Câu 1.
Một lời độc thoại trong văn bản là đoạn Eđ-ga nói riêng, chỉ nói cho chính mình nghe, không hướng tới nhân vật nào:
“EĐ-GA (nói riêng): Giá nghe kể lại, thì chẳng đời nào mình chịu tin, vậy mà sự thể hiển nhiên kia! Khiến cho lòng ta tan vỡ!”

Câu 2.
Vua Lia nhận ra bản chất vô ơn, giả dối của hai cô con gái và sự ảo tưởng về quyền phép vạn năng của bản thân sau khi bị chúng bạc đãi, đẩy ra ngoài trong đêm giông bão, khi đối diện với thiên nhiên mà quyền lực vua chúa của ông trở nên bất lực. Điều đó thể hiện rõ qua lời:
“Đến lúc mưa làm ướt sũng người ta, gió rít làm cho răng ta va cầm cập, sấm sét không thèm im tiếng theo lệnh của ta,... lúc ấy ta mới biết chúng, ta mới thấu gan ruột chúng!... Chúng bảo ta quyền phép vạn năng: láo toét hết. Ta có chống được cơn sốt rét đâu nào!”

Câu 3.
Lời thoại:
“Về mặt đó thì thiên nhiên vượt trên nghệ thuật. Phí khoản đầu quân cấp cho nhà ngươi đây. Gã kia giương cung y như thằng bù nhìn dọa quạ! Bắn một phát tên xem sao. Trông kìa, kìa, con chuột! Khoan! Khoan! Mẩu bánh sữa nướng kia được việc chán. Bao tay của ta đấy, ta muốn thử sức với khổng lồ. Truyền đem hoa kích đến. A! Bay giỏi lắm, chim ơi! Bắn trúng hồng tâm, trúng hồng tâm! Hù ù ù!...”

Có các đặc điểm:

• Rời rạc, đứt đoạn: Ý nghĩ nhảy từ chuyện này sang chuyện khác (thiên nhiên – tiền – bù nhìn – chuột – bánh – khổng lồ – chim...), không theo logic bình thường.
• Đậm chất liên tưởng, hoang tưởng: Thế giới thực và tưởng tượng lẫn lộn (tự huyễn mình ra trận, bắn cung, đánh khổng lồ...).
• Nhiều câu cảm thán, mệnh lệnh: “Truyền đem...”, “Bắn...”, “A!”, “Hù ù ù!...” thể hiện trạng thái kích động, cuồng loạn.
• Phản ánh tâm trạng điên loạn: Lời nói hỗn độn bộc lộ sự tan vỡ lí trí của vua Lia sau cú sốc tinh thần.

Câu 4.
Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

• “(Lia ra, đeo quấn rất ngộ nghĩnh những hoa đồng cỏ nội.)”
• “EĐ-GA (nói riêng): ...”
• “(Một gia tướng và một số gia nhân ra.)”
• “(Lia vùng chạy, bọn gia nhân đuổi theo.)”

Tác dụng với người đọc:

• Gợi hình tượng cụ thể: Giúp hình dung dáng vẻ, hành động của nhân vật (Lia đội hoa dại, Lia vùng chạy, gia nhân đuổi theo...).
• Thể hiện trạng thái tâm lí: Hình ảnh Lia “đeo quấn hoa đồng cỏ nội” làm rõ sự điên loạn nhưng cũng ngây thơ, đáng thương của ông.
• Tăng kịch tính, nhịp điệu: Chỉ rõ lúc nhân vật ra – vào, di chuyển, tạo cảm giác đang xem kịch trên sân khấu chứ không chỉ đọc văn bản.
• Hướng dẫn cách tiếp nhận: “(nói riêng)” cho thấy đó là lời độc thoại nội tâm, giúp người đọc hiểu sâu hơn tâm trạng Eđ-ga.

Câu 5.
Phần tóm tắt vở kịch và trích đoạn cho thấy một bức tranh hiện thực rất tăm tối của đời sống:

• Xã hội phong kiến mục nát, tranh đoạt quyền lực: Con cái bội phản cha, con ngoài giá thú (Eđ-mơn) mưu mô, phản bội cha và anh, các thế lực triều đình cấu kết, tranh giành ngôi báu, chiến tranh giữa các nước.
• Gia đình tan vỡ, đạo lí bị chà đạp: Vua Lia bị chính hai con gái mình ruồng rẫy, đuổi ra trong đêm bão; Glô-xtơ bị con đẻ phản bội, bị móc mắt; tình thân bị thay thế bằng tham vọng, lợi ích.
• Người lương thiện bị dồn vào bi kịch: Lia, Cor-đê-li-a, Glô-xtơ, Eđ-ga đều chịu đau khổ, mất mát, cái chết; trong khi kẻ gian ác có lúc nắm quyền, làm mưa làm gió.
• Thân phận con người nhỏ bé, bất lực: Trước bão tố của thiên nhiên và bão tố của quyền lực, con người như đồ chơi trong tay số phận; quyền vua cũng không thắng được bệnh tật, cái chết, sự bội phản.

Bức tranh hiện thực ấy vừa phơi bày sự tha hóa, tàn nhẫn của xã hội, vừa gióng lên tiếng kêu thương cho số phận con người và khát vọng về công lí, về tình yêu thương chân thành.

**Câu 1.** Thể thơ của văn bản là thơ lục bát. **Câu 2.** Cụm từ "chín nhớ mười mong" diễn tả nỗi nhớ da diết, sâu sắc, vượt lên trên mức bình thường. Nó thể hiện sự khắc khoải, luôn hướng về đối tượng thương nhớ. **Câu 3.** Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ "Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông" là nhân hóa. Tác dụng của biện pháp này là: * Làm cho sự vật (thôn Đoài, thôn Đông) trở nên sống động, có cảm xúc, như con người. * Gợi hình ảnh thôn Đoài đang mang tâm trạng nhớ nhung thôn Đông, làm nổi bật nỗi tương tư trong bài thơ. * Tăng tính biểu cảm, giúp người đọc dễ dàng cảm nhận được tình cảm của chủ thể trữ tình. **Câu 4.** Những dòng thơ "Bao giờ bến mới gặp đò? / Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau?" đem đến cho em cảm nhận về: * Sự mong mỏi, khát khao được gặp gỡ, được đến gần người mình yêu. * Ước mơ về một tình yêu đẹp, vượt qua mọi rào cản, định kiến xã hội. * Một chút băn khoăn, trăn trở về sự khó khăn, trắc trở trong tình yêu. **Câu 5.** Từ tâm trạng tương tư tha thiết trong bài thơ, em có suy nghĩ về giá trị của tình yêu trong cuộc sống như sau: Tình yêu là một cảm xúc đẹp, thiêng liêng, mang đến cho con người niềm vui, hạnh phúc và động lực để vượt qua khó khăn. Tình yêu giúp con người sống có ý nghĩa hơn, biết quan tâm, chia sẻ và đồng cảm với người khác. Tuy nhiên, tình yêu cũng có thể mang đến nỗi buồn, sự cô đơn khi không được đáp lại hoặc gặp phải những trắc trở. Vì vậy, cần trân trọng và vun đắp cho tình yêu, nhưng cũng cần phải lý trí và mạnh mẽ để đối diện với những thử thách.

Câu 1.** Thể thơ của văn bản là thơ bảy chữ. **Câu 2.** Vần và kiểu vần được gieo trong khổ cuối của văn bản: * Vần: "ay" * Kiểu vần: Vần chân (bay - tay - mắt - này) **Câu 3.** Biện pháp tu từ được sử dụng xuyên suốt bài thơ là điệp ngữ ("những"). Tác dụng của biện pháp tu từ này là: * Nhấn mạnh sự xuất hiện liên tục, thường xuyên của những cuộc chia ly trên sân ga. * Gợi cảm giác về sự lặp đi lặp lại của những nỗi buồn, sự cô đơn trong cuộc sống. * Tạo nhịp điệu cho bài thơ, tăng tính biểu cảm và gợi hình. **Câu 4.** * Đề tài: Chia ly, những cuộc chia tay trên sân ga. * Chủ đề: Nỗi buồn, sự cô đơn, những cảm xúc phức tạp của con người trong những cuộc chia ly. **Câu 5.** Yếu tố tự sự được thể hiện trong bài thơ qua việc tác giả kể lại những câu chuyện, những khoảnh khắc chia ly mà ông đã chứng kiến trên sân ga. Tác dụng của yếu tố tự sự: * Giúp bài thơ trở nên sinh động, cụ thể, gần gũi với người đọc. * Tạo ra những hình ảnh, chi tiết giàu cảm xúc, gợi lên những suy tư về cuộc sống, về tình người. * Thông qua những câu chuyện chia ly, tác giả thể hiện được những cảm xúc, tư tưởng của mình về nỗi buồn, sự cô đơn, sự chia sẻ, đồng cảm giữa con người với nhau.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là biểu cảm. Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích là: * "năm khốn khó" * "Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở" * "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn" * "Anh em con chịu đói suốt ngày tròn" * "Trong chạng vạng ngồi co ro bậu cửa" * "Có gì nấu đâu mà nhóm lửa" Câu 3. Biện pháp tu từ trong hai dòng thơ: * Biện pháp: Nói giảm, nói tránh ("chẳng thể nào vang vọng") * Tác dụng: Giúp diễn tả sự xót xa, nỗi đau khổ của người con khi mẹ đã qua đời, không thể nghe thấy tiếng lòng của con. Đồng thời, nó thể hiện sự kính trọng, thương tiếc đối với người mẹ đã khuất. Câu 4. Dòng thơ "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn" gợi lên hình ảnh người mẹ nghèo khó, vất vả gánh gồng trở về nhà vào lúc hoàng hôn. Từ "xộc xệch" gợi tả dáng vẻ mệt mỏi, khó nhọc của mẹ sau một ngày lao động vất vả. Dòng thơ thể hiện sự hy sinh, tần tảo của mẹ vì con cái, đồng thời gợi lên sự thương cảm, xót xa trong lòng người đọc. Câu 5. Thông điệp tâm đắc nhất mà em rút ra từ đoạn trích trên là lòng biết ơn và sự trân trọng đối với những hy sinh của mẹ. Lý do em lựa chọn thông điệp này là vì đoạn trích đã gợi lên trong em những cảm xúc sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng, về sự vất vả, hy sinh của mẹ để nuôi dưỡng con cái. Em nhận ra rằng mình cần phải biết ơn và trân trọng những gì mình đang có, đồng thời cố gắng sống tốt để không phụ lòng mẹ.

Câu 1. Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin, cung cấp tri thức khoa học về thiên văn học. Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là thuyết minh, kết hợp với trình bày thông tin khoa học. Câu 3. Nhan đề “Phát hiện 4 hành tinh trong hệ sao láng giềng của Trái đất” được đặt một cách ngắn gọn, rõ ràng, trực tiếp nêu bật nội dung chính của văn bản. Nó vừa gây tò mò, vừa thể hiện được tính thời sự và khoa học của thông tin. Câu 4. Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng là hình ảnh mô phỏng sao Barnard và các hành tinh của nó. Hình ảnh này giúp hỗ trợ trực quan, giúp người đọc dễ hình dung về đối tượng được nhắc đến trong văn bản, từ đó tăng tính sinh động và hấp dẫn cho bài viết. Câu 5. Văn bản có tính chính xác và khách quan cao vì thông tin được trích dẫn từ các nguồn uy tín như Đại học Chicago, Đài ABC News, The Astrophysical Journal Letters. Ngoài ra, văn bản sử dụng ngôn ngữ khoa học, không mang tính suy đoán, thể hiện đúng đặc điểm của một văn bản thông tin.

Câu 1. Xác định kiểu văn bản của ngữ liệu trên. Trả lời: Văn bản thuộc kiểu thuyết minh kết hợp với miêu tả, nhằm giới thiệu về nét văn hoá đặc sắc của chợ nổi miền Tây. Câu 2. Liệt kê một số hình ảnh, chi tiết cho thấy cách giao thương, mua bán thú vị trên chợ nổi. Trả lời: Người mua, người bán đều sử dụng xuồng, ghe để di chuyển trên sông. Các phương tiện như xuồng ba lá, ghe tam bản, ghe máy, tắc ráng,... Sử dụng “cây bẹo” – cây sào treo hàng hoá như trái cây, rau củ để khách dễ nhận biết từ xa. Dùng kèn tay, kèn chân hoặc tiếng rao để mời chào khách. Treo tấm lá lợp nhà trên ghe như một cách rao bán ghe. Câu 3. Nêu tác dụng của việc sử dụng tên các địa danh trong văn bản trên. Trả lời: Việc nêu tên cụ thể các địa danh như Cái Bè, Cái Răng, Phong Điền,... làm tăng tính chân thực, giúp người đọc hình dung rõ nét hơn về sự phổ biến và đa dạng của chợ nổi ở miền Tây. Đồng thời tạo nên bản sắc văn hóa vùng miền đặc trưng. Câu 4. Nêu tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản trên. Trả lời: Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ như “cây bẹo”, âm thanh của kèn, hay cách treo lá lợp nhà giúp việc buôn bán diễn ra thuận lợi hơn. Chúng hỗ trợ truyền tải thông tin một cách trực quan, sinh động, tạo dấu ấn riêng và thu hút sự chú ý của người mua. Câu 5. Anh/Chị có suy nghĩ gì về vai trò của chợ nổi đối với đời sống của người dân miền Tây? Trả lời: Chợ nổi không chỉ là nơi mua bán, giao thương mà còn là nét văn hóa độc đáo của người dân miền Tây. Nó phản ánh lối sống sông nước, sự khéo léo, sáng tạo trong cách sinh hoạt và mưu sinh. Chợ nổi còn là điểm đến du lịch hấp dẫn, góp phần phát triển kinh tế địa phương và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận

Câu 2:

Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):  

- Tằn tiện – phung phí

- Hào phóng– keo kiệt

- Thích ở nhà – ưa bay nhảy(có thể chọn 2 trong các cặp trên).  

Câu 3:

Tác giả khuyên không nên phán xét người khác dễ dàng vì:  

- Mỗi người có quan điểm, lối sống khác nhau, việc đánh giá thường xuất phát từ định kiến cá nhân, không khách quan.  

- Dễ dẫn đến mâu thuẫn, mệt mỏi khi luôn bị chi phối bởi ý kiến của người khác.  

Câu 4:

Quan điểm của tác giả:  

- "Buông mình vào tấm lưới định kiến" nghĩa là tự đánh mất bản thân, sống theo tiêu chuẩn và áp đặt của người khác.  

- Điều này tồi tệ vì nó khiến ta đánh mất sự tự do, cá tính, không dám sống thật với chính mình.  

Câu 5:

Thông điệp rút ra:  

- Không nên vội vàng phán xét người khác, hãy tôn trọng sự khác biệt.  

- Sống tự tin, lắng nghe tiếng nói nội tâm thay vì để định kiến chi phối.  

Câu 1:

Thể thơ của văn bản là thơ tự do.

Câu 2:

Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, dịu dàng, vô tư, đầy vơi. 

Câu 3:

Nội dung đoạn thơ:  

Hạnh phúc đôi khi giống như một trái cây chín thơm ngọt, không cần ồn ào, phô trương mà tỏa hương trong sự lặng lẽ, nhẹ nhàng. Điều này gợi lên vẻ đẹp bình dị, tự nhiên của hạnh phúc, không cần phô diễn mà vẫn ngọt ngào, đáng trân trọng.  

Câu 4:

Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh (*Hạnh phúc đôi khi như sông…):

- Giúp hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động, dễ hình dung.  

- Gợi liên tưởng đến sự thanh thản, vô lo của hạnh phúc, giống như dòng sông chảy tự nhiên về biển, không bận tâm đến được mất, đầy vơi.  

- Nhấn mạnh thông điệp: hạnh phúc đích thực xuất phát từ sự buông bỏ, không toan tính.  

Câu 5:

Quan niệm về hạnh phúc của tác giả:  

- Hạnh phúc không phải điều gì lớn lao, xa vời mà hiện hữu trong những điều giản dị, tự nhiên (lá xanh, trái thơm, dòng sông).  

- Hạnh phúc gắn với sự bình yên, vô tư, không đòi hỏi sự hoàn hảo hay chiếm hữu (Chẳng cần biết mình đầy vơi)

- Thể hiện triết lý sống an nhiên, biết trân trọng những khoảnh khắc nhỏ bé trong cuộc sống.  

Câu 1:

Thể thơ của văn bản là thơ tự do.

Câu 2:

Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, dịu dàng, vô tư, đầy vơi. 

Câu 3:

Nội dung đoạn thơ:  

Hạnh phúc đôi khi giống như một trái cây chín thơm ngọt, không cần ồn ào, phô trương mà tỏa hương trong sự lặng lẽ, nhẹ nhàng. Điều này gợi lên vẻ đẹp bình dị, tự nhiên của hạnh phúc, không cần phô diễn mà vẫn ngọt ngào, đáng trân trọng.  

Câu 4:

Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh (*Hạnh phúc đôi khi như sông…):

- Giúp hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động, dễ hình dung.  

- Gợi liên tưởng đến sự thanh thản, vô lo của hạnh phúc, giống như dòng sông chảy tự nhiên về biển, không bận tâm đến được mất, đầy vơi.  

- Nhấn mạnh thông điệp: hạnh phúc đích thực xuất phát từ sự buông bỏ, không toan tính.  

Câu 5:

Quan niệm về hạnh phúc của tác giả:  

- Hạnh phúc không phải điều gì lớn lao, xa vời mà hiện hữu trong những điều giản dị, tự nhiên (lá xanh, trái thơm, dòng sông).  

- Hạnh phúc gắn với sự bình yên, vô tư, không đòi hỏi sự hoàn hảo hay chiếm hữu (Chẳng cần biết mình đầy vơi)

- Thể hiện triết lý sống an nhiên, biết trân trọng những khoảnh khắc nhỏ bé trong cuộc sống.  

Câu 1:

Thể thơ của văn bản là thơ tự do.

Câu 2:

Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, dịu dàng, vô tư, đầy vơi. 

Câu 3:

Nội dung đoạn thơ:  

Hạnh phúc đôi khi giống như một trái cây chín thơm ngọt, không cần ồn ào, phô trương mà tỏa hương trong sự lặng lẽ, nhẹ nhàng. Điều này gợi lên vẻ đẹp bình dị, tự nhiên của hạnh phúc, không cần phô diễn mà vẫn ngọt ngào, đáng trân trọng.  

Câu 4:

Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh (*Hạnh phúc đôi khi như sông…):

- Giúp hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động, dễ hình dung.  

- Gợi liên tưởng đến sự thanh thản, vô lo của hạnh phúc, giống như dòng sông chảy tự nhiên về biển, không bận tâm đến được mất, đầy vơi.  

- Nhấn mạnh thông điệp: hạnh phúc đích thực xuất phát từ sự buông bỏ, không toan tính.  

Câu 5:

Quan niệm về hạnh phúc của tác giả:  

- Hạnh phúc không phải điều gì lớn lao, xa vời mà hiện hữu trong những điều giản dị, tự nhiên (lá xanh, trái thơm, dòng sông).  

- Hạnh phúc gắn với sự bình yên, vô tư, không đòi hỏi sự hoàn hảo hay chiếm hữu (Chẳng cần biết mình đầy vơi)

- Thể hiện triết lý sống an nhiên, biết trân trọng những khoảnh khắc nhỏ bé trong cuộc sống.