a/ kế hoạch chi tiêu là việc xác định trước cách sử dụng tiền trong một khoảng thời gian nhất định, bao gồm các khoản cần chi và khoản tiết kiệm, nhằm sử dụng tiền một cách hợp lí và hiệu quả.

b/ cần phải lập kế hoạch chi tiêu vì:

• giúp quản lí tiền bạc hợp lí và tránh tiêu xài lãng phí.
• đảm bảo đáp ứng các nhu cầu cần thiết trong cuộc sống.
• giúp tiết kiệm tiền cho những mục tiêu trong tương lai.
• tránh rơi vào tình trạng thiếu tiền hoặc phải vay mượn người khác.

a/ trong tình huống trên có các hình thức bạo lực gia đình như:

• bạo lực tinh thần: mẹ thường xuyên cáu gắt, la mắng và dùng những lời nói nặng nề làm bạn h sợ hãi, căng thẳng.
• bạo lực thể chất: mẹ đã đánh bạn h khiến bạn phải sang nhà họ hàng ở tạm thời.

b/ bạo lực gia đình gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng:

• đối với cá nhân: làm nạn nhân bị tổn thương về thể chất và tinh thần, cảm thấy sợ hãi, tự ti, ảnh hưởng đến việc học tập và sự phát triển.
• đối với gia đình: làm mất đi sự yêu thương, gắn bó giữa các thành viên, khiến không khí gia đình căng thẳng, dễ dẫn đến mâu thuẫn và rạn nứt.
• đối với xã hội: làm gia tăng các vấn đề tiêu cực, ảnh hưởng đến trật tự và sự phát triển lành mạnh của xã hội.

trong tình huống này, việc bố bắt bạn h (15 tuổi) làm việc quá 8 tiếng mỗi ngày để kiếm tiền là không phù hợp với độ tuổi của bạn. nếu gặp trường hợp như vậy, em sẽ khuyên bạn h nên bình tĩnh và tìm cách chia sẻ với những người lớn đáng tin cậy. trước hết, bạn có thể nói chuyện thẳng thắn với bố để bày tỏ mong muốn được học tập và nghỉ ngơi phù hợp với lứa tuổi.

nếu tình trạng đó vẫn tiếp diễn, bạn h nên nhờ sự giúp đỡ từ thầy cô giáo, người thân trong gia đình hoặc nhà trường để được bảo vệ và hỗ trợ. ngoài ra, bạn cũng có thể tìm đến các tổ chức bảo vệ trẻ em hoặc cơ quan chức năng để được tư vấn và giúp đỡ kịp thời. điều quan trọng là không nên im lặng chịu đựng mà cần mạnh dạn lên tiếng để bảo vệ quyền lợi của mình.

nếu là em, em sẽ khuyên bạn h nên lập kế hoạch chi tiêu rõ ràng cho từng tháng. bạn có thể chia tiền lương thành các khoản như: tiền cần thiết (ăn uống, sinh hoạt), tiền tiết kiệm và tiền chi tiêu cá nhân. như vậy sẽ giúp bạn kiểm soát được việc tiêu tiền và tránh tiêu quá nhiều vào cuối tháng.

ngoài ra, bạn h cũng nên hạn chế mua những thứ không thật sự cần thiết và tập thói quen ghi lại các khoản chi tiêu hằng ngày để biết mình đã dùng tiền vào việc gì. bên cạnh đó, bạn nên đặt mục tiêu tiết kiệm cụ thể để có động lực giữ thói quen chi tiêu hợp lý. nếu kiên trì thực hiện, dần dần bạn h sẽ quản lí tiền tốt hơn và không phải mượn tiền bạn bè vào cuối tháng nữa.

Nam Cao là một trong những nhà văn hiện thực xuất sắc của văn học Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Ông thường viết về cuộc sống nghèo khổ của người nông dân và những người trí thức tiểu tư sản trong xã hội cũ. Truyện ngắn “Lão Hạc” là một tác phẩm tiêu biểu của ông. Qua câu chuyện về cuộc đời bất hạnh của Lão Hạc, tác giả đã thể hiện sự cảm thông sâu sắc với người nông dân nghèo, đồng thời ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của họ.

Trước hết, Lão Hạc hiện lên là một người nông dân có cuộc sống vô cùng nghèo khổ và cô đơn. Vợ mất sớm, con trai vì nghèo không lấy được vợ nên bỏ làng đi làm đồn điền cao su. Từ đó, Lão Hạc sống một mình trong cảnh túng thiếu. Tài sản duy nhất của lão chỉ là mảnh vườn nhỏ và con chó Vàng – kỷ vật của người con trai để lại. Tuổi già sức yếu khiến lão không thể làm việc nhiều, cuộc sống ngày càng khó khăn. Lão phải ăn khoai, ăn sung luộc, thậm chí nhiều bữa phải nhịn đói. Qua hình ảnh Lão Hạc, nhà văn đã phản ánh chân thực cuộc sống cơ cực của người nông dân trong xã hội cũ.

Không chỉ nghèo khổ, Lão Hạc còn là một người cha rất yêu thương con. Dù cuộc sống thiếu thốn, lão vẫn quyết tâm giữ lại mảnh vườn để sau này giao lại cho con trai. Lão coi đó là tài sản duy nhất dành cho con. Tình thương con của lão thể hiện rõ nhất qua chi tiết bán con chó Vàng. Con chó đối với lão không chỉ là vật nuôi mà còn giống như một người bạn thân thiết. Khi bán chó, lão đau khổ và dằn vặt vô cùng. Lão kể lại chuyện bán chó với ông giáo mà nước mắt cứ chảy ra. Lão cảm thấy mình đã lừa một con vật trung thành. Qua chi tiết này, người đọc thấy được tấm lòng nhân hậu và tình cảm sâu sắc của Lão Hạc.

Bên cạnh đó, Lão Hạc còn là người có lòng tự trọng rất cao. Dù nghèo đói, lão vẫn không muốn làm phiền hay dựa dẫm vào người khác. Lão gửi tiền cho ông giáo nhờ giữ hộ để lo hậu sự cho mình và gửi mảnh vườn lại cho con trai. Cuối cùng, lão đã chọn cái chết đau đớn bằng bả chó. Cái chết ấy khiến mọi người vô cùng xót xa nhưng cũng thể hiện rõ nhân cách cao đẹp của Lão Hạc. Lão thà chết chứ không muốn tiêu vào phần tài sản của con hay trở thành gánh nặng cho người khác.

Về nghệ thuật, truyện được xây dựng với cốt truyện giản dị nhưng rất cảm động. Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật của Nam Cao vô cùng tinh tế, đặc biệt là tâm trạng đau đớn của Lão Hạc khi bán chó. Ngôn ngữ truyện giản dị, gần gũi với đời sống nông thôn nhưng giàu cảm xúc. Cách kể chuyện qua lời nhân vật ông giáo cũng làm cho câu chuyện trở nên chân thực và sâu sắc hơn.

Tóm lại, truyện ngắn “Lão Hạc” là một tác phẩm giàu giá trị hiện thực và nhân đạo. Qua nhân vật Lão Hạc, Nam Cao đã khắc họa hình ảnh người nông dân nghèo khổ nhưng giàu lòng tự trọng và tình yêu thương. Tác phẩm giúp chúng ta hiểu hơn về cuộc sống của người nông dân trước đây và thêm trân trọng những giá trị tốt đẹp của con người. Qua câu chuyện này, bản thân em nhận ra rằng cần phải biết yêu thương gia đình, sống nhân hậu và luôn cố gắng vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

bài thơ “khi mùa mưa đến” của trần hòa bình thể hiện cảm hứng tràn đầy tình yêu thiên nhiên và quê hương. hình ảnh mùa mưa được nhà thơ miêu tả sinh động, mang đến sức sống mới cho sông nước, làng quê và con người. những cơn mưa không chỉ làm cho cảnh vật tươi tốt mà còn khiến lòng người trở nên trẻ lại, đầy niềm vui và hi vọng. qua đó, nhà thơ bộc lộ niềm gắn bó sâu sắc với quê hương và cuộc sống lao động của người dân. đặc biệt, câu thơ “ta hoá phù sa mỗi bến chờ” thể hiện khát vọng được cống hiến, góp phần làm cho quê hương ngày càng màu mỡ, trù phú. bài thơ vì thế mang cảm hứng lạc quan, tin tưởng vào tương lai tốt đẹp và những mùa màng ấm no.

ý thơ “ta hoá phù sa mỗi bến chờ” thể hiện mong muốn được cống hiến, hi sinh và đem lại những điều tốt đẹp cho quê hương, cuộc sống. “phù sa” là lớp đất màu mỡ do sông bồi đắp, giúp cây cối sinh trưởng và mang lại mùa màng tốt tươi. vì vậy, khi nói “ta hoá phù sa”, tác giả muốn nói đến khát vọng được trở thành nguồn nuôi dưỡng, góp phần làm cho cuộc sống thêm tươi đẹp, ấm no.

câu thơ còn thể hiện tình yêu sâu sắc của tác giả đối với quê hương và thiên nhiên. hình ảnh “mỗi bến chờ” gợi lên những nơi con người mong đợi, hi vọng vào những mùa mưa đem lại sự sống cho đất đai. qua đó, tác giả bày tỏ niềm tin và hi vọng vào tương lai tốt đẹp, vào những mùa màng bội thu và cuộc sống ngày càng no đủ.

bài thơ “mẹ” của viễn phương đã gợi cho em nhiều cảm xúc sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng và sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. hình ảnh hoa sen xuất hiện xuyên suốt bài thơ vừa giản dị vừa ý nghĩa, tượng trưng cho vẻ đẹp thanh khiết, cao quý của mẹ. mẹ nghèo khó nhưng luôn âm thầm hi sinh, dành tất cả tình yêu thương và những điều tốt đẹp nhất cho con. những câu thơ gợi lên hình ảnh người mẹ tần tảo, trải qua bao năm tháng vất vả để nuôi con khôn lớn. khi con trưởng thành, bay xa đến những chân trời mới thì mẹ đã già yếu, cuộc đời dần đi về phía hoàng hôn. đặc biệt, khổ thơ cuối nói về sự ra đi của mẹ khiến em cảm thấy vô cùng xúc động và thương nhớ. hình ảnh “mẹ thành ngôi sao lên trời” thể hiện niềm tin rằng dù mẹ đã rời xa cõi đời nhưng tình yêu của mẹ vẫn luôn dõi theo và soi sáng cho con. bài thơ giúp em càng thêm yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ của mình. em nhận ra rằng mỗi chúng ta cần trân trọng mẹ khi mẹ còn ở bên, luôn quan tâm, chăm sóc và cố gắng học tập thật tốt để không phụ lòng hi sinh của mẹ.

nếu gặp lại một người bạn như anh gầy, em sẽ cư xử một cách chân thành và bình đẳng, vẫn giữ thái độ thân thiện như những người bạn bình thường. em sẽ không vì địa vị hay hoàn cảnh mà thay đổi cách đối xử, đồng thời cũng khuyên bạn nên tự tin, thoải mái trong tình bạn, không cần phải khúm núm hay nịnh bợ.

cách ứng xử của anh béo gợi cho em bài học rằng trong tình bạn cần giữ sự chân thành và tôn trọng lẫn nhau. dù có địa vị cao hơn, anh béo vẫn muốn giữ tình bạn như thời thơ ấu và không thích thái độ nịnh bợ của anh gầy. điều đó nhắc em rằng trong cuộc sống không nên coi trọng địa vị quá mức, mà cần đối xử với mọi người bằng sự chân thành và bình đẳng.

chi tiết “mấy thứ vali, hộp túi của anh ta cũng co rúm lại, nhăn nhó” gợi tả sự khúm núm, sợ sệt và tự ti của anh gầy khi biết người bạn cũ của mình là người có chức vị cao. không chỉ bản thân anh gầy thay đổi thái độ mà ngay cả những đồ vật xung quanh cũng được miêu tả như “co rúm lại”, “nhăn nhó”. đây là cách nói nhân hoá và phóng đại, làm nổi bật tâm trạng run rẩy, nịnh bợ và mất tự nhiên của anh gầy trước người có địa vị.

ý nghĩa của chi tiết này là làm nổi bật sự thay đổi đột ngột trong thái độ của anh gầy: từ thân mật, vui vẻ của tình bạn thời thơ ấu chuyển sang khúm núm, kính cẩn khi biết bạn mình có chức vị cao hơn. qua đó, tác giả anton chekhov đã châm biếm thói nịnh bợ, sùng bái quyền lực và sự phân biệt địa vị trong xã hội, đồng thời làm tăng tính hài hước và ý nghĩa phê phán của tác phẩm.