Câu 1 trần hoàng nam

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người, đặc biệt là giới trẻ. Sống chủ động là khi ta tự ý thức được mục tiêu của bản thân, biết lập kế hoạch, dám hành động và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình thay vì thụ động chờ đợi hoàn cảnh quyết định. Lối sống ấy giúp con người nắm bắt cơ hội, không ngừng học hỏi và hoàn thiện bản thân trong một xã hội luôn biến đổi nhanh chóng. Người sống chủ động thường có tinh thần tích cực, khả năng thích nghi cao và không dễ gục ngã trước khó khăn, thử thách. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người dễ ỷ lại, đánh mất thời gian, cơ hội và dần tụt hậu. Trong học tập cũng như cuộc sống, chủ động giúp ta rèn luyện tư duy độc lập, tự tin và bản lĩnh hơn. Tuy nhiên, sống chủ động không có nghĩa là vội vàng hay hấp tấp, mà là biết suy nghĩ chín chắn trước khi hành động. Có thể nói, lối sống chủ động chính là chìa khóa giúp mỗi người làm chủ cuộc đời mình và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 2. Nguyễn Trãi là một danh nhân văn hóa lớn của dân tộc, không chỉ nổi bật bởi tư tưởng yêu nước, thương dân mà còn bởi hồn thơ gắn bó sâu sắc với thiên nhiên và cuộc sống đời thường. Đoạn thơ trích từ Bảo kính cảnh giới đã thể hiện rõ vẻ đẹp ấy qua bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt làng quê yên bình, giàu sức sống.

Mở đầu đoạn thơ là khung cảnh thiên nhiên mùa hè tươi mát và rực rỡ. Những hình ảnh “hòe lục đùn đùn tán rợp trương”, “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “hồng liên trì đã tịn mùi hương” gợi ra một không gian tràn đầy màu sắc và hương thơm. Màu xanh của lá hòe, sắc đỏ của hoa lựu, hương thơm dịu nhẹ của hoa sen hòa quyện, tạo nên vẻ đẹp hài hòa, sống động. Thiên nhiên hiện lên không tĩnh lặng mà căng tràn nhựa sống, thể hiện tâm hồn yêu đời, tinh tế của nhà thơ.

Không chỉ có thiên nhiên, đoạn thơ còn khắc họa bức tranh sinh hoạt đời thường của con người. Âm thanh “lao xao chợ cá làng ngư phủ” gợi lên nhịp sống bình dị, đông vui của làng quê. Hình ảnh “dân giàu đủ khắp đòi phương” cùng tiếng đàn “Ngu cầm” thể hiện khát vọng về cuộc sống thái bình, no ấm cho nhân dân. Qua đó, ta thấy rõ tấm lòng nhân ái, luôn hướng về dân của Nguyễn Trãi dù ông sống trong cảnh nhàn rỗi.

Đoạn thơ không chỉ đẹp ở bức tranh thiên nhiên và cuộc sống mà còn sâu sắc ở giá trị tư tưởng. Đó là ước mong chân thành về một xã hội yên vui, nhân dân hạnh phúc. Với nghệ thuật miêu tả tinh tế và cảm xúc chân thành, đoạn thơ đã góp phần làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn và nhân cách cao cả của Nguyễn Trãi.

Câu 1

Câu 2

Trần hoàng nam Câu 1 (0,5 điểm):

Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2 (0,75 điểm):

Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”
• “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ”

→ Các hình ảnh trên gợi lên cuộc sống lao động giản dị, tự do, gần gũi với thiên nhiên, thể hiện lối sống thanh nhàn, không màng danh lợi của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 3 (0,75 điểm):

Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong hai câu thơ:

“Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”

Tác dụng:

• Liệt kê các vật dụng lao động quen thuộc, đơn sơ.
• Nhấn mạnh cuộc sống tự nhiên, đạm bạc nhưng thanh cao của tác giả.
• Góp phần làm nổi bật quan niệm sống “nhàn”, coi thường vật chất và danh lợi tầm thường.

Câu 4 (1,0 điểm):

Quan niệm dại – khôn của tác giả mang ý nghĩa triết lí sâu sắc:

• “Ta dại” là dại theo cách nhìn của người đời vì rời bỏ chốn quan trường, danh lợi.
• “Người khôn” là những kẻ chen lấn, bon chen nơi “chốn lao xao”.

→ Thực chất, cái “dại” của tác giả chính là khôn, vì giữ được nhân cách, sự thanh thản trong tâm hồn; còn cái “khôn” của người đời lại là dại, vì đánh mất bản thân trong vòng danh lợi.

Câu 5 (1,0 điểm):

(đoạn văn 5–7 dòng)

Qua bài thơ Nhàn, em cảm nhận Nguyễn Bỉnh Khiêm là một con người có nhân cách cao đẹp và trí tuệ sâu sắc. Ông lựa chọn lối sống giản dị, thanh cao, rời xa danh lợi để giữ trọn khí tiết của mình. Dù sống giữa thời loạn lạc, ông vẫn giữ được sự bình thản, ung dung trong tâm hồn. Quan niệm sống “nhàn” của ông không phải là lười biếng mà là cách sống tỉnh táo, khôn ngoan. Nhân cách ấy khiến người đọc hôm nay vô cùng kính trọng và ngưỡng mộ.