câu 1 .

Nhân vật Đăm Săn hiện lên trong đoạn trích như biểu tượng đẹp đẽ của người anh hùng sử thi Tây Nguyên: mạnh mẽ, quả cảm và khát khao danh dự. Trước lời thách thức của Mtao Mxây, Đăm Săn không chút nao núng, sẵn sàng bước vào cuộc chiến để bảo vệ danh dự của mình và buôn làng. Sức mạnh của chàng được miêu tả bằng những hình ảnh phóng đại, tráng lệ: tiếng khiên va chạm vang như sấm, dáng người oai phong khiến núi rừng rung chuyển. Không chỉ mạnh mẽ về thể chất, Đăm Săn còn toát lên phẩm chất của người thủ lĩnh giàu tinh thần cộng đồng. Chàng chiến đấu không vì lợi ích cá nhân mà vì sự yên bình, phồn thịnh của dân làng. Sau chiến thắng, Đăm Săn không tự mãn mà chia của cải, mở hội linh đình, thể hiện tấm lòng hào phóng và khát vọng xây dựng buôn làng giàu mạnh. Hình tượng Đăm Săn vì thế vừa mang vẻ đẹp lý tưởng của người anh hùng thời cổ, vừa phản ánh ước mơ về sức mạnh, sự đoàn kết và cuộc sống no đủ của cư dân Ê-đê xưa.

câu 2.

Trong cuộc sống hằng ngày, mỗi người chúng ta đều từng vô thức đưa ra những nhận xét về người khác chỉ dựa trên vẻ bề ngoài: một bộ quần áo cũ, một gương mặt không ưa nhìn hay dáng vẻ thiếu tự tin. Tôi biết trong gia đình mình cũng có người vẫn giữ thói quen ấy. Tuy điều đó xuất phát từ sự vô tình chứ không phải ác ý, nhưng theo con, đã đến lúc chúng ta cần thay đổi. Bởi đánh giá một tôi người qua vẻ bề ngoài không chỉ phiến diện mà còn có thể gây tổn thương, làm mờ đi những giá trị thật sự nằm sau lớp vỏ bọc ấy.

Trước hết, vẻ bề ngoài không phản ánh đầy đủ phẩm chất và năng lực của một người. Có những người vì điều kiện kinh tế hạn chế nên không thể ăn mặc chỉn chu; có người bề ngoài trông lạnh lùng nhưng bên trong lại giàu lòng nhân ái. Nếu chỉ nhìn thoáng qua mà vội đánh giá, chúng ta dễ bỏ lỡ cơ hội tiếp xúc với những con người tử tế và tài năng. Lịch sử và đời sống đã chứng minh nhiều người có vẻ ngoài bình thường nhưng lại có trí tuệ và tấm lòng phi thường. Những giá trị ấy không thể cân đo bằng trang phục hay kiểu tóc.

Hơn nữa, việc đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài dễ tạo nên những định kiến không đáng có. Khi định kiến hình thành, chúng ta khó nhìn nhận người ấy một cách khách quan, khiến sự hiểu lầm gia tăng và các mối quan hệ trở nên xa cách. Một lời nhận xét vô tình về ngoại hình có thể khiến người khác tự ti và đau lòng. Ai cũng có điểm mạnh, điểm yếu; ai cũng mong được nhìn nhận bằng sự tôn trọng. Vì vậy, việc đánh giá bề ngoài không chỉ thiếu công bằng mà còn gây tổn thương tâm lý cho người nghe.

Bên cạnh đó, khi từ bỏ thói quen đánh giá bề ngoài, chúng ta sẽ trở nên bao dung và thấu hiểu hơn. Thay vì nhìn vào hình thức, hãy dành thời gian quan sát hành động, lắng nghe câu chuyện và cảm nhận nhân cách của người đối diện. Một khi chúng ta mở lòng, thế giới xung quanh cũng trở nên nhẹ nhàng và đẹp đẽ hơn. Tôi tin rằng chỉ cần nhìn sâu vào bản chất, mỗi người sẽ nhận ra rằng giá trị thật sự nằm ở trái tim, ở cách cư xử, ở việc người đó sống tử tế như thế nào.

Tôi viết những dòng này không phải để trách móc, mà để bày tỏ mong muốn chân thành: Tôi hy vọng người thân của mình sẽ thay đổi thói quen ấy. Hãy thử đặt mình vào vị trí người bị phán xét — chắc hẳn ai trong chúng ta cũng muốn được nhìn nhận đúng với sự cố gắng và phẩm chất của mình, chứ không phải qua vẻ ngoài đôi khi không nói lên điều gì. Khi từ bỏ thói quen đánh giá qua hình thức, gia đình mình sẽ trở thành một môi trường ấm áp và tôn trọng hơn, nơi mọi người được là chính mình.

Tôi tin rằng thay đổi thói quen này sẽ làm cho mỗi chúng ta trở nên tốt đẹp hơn. Và tôi hy vọng người thân của tôi sẽ cùng tôi bắt đầu từ những thay đổi nhỏ để hướng đến cách nhìn người công bằng, nhân văn và chân thành hơn.

Câu 1.

phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản: tự sự.

Câu 2.

vì đó là cái cây thần gắn với sinh mệnh của hai chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị.

Câu 3.

– cái cây thần với những đặc điểm kì lạ; chi tiết chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị chạy về hướng nào là cây đổ về hướng đó; chi tiết cây thần đổ các cây cổ thụ khác cũng đổ theo; chi tiết Đăm Săn lên trời bắt vạ ông Trời.

– tác dụng: giúp cho văn bản thêm sinh động, hấp dẫn.

Câu 4.

– HS tóm tắt được văn bản qua những sự kiện chính:

+ Sự kiện 1: Đăm Săn cùng tôi tớ vào rừng chặt cây thần.

+ Sự kiện 2: Cây thần đổ, chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị chết.

+ Sự kiện 3: Đăm Săn bắt vạ ông Trời, hai người vợ của chàng sống lại.

– nhận xét được về cốt truyện: Các sự kiện được triển khai theo trình tự thời gian tuyến tính, các sự kiện có mối quan hệ nhân quả với nhau.

Câu 5.

– Hành động của Đăm Săn cho thấy chàng là người quyết đoán, dũng cảm, có khát vọng chinh phục, làm chủ tự nhiên.

– Hành động của Đăm Săn cho thấy khát vọng chinh phục, làm chủ tự nhiên của con người thời đó.