c1
Trong đoạn trích sử thi Đăm Săn, nhân vật Đăm Săn hiện lên là hình tượng người anh hùng tiêu biểu của cộng đồng Ê-đê. Trước hết, Đăm Săn là người dũng cảm, quyết liệt, thể hiện qua hành động đốn hạ cây thần và dám đối đầu, bắt vạ cả ông Trời. Những hành động ấy cho thấy chàng không cam chịu số phận, không khuất phục trước thế lực siêu nhiên. Bên cạnh đó, Đăm Săn còn là người giàu tinh thần trách nhiệm, luôn hành động vì hạnh phúc của cộng đồng và những người thân yêu như Hơ Nhị, Hơ Bhị. Dù mang màu sắc kì ảo, nhưng nhân vật Đăm Săn vẫn toát lên khát vọng chinh phục tự nhiên, khẳng định sức mạnh và vị thế của con người trong thế giới đầy rẫy thần linh. Qua hình tượng Đăm Săn, tác giả dân gian đã thể hiện ước mơ của con người thời cổ: mong muốn vươn lên làm chủ cuộc sống, bảo vệ cộng đồng và khẳng định giá trị bản thân. Đây chính là vẻ đẹp bền vững của hình tượng anh hùng sử thi.
c2
Trong cuộc sống hiện đại, việc đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài đã trở thành một thói quen khá phổ biến. Nhiều người chỉ nhìn vào cách ăn mặc, ngoại hình hay dáng vẻ bên ngoài để đưa ra nhận xét, thậm chí phán xét về nhân cách và giá trị của một con người. Tuy nhiên, đây là một thói quen không đúng đắn và cần được thay đổi.

Trước hết, vẻ bề ngoài không phản ánh đầy đủ bản chất con người. Ngoại hình có thể gây ấn tượng ban đầu, nhưng phẩm chất, trí tuệ và cách sống mới là những yếu tố quyết định giá trị thật sự của mỗi người. Một người ăn mặc giản dị chưa chắc đã kém cỏi, và một người có vẻ ngoài hào nhoáng cũng chưa chắc đã tốt đẹp. Nếu chỉ đánh giá qua bề ngoài, chúng ta rất dễ hiểu lầm và đối xử thiếu công bằng với người khác.

Bên cạnh đó, thói quen này còn có thể gây tổn thương sâu sắc. Những lời nhận xét dựa trên ngoại hình có thể khiến người khác tự ti, buồn bã và mất niềm tin vào bản thân. Đặc biệt, với người trẻ, sự phán xét ấy có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và cách họ nhìn nhận giá trị của chính mình. Không ai muốn bị đánh giá chỉ vì những điều họ không thể hoặc không cần phải thay đổi.

Hơn nữa, đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài còn khiến chúng ta bỏ lỡ những mối quan hệ tốt đẹp. Khi mở lòng tìm hiểu, ta sẽ nhận ra rằng mỗi con người đều có những điểm đáng trân trọng. Sự cảm thông và tôn trọng sẽ giúp các mối quan hệ trở nên bền vững, chân thành hơn.

Vì vậy, thay vì nhìn vào bề ngoài, chúng ta hãy học cách lắng nghe, quan sát và cảm nhận bằng trái tim. Hãy đánh giá người khác qua cách họ đối xử với mọi người, qua hành động và nhân cách sống. Khi từ bỏ thói quen đánh giá qua vẻ bề ngoài, chúng ta không chỉ làm cho xã hội trở nên nhân văn hơn mà còn giúp chính mình sống bao dung, tích cực và hạnh phúc hơn.

1. Phương thức biểu đạt chính

Tự sự (kể chuyện).

2. Vì sao Hơ Nhị, Hơ Bhị chết?

Vì cây thần bị chặt – cây được coi là nguồn gốc sự sống/linh hồn của hai chị em. Khi cây ngã đã đuổi theo và đè chết họ.

3. Chi tiết kì ảo và tác dụng

* Chi tiết: Đăm Săn lên trời, tóm lấy đầu Ông Trời và đòi chém.

* Tác dụng: Tôn vinh sức mạnh và tầm vóc phi thường của người anh hùng, thể hiện ý chí ngang tàng, dám đối đầu với thần linh và số phận để đòi lại hạnh phúc.

4. Tóm tắt và nhận xét cốt truyện

* Tóm tắt: Đăm Săn chặt cây thần \rightarrow Hơ Nhị, Hơ Bhị chết \rightarrow Đăm Săn lên trời bắt vạ Ông Trời \rightarrow Ông Trời chỉ cách, hai chị em được hồi sinh.

* Nhận xét: Cốt truyện kì ảo, hoành tráng, tập trung vào xung đột giữa người anh hùng với thế lực thần linh/thiên nhiên, đề cao ý chí chinh phục số phận.

5. Hành động của Đăm Săn

* Tính cách Đăm Săn: Dũng mãnh, phi thường, quyết liệt và yêu thương vợ sâu sắc.

* Thể hiện điều gì ở con người thời đó: Khát vọng chinh phục thiên nhiên, làm chủ cuộc sống và tinh thần không cam chịu số phận do thần linh sắp đặt.