1. Chủ đề của văn bản là giới thiệu, phân tích và làm rõ giá trị kiến trúc hoàng cung Thăng Long qua các phát hiện khảo cổ học, qua đó khẳng định trình độ kỹ thuật, mỹ thuật, sự giao thoa và tiếp biến văn hóa cũng như giá trị lịch sử – văn hóa nổi bật toàn cầu của Hoàng thành Thăng Long.

2. Thông tin trong văn bản được triển khai theo trật tự logic kết hợp với trật tự thời gian và lịch sử.

-Từ khái quát về vẻ đẹp, vị thế của kiến trúc hoàng cung Thăng Long -Đến trình bày cụ thể các phát hiện khảo cổ học -Sau đó phân tích đặc điểm kiến trúc qua các triều đại Lý – Trần – Lê -Cuối cùng là đánh giá tổng quát về giá trị lịch sử, văn hóa và ý nghĩa toàn cầu.

3 Làm nổi bật sự phong phú, đa dạng và vẻ đẹp sang trọng, tinh xảo của vật liệu kiến trúc hoàng cung.

-Gợi lên trình độ thẩm mỹ cao và óc sáng tạo của người xưa. -Tăng sức biểu cảm, giúp người đọc hình dung sinh động hơn về vẻ đẹp lộng lẫy của kiến trúc cung điện Thăng Long.

4 tác dụng

Minh chứng trực quan cho các thông tin được trình bày trong văn bản. Giúp người đọc dễ hình dung, tăng độ tin cậy và tính khoa học của nội dung. Làm cho văn bản thông tin trở nên sinh động, hấp dẫn và thuyết phục hơn

5 Em ấn tượng nhất với thông tin Hoàng thành Thăng Long được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa thế giới năm 2010.

Bởi thông tin này không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc biệt của dân tộc Việt Nam, mà còn cho thấy sự đánh giá, trân trọng của cộng đồng quốc tế đối với di sản cha ông để lại. Điều đó giúp em thêm tự hào về truyền thống lịch sử lâu đời và ý thức hơn trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.

1Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, giao lưu và tiếp biến văn hóa mang lại nhiều lợi ích to lớn cho sự phát triển của mỗi quốc gia và cá nhân. Trước hết, giao lưu văn hóa giúp các dân tộc mở rộng hiểu biết, tiếp cận những giá trị tiến bộ của nhân loại, từ đó làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc mình. Việc tiếp biến văn hóa không phải là sao chép máy móc, mà là chọn lọc, sáng tạo để phù hợp với điều kiện lịch sử, xã hội và tâm lí của cộng đồng, giống như kiến trúc Thăng Long đã tiếp thu tinh hoa khu vực nhưng vẫn mang đậm dấu ấn Việt Nam. Bên cạnh đó, giao lưu văn hóa còn góp phần thúc đẩy sự thấu hiểu, tôn trọng lẫn nhau giữa các quốc gia, hạn chế xung đột và tăng cường hợp tác quốc tế. Đối với cá nhân, việc tiếp xúc với nhiều nền văn hóa giúp con người có tư duy cởi mở, linh hoạt, biết trân trọng giá trị truyền thống đồng thời sẵn sàng đổi mới. Tuy nhiên, giao lưu văn hóa chỉ thực sự có ý nghĩa khi mỗi dân tộc biết giữ gìn bản sắc riêng, tránh hòa tan hoặc đánh mất căn cốt văn hóa của mình.

2Truyện thơ Nôm Thạch Sanh là một tác phẩm tiêu biểu của văn học dân gian Việt Nam, phản ánh sâu sắc quan niệm đạo đức và khát vọng công lí của nhân dân. Trích đoạn miêu tả tiếng đàn của Thạch Sanh không chỉ là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc mà còn mang giá trị tư tưởng sâu sắc, thể hiện quan niệm về lẽ phải, ân nghĩa và công bằng trong xã hội.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, giao lưu và tiếp biến văn hóa mang lại nhiều lợi ích to lớn cho sự phát triển của mỗi quốc gia và cá nhân. Trước hết, giao lưu văn hóa giúp các dân tộc mở rộng hiểu biết, tiếp cận những giá trị tiến bộ của nhân loại, từ đó làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc mình. Việc tiếp biến văn hóa không phải là sao chép máy móc, mà là chọn lọc, sáng tạo để phù hợp với điều kiện lịch sử, xã hội và tâm lí của cộng đồng, giống như kiến trúc Thăng Long đã tiếp thu tinh hoa khu vực nhưng vẫn mang đậm dấu ấn Việt Nam. Bên cạnh đó, giao lưu văn hóa còn góp phần thúc đẩy sự thấu hiểu, tôn trọng lẫn nhau giữa các quốc gia, hạn chế xung đột và tăng cường hợp tác quốc tế. Đối với cá nhân, việc tiếp xúc với nhiều nền văn hóa giúp con người có tư duy cởi mở, linh hoạt, biết trân trọng giá trị truyền thống đồng thời sẵn sàng đổi mới. Tuy nhiên, giao lưu văn hóa chỉ thực sự có ý nghĩa khi mỗi dân tộc biết giữ gìn bản sắc riêng, tránh hòa tan hoặc đánh mất căn cốt văn hóa của mình.

Trong số những nghề truyền thống của quê hương, tôi đặc biệt ấn tượng với quy trình làm nón lá – một sản phẩm mộc mạc nhưng chứa đựng cả hồn quê Việt. Để làm ra một chiếc nón, người thợ phải chọn từng tàu lá non rồi đem phơi sương cho mềm. “Lá đẹp thì nón mới bền”, bà tôi thường nói mỗi khi cặm cụi vuốt từng phiến lá dưới ánh đèn dầu. Khi lá đã phẳng, người thợ xếp chúng lên khuôn, tỉ mỉ khâu từng vòng bằng sợi chỉ trắng. Mỗi đường kim như kể một câu chuyện về sự kiên nhẫn và đôi bàn tay khéo léo. Cuối cùng, nón được quét một lớp dầu bóng để chống mưa nắng, tạo nên vẻ sáng dịu đặc trưng. Quy trình nghe có vẻ đơn giản, nhưng ẩn sau đó là sự tỉ mỉ và tình yêu nghề. Giữa nhịp sống hiện đại, chiếc nón lá không chỉ là vật dụng che mưa che nắng mà còn là biểu tượng văn hoá, nhắc nhở chúng ta trân trọng những giá trị truyền thống đang dần mai một

Câu 1 Truyện Thạch Sanh là một trong những tác phẩm tiêu biểu của kho tàng truyện dân gian Việt Nam, thể hiện sâu sắc ước mơ và niềm tin của nhân dân vào công lí và đạo đức. Qua hình tượng người anh hùng Thạch Sanh – chất phác, dũng cảm, giàu lòng nhân nghĩa – truyện ngợi ca vẻ đẹp của con người lao động bình dị nhưng có sức mạnh phi thường, luôn hướng thiện và sẵn sàng hi sinh vì người khác. Câu chuyện cũng phê phán thói xấu như lòng tham, sự tráo trở, phản bội mà điển hình là mẹ con Lý Thông. Từ đó, truyện khẳng định quy luật công bằng của cuộc sống: cái thiện cuối cùng sẽ chiến thắng cái ác, người thật thà ngay thẳng sẽ được đền đáp xứng đáng. Bên cạnh đó, yếu tố hoang đường – kì ảo như cây đàn thần, tiếng đàn minh oan càng làm nổi bật ước mơ về công lí và hạnh phúc của nhân dân. Thạch Sanh vì thế không chỉ là câu chuyện cổ tích kì diệu mà còn là bản ca ngợi ca phẩm chất cao đẹp, nhân hậu và niềm tin vững bền của con người Việt Nam

Câu 2 Công nghệ và sự thay đổi trong phương thức giao tiếp của con người

Trong thời đại số hoá hiện nay, công nghệ đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống con người. Nó không chỉ làm thay đổi cách chúng ta làm việc, học tập, giải trí mà còn làm biến đổi sâu sắc phương thức giao tiếp – một trong những hoạt động cơ bản và quan trọng nhất của xã hội loài người.

Trước kia, con người chủ yếu giao tiếp trực tiếp bằng lời nói, ánh mắt, cử chỉ hay qua thư từ. Nhưng ngày nay, chỉ cần vài thao tác đơn giản trên điện thoại hoặc máy tính, chúng ta có thể trò chuyện với người thân ở cách nửa vòng Trái Đất. Mạng xã hội, các ứng dụng nhắn tin, hội nghị trực tuyến, thư điện tử… đã rút ngắn mọi khoảng cách, khiến thế giới trở nên “phẳng” hơn bao giờ hết. Công nghệ giúp thông tin được truyền tải nhanh chóng, tiện lợi, tiết kiệm thời gian và chi phí. Trong học tập, làm việc, giao lưu văn hoá, nó mở ra vô vàn cơ hội kết nối, hợp tác và chia sẻ tri thức. Đặc biệt, trong thời gian giãn cách vì dịch bệnh, công nghệ đã trở thành “sợi dây” giữ con người gần nhau, giúp duy trì mối quan hệ và tinh thần cộng đồng.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn ấy, việc lạm dụng công nghệ trong giao tiếp cũng mang lại không ít hệ lụy. Khi con người quen với việc nói chuyện qua màn hình, những tương tác trực tiếp – nơi ánh mắt và cảm xúc được thể hiện rõ nhất – dần trở nên xa lạ. Nhiều người trẻ hiện nay có thể nhắn tin hàng giờ nhưng lại ngại ngùng, vụng về khi nói chuyện mặt đối mặt. Không ít mối quan hệ bị rạn nứt vì hiểu lầm qua những dòng chữ lạnh lùng, thiếu sắc thái cảm xúc. Thậm chí, việc quá phụ thuộc vào mạng xã hội còn khiến con người trở nên cô lập, sống ảo và mất đi kỹ năng lắng nghe, thấu cảm thực sự. Công nghệ, nếu không được sử dụng đúng cách, có thể làm nghèo đi chất lượng giao tiếp và khiến con người xa cách ngay cả khi họ đang “trực tuyến” cùng nhau.

Để tận dụng tối đa lợi ích của công nghệ mà hạn chế tác động tiêu cực, mỗi người cần học cách làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ chi phối. Hãy biết lựa chọn hình thức giao tiếp phù hợp: dùng tin nhắn, cuộc gọi khi cần thiết, nhưng đừng quên gặp gỡ, trò chuyện trực tiếp để nuôi dưỡng tình cảm thật. Bên cạnh đó, cần rèn luyện văn hoá ứng xử trên mạng – tôn trọng, chân thành và có trách nhiệm với lời nói của mình. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần giáo dục thế hệ trẻ biết cân bằng giữa “thế giới ảo” và “thế giới thật”, giữa tiện ích công nghệ và giá trị con người.

Tóm lại, công nghệ là công cụ tuyệt vời giúp con người giao tiếp nhanh hơn, xa hơn và hiệu quả hơn. Nhưng điều quan trọng là cách chúng ta sử dụng nó. Khi biết kết hợp hài hòa giữa giao tiếp trực tuyến và trực tiếp, giữa tiện ích hiện đại và cảm xúc chân thành, con người không chỉ giữ được bản chất nhân văn của mình mà còn khiến công nghệ trở thành cầu nối thực sự của tình người trong thời đại số hoá.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản. ➡ Trả lời: Văn bản thuộc thể loại truyện thơ Nôm (dân gian). 👉Đây là truyện dân gian được viết bằng thơ lục bát, có yếu tố hoang đường – kì ảo, kể về nhân vật Thạch Sanh – người anh hùng lý tưởng của dân gian.

Câu 2. Văn bản trên kể về sự việc nào? ➡ Trả lời: Văn bản kể về sự việc Lý Thông vu oan cho Thạch Sanh ăn trộm của cải trong kho của nhà vua, khiến Thạch Sanh bị bắt, bị giam ngục và bị tra khảo oan uổng. Trong tù, Thạch Sanh gảy đàn, tiếng đàn thể hiện nỗi oan và tấm lòng nhân nghĩa của chàng, vang tới tận cung phi và được minh oan.

Câu 3. Tóm tắt văn bản và cho biết mô hình cốt truyện. ➡ Tóm tắt ngắn gọn: Lý Thông và mẹ toan trộm vàng bạc trong kho, rồi đổ tội cho Thạch Sanh. Thạch Sanh bị bắt giam nhưng vẫn điềm đạm, không oán hận. Trong ngục, chàng gảy đàn, tiếng đàn vang xa bộc lộ nỗi oan khuất và tấm lòng nhân hậu, khiến công chúa nghe thấy và sau đó chàng được giải oan. ➡ Mô hình cốt truyện: Cốt truyện người hiền bị oan – sau đó được minh oan, phục hồi danh dự (mô hình có xung đột → bị hãm hại → minh oan, chiến thắng công lí và cái thiện). Câu 4. Xác định và phân tích tác dụng của một câu hỏi tu từ trong văn bản. ➡ Câu hỏi tu từ tiêu biểu: “Cớ sao phụ nghĩa lại rày vong ân?” ➡ Phân tích: Đây là câu hỏi tu từ, không nhằm đòi hỏi câu trả lời mà để bộc lộ cảm xúc, thái độ. Tác dụng: Thể hiện nỗi trách móc, đau lòng của Thạch Sanh trước sự phản bội của Lý Thông. Nhấn mạnh tính đối lập giữa lòng trung nghĩa và sự vong ân bội nghĩa, qua đó làm nổi bật phẩm chất nhân hậu, bao dung của Thạch Sanh. Câu 5. Chỉ ra và nêu tác dụng của yếu tố hoang đường – kì ảo trong văn bản. ➡ Yếu tố hoang đường kì ảo: Tiếng đàn của Thạch Sanh vang xa đến tận cung phi. Đàn biết “cất tiếng” như có linh hồn, kể lại nỗi oan và tấm lòng của chàng

➡ Tác dụng:Tăng tính hấp dẫn, kì diệu cho câu chuyện. Thể hiện niềm tin của nhân dân vào công lí và cái thiện – rằng người hiền dù bị oan cũng sẽ được minh oan. Khẳng định sức mạnh của tâm hồn trong sáng, nhân nghĩa có thể cảm hóa lòng người và chiến thắng cái ác.