Trong hành trình trưởng thành của mỗi học sinh, nhà trường và gia đình thường đặt lên vai chúng ta một "kho tàng" tri thức khổng lồ. Từ đó, nảy sinh một quan điểm khá phổ biến: "Với học sinh, kĩ năng sống không quan trọng bằng tri thức". Tuy nhiên, nếu nhìn vào thực tế khắc nghiệt của cuộc sống hiện đại, ta sẽ thấy quan điểm này chẳng khác nào việc cho rằng một con chim chỉ cần đôi cánh khỏe mà không cần kĩ năng định vị để bay đúng hướng.

Trước hết, chúng ta không thể phủ nhận tầm quan trọng của tri thức. Tri thức là nền tảng, là "nguyên liệu" để con người hiểu về thế giới. Thế nhưng, nếu chỉ có tri thức mà thiếu đi kĩ năng sống, học sinh rất dễ rơi vào tình trạng "mọt sách" – giỏi lý thuyết nhưng vụng về trong thực hành. Một học sinh có thể thuộc lòng các định luật vật lý phức tạp, nhưng lại lúng túng không biết cách sơ cứu khi gặp tai nạn, hoặc có thể viết những bài văn đầy cảm xúc nhưng lại không biết cách giao tiếp, kết nối với những người xung quanh. Đó chính là sự lệch lạc trong phát triển nhân cách mà giáo dục hiện đại đang cố gắng khắc phục.

Kĩ năng sống thực tế chính là "dung môi" để tri thức được vận hành hiệu quả. Đó là khả năng quản lý thời gian để không bị nhấn chìm trong bài vở; là sự kiên trì để vượt qua những thất bại đầu đời; là khả năng làm việc nhóm để tạo ra những giá trị lớn lao hơn một cá nhân đơn độc. Trong kỷ nguyên mà trí tuệ nhân tạo (AI) có thể lưu trữ và xử lý thông tin nhanh gấp triệu lần con người, điều khiến chúng ta khác biệt chính là kĩ năng sống: sự thấu cảm, khả năng giải quyết vấn đề phức tạp và sự thích nghi linh hoạt.

Hơn nữa, hãy nhìn vào thực tế tuyển dụng ngày nay. Các tập đoàn lớn không còn quá chú trọng vào một bảng điểm toàn điểm 10 nếu ứng viên đó thiếu kĩ năng giao tiếp hoặc không chịu nổi áp lực công việc. Họ cần những con người "thực chiến", biết cách biến kiến thức thành hành động. Một người có tri thức vừa phải nhưng kĩ năng sống tốt thường có xu hướng thành công và hạnh phúc hơn một người có tri thức uyên bác nhưng kỹ năng sống bằng không.

Tóm lại, tri thức và kĩ năng sống không phải là hai thái cực đối lập để chúng ta phải chọn một trong hai. Chúng là hai mặt của một đồng xu, là đôi chân giúp chúng ta vững bước vào đời. Việc coi nhẹ kĩ năng sống là một sai lầm có thể dẫn đến sự mất phương hướng của thế hệ trẻ. Thay vì chỉ chạy theo những con số trên bảng điểm, mỗi học sinh cần chủ động rèn luyện mình trong "trường đời", để mỗi khối tri thức học được đều có cơ hội tỏa sáng thông qua những kĩ năng nhuần nhuyễn.

• a. Phép liên kết: Phép nối (Từ "Tuy nhiên" nối hai câu) hoặc Phép lặp (cụm từ "lòng kiên trì", "chúng ta").
• b. Phép liên kết: Phép lặp (từ "Kiên trì", "chúng ta", "mục tiêu") hoặc Phép nối (câu 2 nối với câu 1 qua mệnh đề quan hệ).

• Nêu trực tiếp vấn đề cần nghị luận (lòng kiên trì).
• Gây ấn tượng mạnh, rõ ràng, giúp người đọc nắm bắt ngay tầm quan trọng của lòng kiên trì, từ đó tạo sự thuyết phục ngay từ đầu.

• Đây là bằng chứng tiêu biểu, xác thực và mang tính thuyết phục cao.
• Việc đưa ra con số cụ thể ("hơn 1.000 vật liệu") làm nổi bật sự bền bỉ, giúp minh họa sinh động cho luận điểm kiên trì dẫn đến thành công. 

• Hướng dẫn cách tìm và phân tích các bằng chứng thực tế khác.
• Gợi ý cách lập luận để làm bài viết thuyết phục hơn.
• Cung cấp thêm các bài mẫu về những chủ đề tương tự.
• Phân tích kỹ hơn về các phép liên kết câu.

Trì hoãn là một căn bệnh nhiều người mắc phải. Nó khiến bạn cứ mãi nấn ná, lần nữa, mãi không hoàn thành dứt điểm một việc gì đó. Cuộc sống không chờ đời ai cả, cứ tiếp tục trì hoãn, tuổi trẻ của bạn sẽ trôi đi nhanh chóng và những gì còn lại sẽ chỉ là những tiếc nuối, dở dang...

Thời gian là một thứ tài sản duy nhất được sở hữu như nhau ở tất cả mọi người. Vậy nên, điều quan trọng giúp bạn tiến lên là sự nhanh nhạy, năng động hơn trong mọi việc so với người khác. Nếu bạn định rằng, đầu năm 2 đại học phải đi học ngoại ngữ nhưng đến năm 4 mới học thì có phải bạn đã mất 2 năm để nói ngoại ngữ lưu loát hơn? Bạn có nghĩ là cô bạn cùng lớp đã học xong một khóa giao tiếp và có được một công việc làm thêm khá tốt, trong khi bạn đang chần chừ xem có nên đi học không?

Hoặc bạn nghĩ bản thân đang cần rất nhiều thay đổi, muốn sống tốt hơn, biết nhiều phương pháp làm việc hơn và được tư vấn mua một cuốn sách về đọc, nhưng bạn cứ viện lý do bận rộn, gia đình, bạn bè…và cuốn sách cứ nằm chỏng chơ trên kệ, thì cứ 1 ngày bạn chưa thay đổi tích cực, bạn đang dừng lại đấy. Xã hội luôn tiến về phía trước, còn bạn cứ đứng nguyên nghĩa là bạn đang thụt lùi. Một câu châm ngôn rất kinh điển là “sống là không chờ đợi”. Bất cứ việc gì cần thiết cho sự phát triển của bản thân mà bạn chậm thực hiện, trì hoãn từ ngày này qua tháng khác, bạn không những lãng phí thời gian mà còn tự làm cho mình có xu hướng phát triển chậm lại so với thời đại.

Hãy suy nghĩ kỹ về điều này vì tôi chắc chắn rằng trong chúng ta có rất nhiều người rơi vào tình huống này.

Còn 1 tuần nữa là đến kỳ thi. Kỳ thi gồm 7 môn. Ban đầu bạn lên kế hoạch ôn tập cho mỗi môn 1 ngày. Tuy nhiên vì trì hoãn, cuối cùng bạn chỉ còn 3 ngày cho 7 môn. Như vậy mỗi môn chỉ còn khoảng thời gian ôn là gần nửa ngày. Khỏi cần nói thêm, sự chênh lệch thời gian này cũng cho thấy là hiệu quả ôn tập sẽ giảm rất nhiều so với kế hoạc ban đầu, phải không? Khi ôn tập với thời gian ngắn như thế, bạn sẽ phải bỏ qua một số phần, tâm lý học tủ, đem phao vào phòng thi bắt đầu xuất hiện. Và hậu quả thì cũng “hên xui” lắm.

Trì hoãn ôn thi là một ví dụ điển hình trong muôn vàn trì hoãn trong cuộc đời mỗi con người (bật mí nhỏ là chính tác giả cũng từng trì hoãn như thế), từ đó sẽ có tâm lý học đối phó, kiến thức nắm không chắc và lúc này sự học chẳng còn giữ vai trò quan trọng là cung cấp kiến thức như ban đầu nữa.

Từ ôn thi, sau này chúng ta sẽ có tâm lý trì hoãn về công việc, gia đình, cuộc sống…và hậu quả từ sự trì hoãn trong những lĩnh vực này khiến chúng ta phải đau đầu hơn nhiều.

Sự trì hoãn là một trong những nguyên nhân gây ra tính thụ động, thiếu quyết đoán trong chúng ta. Hiểu nôm na, sự trì hoãn làm kéo dài thời gian thực hiện một công việc, từ đó làm giảm khả năng phản xạ nhanh nhạy, gây tâm lý chậm chạp trong mọi việc, khiến năng suất công việc giảm. Những ai sắp ra trường hoặc đang tìm kiếm cho mình một công việc hãy cẩn thận nhé, các nhà tuyển dụng rất không thích thói quen này của ứng viên. Một số nhà tuyển dụng chuyên nghiệp còn dùng các bài kiểm tra để thử phản ứng nhanh nhạy, tính quyết đoán của bạn nữa.

Đặc biệt là với những việc “không cấp thiết, cần thời gian nhiều và kế hoạch”. Quay trở lại với việc học ngoại ngữ, nếu bạn trì hoãn, đến một lúc nào đó có thể bạn sẽ không tham gia học. Một số việc bị cho là không cần thiết cũng rơi vào tình trạng này.

Chà, tôi chắc rằng sức khỏe là một yếu tố quan trọng và là một phần của cơ thể nhưng tiếc thay nhiều người trong chúng ta không biết trân trọng nó. Mỗi khi triệu chứng đau ốm nào đó xuất hiện, chúng ta thường chủ quan và trì hoãn không chịu đi khám. Cho đến khi chuyện tồi tệ xảy ra. Chúng ta thở không nổi và đến bệnh viện bằng xe cấp cứu. Hẳn bạn biết trong một số chuyện, “1 phút” cũng làm nên lịch sử phải không?

Đọc đến đây, hẳn bạn sẽ phàn nàn rằng “nãy giờ mình biết rồi, trì hoãn muôn thuở ai cũng biết là xấu rồi, nhưng quan trọng là làm sao để khắc phục trì hoãn đây?”. Ừm, đây mới là mấu chốt của vấn đề, phải không?

Cứ bình tĩnh, tôi muốn bạn hãy suy ngẫm về thói trì hoãn – nguyên nhân và tác hại trước đã. Đến khi bạn thực sự thấy cần thiết phải khắc phục thói xấu này, chúng ta sẽ cùng bắt tay vào thực hành những bài tập chống trì hoãn nhé.

Câu 1: Tác hại và những hệ lụy tiêu cực của việc con người quá phụ thuộc vào công nghệ trong cuộc sống hiện đại.

Câu 2: "Công nghệ khiến cho công việc xâm nhập cả vào cuộc sống gia đình và vui chơi giải trí.".

Câu 3: a. Phép liên kết: Phép thế (từ "đó" thế cho "làm việc 8 giờ một ngày trong 5 – 6 ngày một tuần") hoặc phép lặp ("người lao động", "công nghệ"). b. Phép liên kết chủ yếu: Phép lặp từ ngữ ("công nghệ", "con người/chúng ta") và phép nối ("Một trong số đó là...").

Câu 4: Bằng chứng (ti vi thông minh ghi âm, nhà bán hàng theo dõi) rất cụ thể, xác thực và mang tính thời sự cao. Nó làm tăng tính thuyết phục, chứng minh rõ ràng công nghệ không chỉ làm giảm kỹ năng mà còn đe dọa trực tiếp sự riêng tư và an toàn thông tin của người dùng.

Câu 5: Thái độ phê phán, lo ngại, cảnh báo về sự phụ thuộc vào công nghệ và nhận thức rõ các hệ lụy tiêu cực của nó đối với con người.

Câu 6:Giải pháp:

• Thiết lập quy tắc "giờ không công nghệ" (ví dụ: bữa ăn, trước khi ngủ).
• Ưu tiên các cuộc gặp mặt trực tiếp, trò chuyện trực tiếp thay vì nhắn tin.
• Tham gia các hoạt động ngoại khóa, thể thao, hoặc sở thích thực tế để gắn kết người thân/bạn bè.

Hai vợ chồng người thầy bói trong văn bản là hình tượng ngụ ngôn đặc sắc phê phán thói bảo thủ, chủ quan và cái nhìn phiến diện. Dù bị mù (nhân vật ẩn dụ cho sự khiếm khuyết trong nhận thức) nhưng cả hai lại tự tin phán về hình thù con voi chỉ qua việc sờ một bộ phận, dẫn đến những kết luận sai lệch hoàn toàn. Sự hài hước và mỉa mai nằm ở chỗ: họ không chỉ sờ được một phần mà còn "khăng khăng cho rằng mình đúng", coi nhẹ quan điểm của người khác. Kết cục xô xát, toác đầu, chảy máu là bài học đắt giá về phương pháp nhìn nhận vấn đề: không nên nhìn sự vật một phía, thiếu cơ sở mà lại bảo thủ, cố chấp. Truyện qua đó phê phán thói lí sự cùn, thiếu trí tuệ trong xã hội, khuyên con người cần lắng nghe, toàn diện và khiêm tốn. 

Câu 2: Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội (MXH) như Facebook, TikTok trở thành một phần không thể thiếu. Thế nhưng, đằng sau hàng nghìn bạn bè ảo và những lượt "like", một thực trạng đáng buồn đang diễn ra: con người ngày càng cô đơn hơn. Tôi hoàn toàn tán thành với quan điểm này. Thứ nhất, MXH tạo ra ảo giác về sự kết nối. Chúng ta dễ dàng "kết bạn" với hàng trăm người, nhưng những mối quan hệ đó thường hời hợt, chỉ dừng lại ở màn hình điện thoại. Con người dành thời gian "lướt" tin tức, ngắm nhìn cuộc sống của người khác thay vì đối thoại trực tiếp. Sự tương tác ảo này không thể thay thế những cái ôm, ánh mắt hay những cuộc trò chuyện thực tế, khiến cảm giác trống rỗng trong tâm hồn ngày càng lớn.  Thứ hai, MXH khiến con người cô đơn ngay trong không gian gia đình. Không khó để bắt gặp cảnh một gia đình cùng ngồi trong phòng khách nhưng mỗi người ôm một điện thoại. Chúng ta đang hiện diện về vật chất nhưng lại vắng mặt về tinh thần. Sự kết nối với thế giới bên ngoài quá lớn làm đứt gãy kết nối với những người thân yêu nhất.  Cuối cùng, việc so sánh bản thân với "cuộc sống hoàn hảo" của người khác trên mạng tạo ra tâm lí tự ti và xa lánh xã hội. Khi thấy người khác đi chơi sang chảnh, thành công, ta cảm thấy cuộc sống mình kém cỏi, từ đó khép kín và cô độc.  Tóm lại, mạng xã hội là công cụ, không phải cuộc sống. Để không trở thành kẻ cô đơn trong thời đại số, chúng ta cần chủ động giảm thời gian ảo, trân trọng những giá trị kết nối thực tế và học cách lắng nghe chính mình.

Hai vợ chồng người thầy bói trong văn bản là hình tượng ngụ ngôn đặc sắc phê phán thói bảo thủ, chủ quan và cái nhìn phiến diện. Dù bị mù (nhân vật ẩn dụ cho sự khiếm khuyết trong nhận thức) nhưng cả hai lại tự tin phán về hình thù con voi chỉ qua việc sờ một bộ phận, dẫn đến những kết luận sai lệch hoàn toàn. Sự hài hước và mỉa mai nằm ở chỗ: họ không chỉ sờ được một phần mà còn "khăng khăng cho rằng mình đúng", coi nhẹ quan điểm của người khác. Kết cục xô xát, toác đầu, chảy máu là bài học đắt giá về phương pháp nhìn nhận vấn đề: không nên nhìn sự vật một phía, thiếu cơ sở mà lại bảo thủ, cố chấp. Truyện qua đó phê phán thói lí sự cùn, thiếu trí tuệ trong xã hội, khuyên con người cần lắng nghe, toàn diện và khiêm tốn. 

Câu 2: Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội (MXH) như Facebook, TikTok trở thành một phần không thể thiếu. Thế nhưng, đằng sau hàng nghìn bạn bè ảo và những lượt "like", một thực trạng đáng buồn đang diễn ra: con người ngày càng cô đơn hơn. Tôi hoàn toàn tán thành với quan điểm này. Thứ nhất, MXH tạo ra ảo giác về sự kết nối. Chúng ta dễ dàng "kết bạn" với hàng trăm người, nhưng những mối quan hệ đó thường hời hợt, chỉ dừng lại ở màn hình điện thoại. Con người dành thời gian "lướt" tin tức, ngắm nhìn cuộc sống của người khác thay vì đối thoại trực tiếp. Sự tương tác ảo này không thể thay thế những cái ôm, ánh mắt hay những cuộc trò chuyện thực tế, khiến cảm giác trống rỗng trong tâm hồn ngày càng lớn.  Thứ hai, MXH khiến con người cô đơn ngay trong không gian gia đình. Không khó để bắt gặp cảnh một gia đình cùng ngồi trong phòng khách nhưng mỗi người ôm một điện thoại. Chúng ta đang hiện diện về vật chất nhưng lại vắng mặt về tinh thần. Sự kết nối với thế giới bên ngoài quá lớn làm đứt gãy kết nối với những người thân yêu nhất.  Cuối cùng, việc so sánh bản thân với "cuộc sống hoàn hảo" của người khác trên mạng tạo ra tâm lí tự ti và xa lánh xã hội. Khi thấy người khác đi chơi sang chảnh, thành công, ta cảm thấy cuộc sống mình kém cỏi, từ đó khép kín và cô độc.  Tóm lại, mạng xã hội là công cụ, không phải cuộc sống. Để không trở thành kẻ cô đơn trong thời đại số, chúng ta cần chủ động giảm thời gian ảo, trân trọng những giá trị kết nối thực tế và học cách lắng nghe chính mình.

Trong cuộc sống, chúng ta không thể tránh khỏi những lúc bị "đổ đất đá" lên mình (đó là những khó khăn, thất bại, sự chỉ trích hay những biến cố bất ngờ). Thay vì để những khó khăn đó vùi lấp mình trong tuyệt vọng, hãy học cách "lắc mình cho đất rơi xuống" và "bước chân lên trên". Điều này có nghĩa là chúng ta cần tận dụng chính những thử thách để làm bài học, làm kinh nghiệm giúp bản thân tiến cao hơn, xa hơn.

Bác nông dân chọn cách buông xuôi, tiêu cực khi thấy khó khăn, trong khi con lừa thể hiện sự kiên cường, thông minh và nỗ lực tự cứu mình.