C1 : Bài Làm

Trong đoạn trích của Sống mòn, nhân vật Thứ hiện lên như một hình tượng tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Anh từng có những hoài bão đẹp đẽ: đỗ đạt, du học, trở thành người mang lại những đổi thay lớn lao cho đất nước. Thế nhưng hiện thực khắc nghiệt đã dần bào mòn khát vọng ấy, đẩy Thứ vào cảnh nghèo túng, thất nghiệp và hoàn toàn bị động trước cuộc đời. Qua chuỗi độc thoại nội tâm đầy day dứt, ta thấy Thứ là người nhạy cảm, có ý thức sâu sắc về giá trị bản thân, luôn tự chất vấn và nhìn nhận rõ bi kịch của mình. Anh đau đớn khi nghĩ đến tương lai “mốc lên, gỉ đi, mòn, mục” trong một xó nhà quê; càng đau hơn khi tự nhận mình “nhu nhược quá, hèn yếu quá”, không đủ nghị lực để vượt thoát khỏi vòng vây của số phận. Thứ không phải kẻ tầm thường; bi kịch của anh nằm ở chỗ có ước mơ nhưng không đủ sức bảo vệ ước mơ. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao vừa bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc vừa phê phán sự cam chịu khiến con người “sống mòn”, đồng thời gửi gắm khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn.

C2 : Bài Làm

Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói vừa giản dị vừa sâu sắc ấy đã gợi nhắc mỗi người về sức mạnh kỳ diệu của ước mơ đối với cuộc sống. Tuổi trẻ và ước mơ luôn song hành như hai dòng năng lượng giúp con người trưởng thành và chạm đến những giá trị tốt đẹp hơn. Khi còn biết mơ ước, con người vẫn còn khát vọng, còn nhiệt huyết và còn khả năng tạo nên những điều phi thường.

Ước mơ, trước hết, là những khát vọng hướng về tương lai, là điểm tựa tinh thần giúp ta vượt qua giới hạn của chính mình. Đối với tuổi trẻ, ước mơ lại càng có ý nghĩa lớn lao. Tuổi trẻ là quãng đời tràn đầy năng lượng, đam mê và niềm tin, là lúc con người dễ dàng bắt đầu những hành trình mới. Có ước mơ, người trẻ như có ngọn hải đăng dẫn lối; họ biết mình muốn trở thành ai và nỗ lực để đi đến đích. Nhờ có ước mơ, người trẻ dám nghĩ, dám làm, dám chấp nhận thử thách để bước những bước đầu tiên trên con đường tự khẳng định.

Thế nhưng, ước mơ không bao giờ đến từ những điều dễ dàng. Để biến ước mơ thành hiện thực, người trẻ phải đối mặt với vô số trở ngại: khó khăn vật chất, sự thiếu kinh nghiệm, nỗi sợ thất bại, áp lực từ gia đình hay xã hội. Có người từ bỏ ước mơ vì một cú trượt ngã; có người quên mất điều mình từng khát khao vì vòng xoáy của thói quen và sự an phận. Khi ta không còn theo đuổi ước mơ, trái tim dần trở nên lạnh lẽo; sự sống bên trong ta bị bào mòn từng chút một. Khi ấy, “già” không còn là tuổi tác mà là sự cạn kiệt đam mê.

Trong bối cảnh xã hội hiện nay, tuổi trẻ trước nhiều lựa chọn và cơ hội mới: khoa học – công nghệ phát triển, tri thức lan tỏa khắp nơi, tư duy tiến bộ được khích lệ. Nhưng chính trong vô vàn cơ hội ấy, người trẻ càng cần ý thức rõ hơn về ước mơ của mình. Một ước mơ đẹp phải trở thành mục tiêu cụ thể, phải được nuôi dưỡng bởi quyết tâm và hành động. Ước mơ chỉ ở trên môi thì sẽ mãi là ảo ảnh; chỉ khi được thực hiện từng bước, nó mới trở thành động lực để con người trưởng thành, khám phá giới hạn và hoàn thiện bản thân.

Tuổi trẻ không nhất thiết phải tạo ra những điều vĩ đại, nhưng nhất định phải có những ước mơ để không sống hoài, sống phí. Ước mơ khiến tuổi trẻ trở nên rực rỡ hơn và giúp mỗi người nhận ra ý nghĩa tồn tại của chính mình. Khi biết theo đuổi ước mơ, ta giữ lại được trái tim trẻ trung, ý chí mạnh mẽ và sức sống bền bỉ mà không thời gian nào có thể lấy đi.

Tóm lại, lời nhắn gửi của Marquez là bài học quý giá dành cho mỗi người trẻ: hãy nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì đeo đuổi nó. Chỉ khi dám mơ ước và dám hành động, tuổi trẻ mới có giá trị trọn vẹn. Ước mơ chính là ngọn lửa giữ cho con người mãi trẻ, mãi sống hết mình với cuộc đời.

C1 :Điểm nhìn trần thuật

C2 :Khi còn là học sinh, Thứ nuôi những ước mơ rất đẹp và lớn lao:

-Đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào đại học.

-Sang Pháp du học.

-Trở thành một vĩ nhân, đem lại “những sự thay đổi lớn lao” cho đất nước.

C3 :Biện pháp tu từ: Liệt kê kết hợp với ẩn dụ (mốc lên, gỉ đi, mòn, mục — những trạng thái xuống cấp của đồ vật).

Tác dụng:

-Gợi hình gợi cảm mạnh mẽ về sự tàn lụi, mục rữa, vô nghĩa của một đời người khi rơi vào cảnh sống tù túng, vô vọng.

-Thể hiện sâu sắc tâm trạng bi quan, bế tắc, tự khinh miệt của Thứ về tương lai.

-Phản ánh hiện thực ngột ngạt của tầng lớp trí thức nghèo trước Cách mạng — bị hoàn cảnh vùi dập đến mức đánh mất ước mơ và phẩm giá.

C4 :Cuộc sống của Thứ:

-Đời sống bế tắc, nghèo túng, không có tương lai.

-Sống “sống mòn”: từng ngày bị thực tại khắc nghiệt bào mòn ý chí và khát vọng.

-Mang nỗi buồn, tuyệt vọng trước một cuộc đời không lối thoát.

Con người Thứ:

-Từng có lý tưởng và hoài bão lớn lao.

-Nhạy cảm, giàu tự trọng, biết tự ý thức sâu sắc về thân phận.

-Nhưng lại nhu nhược, thiếu bản lĩnh, không đủ sức vượt thoát khỏi những ràng buộc của cuộc sống để tự cứu mình.
→ Thứ là hình ảnh tiêu biểu của tầng lớp trí thức tiểu tư sản nghèo trước Cách mạng: bi kịch của những con người có ý thức nhưng bị hoàn cảnh làm cho “mòn mỏi”.

C5 :Một triết lí nổi bật trong đoạn trích là:

“Sống tức là thay đổi.”

Con người chỉ thực sự sống khi dám bước ra khỏi sự tù hãm của thói quen, nỗi sợ hãi và những giới hạn mà hoàn cảnh áp đặt.

Bài học rút ra:

-Ai cũng có thể có ước mơ, nhưng ước mơ chỉ thành hiện thực khi ta dám hành động, dám thay đổi.

-Nỗi sợ thất bại, sự an phận hay thói quen cũ kỹ là sợi dây vô hình trói buộc con người, khiến ta “sống mòn”.

-Trước cuộc sống, cần giữ vững ý chí, nuôi dưỡng khát vọng, chủ động tạo ra cơ hội cho mình.

-Tránh để cuộc đời trôi qua vô nghĩa — “chết mà chưa sống”.