Câu 1 Trong truyện Nhà nghèo, nhân vật bé Gái hiện lên như biểu tượng cho số phận bi thảm của những đứa trẻ nông dân nghèo trước Cách mạng. Sinh ra trong một gia đình túng thiếu, luôn phải chứng kiến cảnh cha mẹ cãi vã, bé Gái sớm mất đi tuổi thơ hồn nhiên và trở nên già dặn hơn so với bạn bè cùng lứa. Em biết lo toan việc nhà, biết chăm em, thậm chí biết đi bắt nhái để góp phần cải thiện bữa ăn cho gia đình. Sự lam lũ của bé Gái được thể hiện qua hình ảnh em rón rén, lặn lội dưới những đám cỏ dại, say mê vồ từng con nhái dù người ngứa ngáy, trầy xước. Đặc biệt, chi tiết em chết vì kiệt sức khi đi bắt nhái là đỉnh điểm tố cáo hiện thực tăm tối: cái nghèo có thể cướp đi tính mạng của một đứa trẻ vô tội. Cái chết của bé Gái không chỉ gây ám ảnh mà còn làm bật lên giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm. Tác giả đã thương xót cho một mầm sống bị dập tắt và qua đó, lên án xã hội cũ bất nhân, nơi người nghèo không có cơ hội được sống đúng nghĩa của con người

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, khi chất lượng cuộc sống ngày một nâng cao, trẻ em đáng lẽ phải được sống trong môi trường an toàn, yêu thương và tôn trọng. Thế nhưng, bạo lực gia đình – dưới nhiều hình thức khác nhau – vẫn đang len lỏi trong không ít mái nhà, gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát triển của trẻ. Đây không chỉ là vấn đề của riêng một gia đình nào, mà là nỗi lo chung của cả cộng đồng, bởi trẻ em hôm nay chính là tương lai của xã hội ngày mai Trước hết, bạo lực gia đình ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tâm lý của trẻ. Những tiếng cãi vã, những lần chứng kiến bố mẹ đánh nhau hay chính bản thân bị đánh đập, xúc phạm sẽ để lại vết thương sâu trong tâm hồn non nớt. Trẻ dễ rơi vào trạng thái lo âu, sợ hãi, mất niềm tin vào người lớn và vào cuộc sống. Nhiều em có thể trở nên thu mình, trầm cảm hoặc ngược lại là bộc lộ hành vi hung hăng, bắt chước chính những gì mình chứng kiến. Những tổn thương này âm ỉ theo thời gian, thậm chí theo suốt tuổi trưởng thành, ảnh hưởng lâu dài đến nhân cách và các mối quan hệ xã hội của trẻ sau này Không chỉ vậy, bạo lực gia đình còn tác động tiêu cực đến việc học tập và khả năng hình thành giá trị sống. Một đứa trẻ sống trong sự bất an thường xuyên khó có thể tập trung học tập hay nuôi dưỡng ước mơ. Các em có thể bỏ học, sa vào các hành vi lệch chuẩn hoặc bị tụt hậu so với bạn bè. Sự thiếu ổn định về cảm xúc khiến trẻ ít có khả năng phát triển phẩm chất tích cực như tự tin, bao dung, trách nhiệm. Đáng lo ngại hơn, trẻ lớn lên trong môi trường bạo lực rất dễ xem bạo lực là điều “bình thường”, từ đó tiếp tục lặp lại hành vi ấy khi trưởng thành. Vòng luẩn quẩn bạo lực vì thế không chỉ phá hoại một thế hệ mà còn kéo dài sang nhiều thế hệ khác Bên cạnh đó, bạo lực gia đình còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất của trẻ. Những trận đòn vô cớ, những lần bỏ mặc, đe dọa… không chỉ mang lại đau đớn tức thời mà còn để lại thương tật lâu dài, thậm chí đe dọa tính mạng. Một cơ thể bị bào mòn vì bạo lực khó lòng phát triển toàn diện, khỏe mạnh. Trẻ em cần được chăm sóc, không phải để chịu đựng Để trẻ có thể phát triển lành mạnh, xã hội cần nhận thức sâu sắc rằng một gia đình an toàn và yêu thương là nền tảng quan trọng nhất. Vì vậy, cần có sự phối hợp từ nhiều phía: cha mẹ phải thay đổi nhận thức, từ bỏ quan niệm “yêu cho roi cho vọt”; nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, giúp học sinh nhận biết và tìm kiếm sự hỗ trợ khi bị bạo hành; cộng đồng và chính quyền cần thực thi nghiêm các chính sách bảo vệ trẻ em, đồng thời xây dựng các kênh hỗ trợ tâm lý, tư vấn cho cả phụ huynh lẫn trẻ Tóm lại, bạo lực gia đình là “vết cắt” sâu sắc lên tuổi thơ và sự phát triển của trẻ. Một xã hội văn minh là xã hội mà mọi đứa trẻ đều được sống trong tình yêu thương và sự an toàn. Mỗi người trưởng thành hôm nay cần có trách nhiệm chấm dứt bạo lực gia đình, để nụ cười trẻ thơ luôn được giữ trọn vẹn. Chỉ khi đó, tương lai của các em – và của cả xã hội – mới thực sự tươi sáng

Câu 1

Thể loại của văn bản là thể loại truyện ngắn

Câu 2

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là tự sự

Câu 3

Câu văn sử dụng ẩn dụ: “xế muộn chợ chiều” để nói về tuổi tác đã lớn, đã muộn màng trong chuyện dựng vợ gả chồng

Tác dụng Khắc họa hoàn cảnh éo le, thiệt thòi của cả hai người: nghèo, tật nguyền, lấy nhau không phải vì tình yêu lãng mạn mà vì số phận đẩy đưa Gợi cảm giác xót xa, thương cảm cho cuộc đời lam lũ của những con người ở đáy xã hội Làm nổi bật màu sắc hiện thực phũ phàng trong truyện

Câu 4

Văn bản phản ánh cuộc sống nghèo đói, cơ cực và ngột ngạt của một gia đình nông dân gồm vợ chồng anh Duyện và các con. Sự túng quẫn khiến họ cãi vã, bạo lực, sống trong cảnh thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần. Cuộc đời nghèo khổ ấy trở nên bi thảm hơn khi bé Gái chết thương tâm trong lúc đi bắt nhái kiếm miếng ăn, qua đó tố cáo hiện thực tàn nhẫn của nghèo đói và bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc của tác giả đối với những phận người bất hạnh

Câu 5

Em ấn tượng nhất với cảnh anh Duyện tìm thấy cái Gái nằm gục bên bờ ao, ôm chặt cái giỏ nhái Chi tiết này gây ám ảnh vì cho thấy sự chết chóc lạnh lùng có thể xảy ra với một đứa trẻ nghèo chỉ vì mưu sinh Hình ảnh cái Gái gầy gò, còn giữ chặt cái giỏ như giữ phần sống duy nhất của gia đình khiến người đọc vừa thương xót vừa phẫn uất Đây cũng là chi tiết làm nổi bật tấm lòng của Tô Hoài: ông viết về những con người bé nhỏ với sự thấu hiểu và đồng cảm sâu sắc