Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính: tự sự

Câu 2.
Người mẹ sổ tóc cho các con bắt chấy, tạo trò chơi để chúng tạm quên đi cơn đói.

Câu 3.
Hình ảnh “cái bát không”:

• Tố cáo sự ích kỉ, tàn nhẫn của người cha (ăn uống với bạn bè, bỏ mặc vợ con đói).
• Khắc họa bi kịch đói nghèo, cùng cực của gia đình: hi vọng của lũ trẻ bị dập tắt hoàn toàn.

Câu 4.
Diễn biến tâm lí:

• Khi nghe gọi dọn mâm: háo hức, vui mừng, hi vọng được ăn.
• Khi chờ đợi: hồi hộp, mong ngóng.
• Khi thấy mâm chỉ có bát không: thất vọng, đau đớn, bật khóc.

→ Thể hiện cơn đói giày vò, sự tội nghiệp, đáng thương của trẻ em trong cảnh nghèo đói.

Câu 5.
Sự nghèo đói gây ra nhiều hậu quả nặng nề cho gia đình. Nó khiến con người phải sống trong thiếu thốn, đau khổ cả về vật chất lẫn tinh thần. Trẻ em không được chăm sóc đầy đủ, luôn chịu cảnh đói khát, thiệt thòi. Nghèo đói còn làm nảy sinh những hành vi ích kỉ, vô trách nhiệm như người cha trong truyện. Từ đó, hạnh phúc gia đình bị phá vỡ, tình cảm giữa các thành viên cũng bị tổn thương sâu sắc.

Câu 1

Đoạn trích “Trẻ con không được ăn thịt chó” đã khắc họa một bi kịch gia đình đầy xót xa. Trước hết, đó là bi kịch của cái đói: năm mẹ con còm cõi, luôn trong tình trạng thiếu ăn, phải ngồi chờ từng chút thức ăn thừa. Cơn đói không chỉ giày vò thể xác mà còn làm tổn thương tinh thần, khiến lũ trẻ từ háo hức đến tuyệt vọng khi chỉ nhận lại “cái bát không”. Bên cạnh đó là bi kịch về tình thân bị rạn vỡ. Người cha – trụ cột gia đình – lại hiện lên ích kỉ, vô trách nhiệm, mải mê ăn nhậu với bạn bè mà quên đi vợ con. Người mẹ thương con nhưng bất lực, chỉ biết dỗ dành trong nước mắt. Đặc biệt, hình ảnh lũ trẻ đói khát, khóc lóc cho thấy sự đáng thương của những số phận nhỏ bé trong cảnh nghèo đói. Tất cả tạo nên một bức tranh hiện thực đau lòng, qua đó tố cáo xã hội cũ và bày tỏ niềm xót thương sâu sắc của nhà văn đối với người nông dân nghèo.

Câu 2

Tuổi thơ của mỗi người thường gắn liền với một cảnh quan thiên nhiên thân thuộc. Với tôi, đó là con sông nhỏ chảy qua quê nhà – nơi lưu giữ biết bao kỉ niệm đẹp đẽ và trong trẻo.

Con sông quê tôi không lớn, dòng nước hiền hòa quanh năm uốn lượn qua những cánh đồng xanh mướt. Mỗi buổi sáng, mặt sông phẳng lặng như tấm gương khổng lồ, phản chiếu bầu trời trong xanh và những hàng tre rì rào trong gió. Khi chiều xuống, ánh hoàng hôn nhuộm đỏ cả mặt nước, tạo nên một khung cảnh thơ mộng đến lạ. Những ngày hè, lũ trẻ chúng tôi thường rủ nhau ra sông tắm mát, nô đùa dưới làn nước trong veo. Tiếng cười giòn tan hòa cùng tiếng sóng vỗ nhẹ tạo nên một bản nhạc tuổi thơ đầy sống động.

Không chỉ đẹp, con sông còn gắn bó mật thiết với đời sống của người dân quê tôi. Nước sông tưới mát ruộng đồng, nuôi dưỡng những mùa lúa trĩu bông. Những buổi chiều, người lớn ra sông giặt giũ, trò chuyện rôm rả, tạo nên một không gian sinh hoạt đậm chất làng quê. Đối với tôi, con sông không chỉ là cảnh vật mà còn là một phần kí ức, nơi lưu giữ những ngày tháng vô tư, hồn nhiên nhất.

Tuy nhiên, theo thời gian, con sông cũng có nhiều thay đổi. Một số đoạn đã bị ô nhiễm do rác thải sinh hoạt, khiến dòng nước không còn trong như trước. Điều đó khiến tôi không khỏi trăn trở. Bởi lẽ, thiên nhiên không chỉ là nơi nuôi dưỡng con người mà còn là một phần tâm hồn của mỗi chúng ta. Nếu không biết giữ gìn, những vẻ đẹp giản dị ấy sẽ dần biến mất.

Vì vậy, mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giữ cho dòng sông luôn sạch đẹp. Những hành động nhỏ như không xả rác, tuyên truyền cho mọi người cùng chung tay bảo vệ thiên nhiên sẽ góp phần giữ gìn cảnh quan quê hương.

Con sông quê vẫn chảy, mang theo bao kỉ niệm tuổi thơ của tôi. Dù đi đâu xa, hình ảnh dòng sông hiền hòa ấy vẫn luôn in đậm trong tâm trí, trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc đời tôi.

Câu 1

Trong thời đại số, trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến và mang lại nhiều tiện ích cho con người. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá mức vào AI cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng suy nghĩ. Trước hết, AI giúp con người tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả học tập và làm việc, từ việc tìm kiếm thông tin đến hỗ trợ giải quyết các bài toán phức tạp. Nhờ đó, cuộc sống trở nên tiện lợi và hiện đại hơn. Tuy nhiên, nếu lạm dụng AI, con người có thể trở nên thụ động, lười suy nghĩ và giảm khả năng sáng tạo. Đặc biệt, học sinh dễ dựa dẫm vào công nghệ mà thiếu đi sự chủ động trong học tập, từ đó ảnh hưởng đến năng lực thực sự của bản thân. Bên cạnh đó, việc phụ thuộc vào AI còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin và giảm tương tác xã hội. Vì vậy, mỗi người cần sử dụng AI một cách hợp lí, coi đó là công cụ hỗ trợ chứ không phải thay thế hoàn toàn tư duy con người. Chỉ khi biết cân bằng, chúng ta mới có thể tận dụng tối đa lợi ích của AI mà vẫn phát triển bản thân một cách toàn diện.

Câu 2

Bài thơ Đừng chạm tay của Vũ Thị Huyền Trang là một tác phẩm giàu chất suy tư, gợi nhiều cảm xúc về kí ức, thời gian và cách con người ứng xử với quá khứ. Qua hình ảnh một cụ già ngồi trên con dốc và những vị khách ghé qua, tác giả đã gửi gắm những thông điệp sâu sắc về giá trị của kí ức và sự tôn trọng thế giới nội tâm của mỗi con người.

Về nội dung, bài thơ xây dựng tình huống giản dị: khách hỏi đường và cụ già chỉ dẫn. Tuy nhiên, con đường mà khách đi lại không phải là con đường thực tại, mà là con đường trong kí ức của cụ. Điều này tạo nên sự lệch pha giữa quá khứ và hiện tại, giữa người già và người trẻ. Những địa điểm mà khách tìm đến “chẳng có trên bản đồ du lịch”, “thưa thớt dấu chân người lui tới”, gợi nên một không gian hoang vắng, xa lạ với thực tại. Đó chính là thế giới riêng của kí ức – nơi lưu giữ những gì đã qua nhưng vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí con người. Khi khách quay lại, định nói điều gì đó, họ chợt nhận ra: “Đừng khuấy lên kí ức một người già”. Câu thơ kết mang tính chiêm nghiệm sâu sắc, thể hiện sự thấu hiểu và tôn trọng. Kí ức của người già có thể không còn phù hợp với hiện tại, nhưng đó là một phần thiêng liêng, không nên bị xáo trộn hay phán xét.

Về nghệ thuật, bài thơ gây ấn tượng bởi giọng điệu nhẹ nhàng, trầm lắng nhưng giàu sức gợi. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh mang tính biểu tượng như “con dốc”, “con đường”, “tiếng gió reo” để gợi ra hành trình của kí ức và thời gian. Sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại được thể hiện tinh tế qua những chi tiết như “chẳng có trên bản đồ du lịch” hay “những khối bê tông đông cứng ánh nhìn”. Ngôn ngữ thơ mộc mạc, gần gũi nhưng chứa đựng chiều sâu triết lí. Đặc biệt, kết cấu bài thơ theo kiểu hành trình – từ gặp gỡ, trải nghiệm đến nhận thức – giúp người đọc dần khám phá ý nghĩa ẩn sau câu chuyện. Câu kết mang tính khái quát cao, như một lời nhắn nhủ đầy nhân văn.

Tóm lại, Đừng chạm tay không chỉ là câu chuyện về một cuộc hỏi đường mà còn là hành trình đi vào thế giới kí ức của con người. Bài thơ nhắc nhở chúng ta cần biết lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng những giá trị tinh thần của người khác, đặc biệt là người lớn tuổi. Với nội dung sâu sắc và nghệ thuật tinh tế, tác phẩm để lại dư âm lắng đọng trong lòng người đọc.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt: thuyết minh

Câu 2.

Do thiếu lao động và ngân sách, các địa phương không thu thập đủ dữ liệu để bảo tồn cây anh đào.

Câu 3.

• Nhan đề: nêu nội dung chính, thu hút người đọc.
• Sapo: tóm tắt nội dung, giúp hiểu nhanh vấn đề.

Câu 4.

Hình ảnh minh họa giúp trực quan, sinh động, tăng độ tin cậy và hỗ trợ hiểu nội dung tốt hơn.

Câu 5.

• Giáo dục: học cá nhân hóa.
• Y tế: chẩn đoán bệnh.
• Giao thông: điều khiển thông minh.
• Môi trường: giám sát ô nhiễm.
• Nông nghiệp: theo dõi cây trồng.

Câu 1

Bài thơ Than đạo học của Tú Xương là một tác phẩm tiêu biểu phản ánh sự suy thoái của nền Nho học cuối thế kỉ XIX. Về nội dung, bài thơ phơi bày thực trạng đáng buồn của việc học hành: người học chán nản, bỏ dở giữa chừng; thầy dạy thiếu trách nhiệm; thi cử thì gian lận, mất công bằng. Qua đó, tác giả bộc lộ nỗi chua xót, thất vọng trước sự xuống cấp của đạo học và sĩ khí. Đặc biệt, ông không chỉ phê phán xã hội mà còn tự giễu mình, thể hiện ý thức cá nhân sâu sắc. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thất ngôn bát cú Đường luật chặt chẽ, kết hợp với giọng điệu trào phúng, mỉa mai đặc trưng. Các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” góp phần khắc họa sinh động hình ảnh con người và không khí học đường sa sút. Hình ảnh giàu tính biểu cảm cùng lối nói châm biếm đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho bài thơ. Nhờ đó, tác phẩm vừa mang giá trị hiện thực sâu sắc, vừa thể hiện tài năng nghệ thuật độc đáo của Tú Xương.

Câu 2

Trong bất kì thời đại nào, học tập luôn giữ vai trò quan trọng đối với mỗi cá nhân và sự phát triển của xã hội. Tuy nhiên, ý thức học tập của học sinh hiện nay đang trở thành vấn đề đáng suy nghĩ.

Trước hết, cần hiểu rằng ý thức học tập là thái độ tự giác, tinh thần trách nhiệm và mục tiêu rõ ràng trong việc học. Một học sinh có ý thức tốt sẽ chăm chỉ, chủ động tìm tòi kiến thức và không ngừng hoàn thiện bản thân. Thực tế cho thấy, nhiều học sinh ngày nay có tinh thần học tập tích cực: biết đặt mục tiêu, biết tận dụng công nghệ để học tập hiệu quả, không ngại khó khăn. Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy thế hệ trẻ đang dần thích nghi với thời đại mới.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại không ít học sinh thiếu ý thức học tập. Một số em học đối phó, lười biếng, chỉ học khi bị ép buộc. Có em lại sa đà vào điện thoại, mạng xã hội, trò chơi điện tử mà quên mất nhiệm vụ chính của mình. Thậm chí, tình trạng gian lận trong kiểm tra, thi cử vẫn còn diễn ra, làm mất đi ý nghĩa thực sự của việc học. Những biểu hiện này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập mà còn tác động xấu đến nhân cách và tương lai của mỗi học sinh.

Nguyên nhân của thực trạng trên đến từ nhiều phía. Trước hết là do bản thân học sinh chưa nhận thức đúng đắn về vai trò của việc học. Bên cạnh đó, sự thiếu quan tâm hoặc phương pháp giáo dục chưa phù hợp từ gia đình và nhà trường cũng góp phần làm giảm ý thức học tập. Ngoài ra, sự phát triển của công nghệ với nhiều yếu tố giải trí hấp dẫn cũng khiến học sinh dễ bị phân tâm.

Để nâng cao ý thức học tập, trước hết mỗi học sinh cần xác định rõ mục tiêu học tập của mình. Học không chỉ để thi cử mà còn để trang bị kiến thức và kỹ năng cho tương lai. Đồng thời, cần rèn luyện tính tự giác, kỉ luật và biết cân bằng giữa học tập và giải trí. Gia đình và nhà trường cũng cần đồng hành, tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích và định hướng đúng đắn cho học sinh.

Tóm lại, ý thức học tập là yếu tố quyết định thành công của mỗi học sinh. Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, việc nâng cao ý thức học tập không chỉ là trách nhiệm của cá nhân mà còn là yêu cầu cấp thiết đối với toàn xã hội. Khi mỗi học sinh biết học tập nghiêm túc và có trách nhiệm, tương lai của bản thân và đất nước sẽ trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.
Đề tài: Sự suy thoái của nền Nho học (đạo học) trong xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.

Câu 3.
Tác giả cho rằng “Đạo học ngày nay đã chán rồi” vì:

• Người học không còn tha thiết, học hành dang dở: “Mười người đi học, chín người thôi”.
• Việc dạy và học trở nên lỏng lẻo, thiếu nghiêm túc: thầy giáo không ổn định, người bán sách cũng uể oải.
• Thi cử mất giá trị, không còn công bằng, có hiện tượng gian lận: “đấm ăn xôi”.
• Sĩ khí suy giảm, người có học không còn giữ được khí tiết.

→ nền đạo học bị xuống cấp, mất đi ý nghĩa và giá trị ban đầu.

Câu 4.
Các từ láy như: “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” được sử dụng rất đắt:

• Gợi hình ảnh cụ thể, sinh động về thực trạng xã hội.
• Thể hiện thái độ châm biếm, mỉa mai sâu sắc của tác giả.
• Làm nổi bật sự trì trệ, yếu kém, thiếu nghiêm túc trong việc học hành và thi cử.

Câu 5.
Nội dung:
Bài thơ phản ánh thực trạng suy tàn của nền Nho học và đạo đức học đường, đồng thời thể hiện thái độ châm biếm, phê phán sâu cay của tác giả đối với xã hội đương thời. Qua đó, tác giả cũng bộc lộ nỗi buồn và sự thất vọng trước sự xuống cấp của trí thức và giáo dục.