Câu 1:

Văn bản “Giữa người với người” của Nguyễn Ngọc Tư đặt ra một vấn đề thời sự và nhức nhối: sự phai nhạt của tình người trong xã hội hiện đại khi mạng xã hội lên ngôi. Từ câu chuyện một y sĩ chụp ảnh bệnh nhân để đăng tải lên mạng, tác giả gợi ra sự đảo lộn giá trị: nỗi đau của con người bị biến thành “mồi câu” cho sự hiếu kì và lượt thích. Hàng loạt dẫn chứng về tin đồn thất thiệt khiến người buôn bán lao đao cho thấy sức công phá ghê gớm của thông tin thiếu kiểm chứng. Đặc biệt, hình ảnh “chỉ thấy giấy bạc bay mà không thấy nạn nhân” đã khắc họa sâu sắc căn bệnh vô cảm, khi con người mải chạy theo lợi ích hoặc sự tò mò mà quên đi lòng trắc ẩn. Giọng văn bình thản nhưng ẩn chứa nỗi xót xa khiến thông điệp càng thấm thía: công nghệ có thể kết nối con người, nhưng cũng có thể tạo ra những “bức tường vô hình” chia rẽ nếu ta đánh mất sự thấu cảm. Văn bản là lời nhắc nhở mỗi người phải sống có trách nhiệm và giữ gìn nhân tính trong thời đại số.

Câu 2:

Trong nhịp sống hối hả của xã hội hiện đại, con người có nhiều điều kiện để kết nối với nhau hơn bao giờ hết. Thế nhưng, nghịch lí thay, khi khoảng cách địa lí được thu hẹp thì khoảng cách giữa trái tim với trái tim dường như lại xa hơn. Sự thờ ơ, vô cảm đang trở thành một hiện tượng đáng lo ngại, âm thầm bào mòn những giá trị nhân văn tốt đẹp của con người.

Thờ ơ, vô cảm là thái độ dửng dưng, lạnh nhạt trước nỗi đau, niềm vui hay số phận của người khác; là khi con người chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà không còn rung động trước những bất hạnh xung quanh. Đó có thể là việc đứng nhìn một tai nạn giao thông mà không giúp đỡ, là thái độ thản nhiên trước những hành vi bạo lực học đường, hay sự im lặng trước cái xấu, cái ác. Đáng buồn hơn, có khi người ta còn quay phim, chụp ảnh người gặp nạn để đăng tải lên mạng xã hội thay vì dang tay cứu giúp.

Biểu hiện của sự vô cảm xuất hiện ở nhiều nơi. Trong đời sống thường nhật, không ít người sống khép kín, ngại va chạm, mặc kệ những vấn đề chung của cộng đồng. Trên không gian mạng, những lời miệt thị, công kích được tung ra dễ dàng mà thiếu sự thấu cảm. Có người sẵn sàng chia sẻ tin đồn thất thiệt chỉ để thỏa mãn sự tò mò, mà không nghĩ đến hậu quả với người trong cuộc. Khi con người chỉ thấy “lượt thích”, “lượt xem” mà không thấy nỗi đau thật phía sau màn hình, đó chính là biểu hiện rõ ràng của sự xuống cấp về đạo đức.

Sự thờ ơ, vô cảm gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó làm rạn nứt các mối quan hệ giữa người với người, khiến xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu tình thương. Một cộng đồng mà mỗi cá nhân chỉ biết đến mình sẽ khó có thể phát triển bền vững. Bên cạnh đó, sự im lặng trước cái xấu vô tình tiếp tay cho cái ác hoành hành. Khi không ai lên tiếng, không ai hành động, những hành vi sai trái sẽ càng có cơ hội tồn tại và lan rộng. Về lâu dài, chính người vô cảm cũng tự đánh mất những giá trị tốt đẹp trong tâm hồn, trở nên cô độc giữa đám đông.

Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ nhiều phía. Nhịp sống công nghiệp khiến con người bận rộn, chạy theo cơm áo gạo tiền mà ít dành thời gian quan tâm đến người khác. Tâm lí sợ liên lụy, sợ rắc rối cũng khiến nhiều người chọn cách đứng ngoài. Ngoài ra, sự tác động của công nghệ và mạng xã hội đôi khi làm con người quen với việc nhìn mọi thứ qua màn hình, từ đó giảm bớt sự đồng cảm trực tiếp. Khi tiếp xúc với quá nhiều thông tin tiêu cực, con người dễ trở nên chai sạn cảm xúc.

Tuy nhiên, không phải xã hội chỉ toàn những gam màu xám. Vẫn còn rất nhiều tấm gương sẵn sàng giúp đỡ người gặp nạn, tham gia hoạt động thiện nguyện, hiến máu cứu người, hỗ trợ đồng bào vùng thiên tai. Những hành động ấy cho thấy lòng nhân ái vẫn luôn tồn tại và cần được lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa.

Để hạn chế sự vô cảm, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống biết yêu thương và sẻ chia. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như quan tâm đến người thân, giúp đỡ bạn bè, lên tiếng trước điều sai trái. Gia đình và nhà trường cũng cần chú trọng giáo dục đạo đức, bồi dưỡng lòng nhân ái cho thế hệ trẻ. Đồng thời, mỗi cá nhân phải sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, có trách nhiệm, không để công nghệ làm lu mờ tình người.

Sự thờ ơ, vô cảm là căn bệnh tinh thần nguy hiểm của xã hội hiện đại. Chỉ khi mỗi người biết mở lòng, biết đặt mình vào vị trí của người khác, xã hội mới trở nên ấm áp và đáng sống hơn. Bởi lẽ, điều làm nên giá trị đích thực của con người không chỉ là thành công hay vật chất, mà còn là khả năng yêu thương và đồng cảm giữa người với người.

Câu 1:
-Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn (truyện ngắn mang tính chất luận đề), của Nguyễn Ngọc Tư.

Câu 2:
-Đề tài của văn bản là thực trạng con người trong xã hội hiện đại, đặc biệt là sự vô cảm, lệch chuẩn đạo đức khi mạng xã hội và truyền thông bị lạm dụng để “câu like”, “câu view”, làm tổn thương người khác.

Câu 3:
-Đoạn trích sử dụng biện pháp tu từ liệt kê qua hàng loạt sự việc: tin bắp luộc có pin đèn, hủ tiếu có chuột cống, chè bưởi có thuốc rầy, tin đồn tung lên mạng, báo chí chộp lấy, cả nước tẩy chay…

-Tác dụng:

+Tạo cảm giác dồn dập, liên tiếp của các tin đồn thất thiệt.

+Làm nổi bật sức tàn phá ghê gớm của truyền thông thiếu kiểm chứng đối với những người lao động nhỏ lẻ, lương thiện.

+Thể hiện thái độ phê phán trước sự vô trách nhiệm của một bộ phận người dùng mạng và báo chí “đói tin”.

+Gợi sự xót xa cho những phận người bị tổn thương chỉ vì những thông tin chưa được xác thực.

Câu 4:
-Hai câu văn gợi lên thực trạng đáng suy nghĩ về đạo đức con người hiện nay: sự vô cảm trước nỗi đau của đồng loại. Người ta chỉ thấy tiền bay, thấy bia rơi mà không thấy nạn nhân, không nghĩ đến người đang gặp nạn. Điều đó phản ánh lối sống thực dụng, đặt lợi ích cá nhân lên trên giá trị nhân văn. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng vẫn còn nhiều người tốt, sẵn sàng giúp đỡ người khác; vấn đề là cần cảnh tỉnh trước biểu hiện suy thoái đạo đức đang xuất hiện trong một bộ phận xã hội.

Câu 5:
-Qua văn bản, có thể rút ra một số bài học:

+Cần sử dụng mạng xã hội một cách có trách nhiệm, có đạo đức.

+Không chia sẻ, lan truyền thông tin khi chưa kiểm chứng.

+Luôn đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu và cảm thông.

+Giữ gìn lòng nhân ái, không để công nghệ làm phai nhạt tình người.

->Văn bản là lời cảnh tỉnh sâu sắc về nguy cơ con người đánh mất sự thấu cảm trong xã hội hiện đại.

Trong cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi khó khăn và thử thách. Chính vì vậy, ý chí và nghị lực là những phẩm chất quan trọng giúp con người vượt qua nghịch cảnh để vươn tới thành công.

Ý chí là sự kiên định với mục tiêu đã chọn, dám đối mặt với thử thách. Nghị lực là sức mạnh tinh thần giúp con người bền bỉ, không bỏ cuộc trước thất bại. Người có ý chí và nghị lực luôn không ngừng nỗ lực, sẵn sàng đứng lên sau vấp ngã và biết biến khó khăn thành động lực để tiến lên.

Thực tế đã chứng minh vai trò to lớn của ý chí, nghị lực. Nick Vujicic sinh ra không có tay chân nhưng vẫn trở thành diễn giả truyền cảm hứng nổi tiếng thế giới nhờ tinh thần vượt khó. Thomas Edison cũng từng thất bại hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện. Những tấm gương ấy cho thấy nghị lực chính là chìa khóa mở cánh cửa thành công, giúp con người mạnh mẽ và bản lĩnh hơn.

Tuy nhiên, trong xã hội vẫn còn những người dễ nản lòng, ngại cố gắng, sống thiếu mục tiêu. Điều đó khiến họ đánh mất cơ hội phát triển bản thân. Vì thế, mỗi người cần rèn luyện tính kỉ luật, xác định mục tiêu rõ ràng và kiên trì theo đuổi đến cùng.

Có thể khẳng định rằng ý chí và nghị lực là nền tảng để con người chạm tới ước mơ. Khi không bỏ cuộc trước khó khăn, chúng ta sẽ từng bước tiến gần hơn tới thành công và sống một cuộc đời có ý nghĩa.

c1:

Các phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ gồm:

-Biểu cảm (chủ yếu): bộc lộ trực tiếp cảm xúc đau đớn, tuyệt vọng, cô đơn của nhân vật trữ tình.

-Tự sự: thể hiện qua việc kể lại sự chia lìa (“Họ đã xa rồi…”).

-Miêu tả: khắc họa hình ảnh “mặt nhựt tan thành máu”, “bông phượng nở trong màu huyết”… nhằm làm nổi bật tâm trạng.

c2:

-Đề tài của bài thơ là nỗi đau chia ly trong tình yêu, sự mất mát khiến con người rơi vào trạng thái cô đơn, tuyệt vọng và khủng hoảng tinh thần.

c3:

-Hình ảnh: “Người đi, một nửa hồn tôi mất, / Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ.”

-Đây là hình ảnh mang tính tượng trưng sâu sắc. “Một nửa hồn tôi mất” không phải mất thật mà tượng trưng cho sự tổn thương tinh thần ghê gớm khi người yêu rời xa. Tình yêu được xem như một phần linh hồn của thi nhân. Khi tình yêu tan vỡ, con người trở nên trống rỗng, mất phương hướng, “dại khờ”. Qua đó cho thấy tình yêu với nhân vật trữ tình là toàn bộ thế giới sống và ý nghĩa tồn tại của cuộc đời.

c4:

-Khổ thơ cuối sử dụng nhiều câu hỏi tu từ:
“Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?”
“Ai đem bỏ tôi dưới trời sâu?”
“Sao bông phượng nở trong màu huyết…”

-Tác dụng:

+Diễn tả tâm trạng hoang mang, mất phương hướng, cảm giác bị bỏ rơi giữa cuộc đời.

+Làm nổi bật nỗi cô đơn sâu thẳm, như rơi vào khoảng không vô định (“trời sâu”).

+Hình ảnh ẩn dụ “bông phượng nở trong màu huyết” gợi sắc đỏ của máu, của đau thương; “giọt châu” tượng trưng cho nước mắt, làm tăng tính bi thương và ám ảnh.

c5:

-Bài thơ có cấu tứ theo mạch cảm xúc tăng tiến.
Khổ 1 là tiếng kêu đau đớn, tuyệt vọng.
Khổ 2 thể hiện sự nhận thức rõ về mất mát khi người ra đi.
Khổ 3 diễn tả trạng thái hoang mang, lạc lõng, cô đơn tột cùng.

->Cảm xúc vận động từ đau đớn đến mất mát rồi rơi vào khủng hoảng tinh thần, tạo nên một chỉnh thể thống nhất, đậm chất trữ tình bi thương.