a. Các quyền và nghĩa vụ anh Mạnh đã vi phạm

Việc anh Mạnh tiếp tục lái xe khi có triệu chứng bệnh mà không đi khám hay phòng ngừa là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định sau:

• Vi phạm nghĩa vụ bảo vệ sức khỏe cộng đồng: Mọi công dân có nghĩa vụ thực hiện các quy định về phòng, chống dịch bệnh. Anh Mạnh đã không thực hiện các biện pháp vệ sinh dịch tễ (không đeo khẩu trang, không khai báo y tế) khi có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm.
• Vi phạm nghĩa vụ thực hiện quy định của pháp luật về y tế: Công dân có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh, phòng bệnh và thực hiện các yêu cầu của cơ quan y tế. Anh Mạnh đã trốn tránh việc khám chữa bệnh dù có triệu chứng rõ rệt.
• Vi phạm đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm an sinh: Là tài xế xe khách, anh có trách nhiệm bảo đảm an toàn (bao gồm cả an toàn sức khỏe) cho hành khách. Việc anh tiếp tục làm việc trong tình trạng sức khỏe không đảm bảo là vi phạm cam kết an toàn trong dịch vụ vận tải và an sinh xã hội.

b. Hậu quả của hành vi vi phạm

Hành vi của anh Mạnh gây ra những hệ lụy tiêu cực cho cả bản thân và xã hội:

Đối với cá nhân anh Mạnh:

• Sức khỏe suy giảm: Việc không điều trị kịp thời khiến bệnh tình có thể chuyển biến nặng (từ sốt nhẹ sang viêm phổi cấp hoặc các biến chứng nguy hiểm), gây nguy hiểm đến tính mạng.
• Trách nhiệm pháp lý: Anh có thể bị xử phạt hành chính về hành vi không thực hiện biện pháp phòng chống dịch bệnh. Trong trường hợp làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người khác, anh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Mất việc làm: Nếu sức khỏe suy sụp hoàn toàn hoặc bị cơ quan chức năng đình chỉ giấy phép lái xe, anh sẽ mất nguồn thu nhập bền vững.

Đối với cộng đồng và xã hội:

• Nguy cơ bùng phát dịch bệnh: Với tính chất công việc di chuyển qua nhiều tỉnh thành, anh Mạnh có thể trở thành "nguồn siêu lây nhiễm", khiến dịch bệnh lan rộng trên diện tích lớn, rất khó kiểm soát.
• Gánh nặng cho hệ thống y tế: Khi dịch bệnh lây lan từ một cá nhân sang nhiều hành khách và người dân tại các điểm dừng chân, áp lực lên hệ thống bệnh viện và ngân sách nhà nước sẽ tăng cao.
• Thiệt hại kinh tế: Nếu hành vi của anh dẫn đến việc phải phong tỏa hoặc cách ly các vùng dịch, hoạt động sản xuất và kinh doanh của nhiều người khác sẽ bị đình trệ.

Kết luận: Hành vi của anh Mạnh là biểu hiện của sự ích kỷ, coi trọng thu nhập cá nhân trước mắt mà xem nhẹ tính mạng của bản thân và sự an toàn của cả cộng đồng.

Việc làm của chị Minh là không đúng và không thể đồng ý được. Dưới đây là các lý do cụ thể dựa trên quy định của pháp luật và trách nhiệm đạo đức trong kinh doanh:

1. Vi phạm quy định của pháp luật

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, mọi hoạt động kinh doanh nhằm mục đích sinh lời (trừ một số trường hợp rất nhỏ như bán hàng rong, quà vặt không có địa điểm cố định) đều phải đăng ký kinh doanh.

• Quán của chị Minh đã có địa điểm cố định, lượng khách đông và doanh thu tăng cao, do đó chị bắt buộc phải đăng ký thành hộ kinh doanh cá thể.
• Việc cố tình không đăng ký để tránh nộp thuế là hành vi trốn thuế, vi phạm Luật Quản lý thuế và có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm tùy theo mức độ vi phạm.

2. Thiếu trách nhiệm với cộng đồng và xã hội

• Nghĩa vụ nộp thuế: Thuế là nguồn thu quan trọng để Nhà nước đầu tư vào phúc lợi công cộng (trường học, bệnh viện, đường sá). Việc chị Minh trốn thuế là thiếu công bằng với những người kinh doanh nghiêm túc khác và thiếu trách nhiệm đóng góp cho xã hội.
• An toàn vệ sinh thực phẩm: Khi không đăng ký kinh doanh, cơ sở của chị sẽ không được các cơ quan chức năng kiểm tra và cấp chứng nhận an toàn thực phẩm. Điều này tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe của khách hàng.

3. Gây rủi ro cho chính việc kinh doanh của mình

• Pháp lý: Chị Minh có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc xử phạt nặng bất cứ lúc nào khi cơ quan chức năng kiểm tra.
• Uy tín: Một cơ sở kinh doanh "chui" sẽ khó tạo dựng được niềm tin lâu dài với khách hàng. Nếu xảy ra sự cố (như ngộ độc thực phẩm), chị sẽ không có tư cách pháp nhân để giải quyết và hậu quả pháp lý sẽ rất nghiêm trọng.

Lời khuyên: Chị Minh nên nhanh chóng thực hiện đăng ký kinh doanh. Việc này không chỉ giúp chị yên tâm buôn bán mà còn là cơ hội để chị mở rộng quy mô kinh doanh một cách chuyên nghiệp và bền vững hơn.

a. Các quyền và nghĩa vụ bà C đã vi phạm

Hành vi của bà C đã vi phạm các quy định cơ bản về nghĩa vụ công dân trong lĩnh vực y tế, cụ thể:

• Vi phạm nghĩa vụ thực hiện các biện pháp phòng bệnh: Theo quy định, công dân có nghĩa vụ thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm theo hướng dẫn của cơ quan y tế. Việc bà C không đeo khẩu trang hay thực hiện bảo hộ nơi đông người là vi phạm trực tiếp nghĩa vụ này.
• Vi phạm nghĩa vụ khai báo y tế: Khi có triệu chứng mắc bệnh truyền nhiễm (đặc biệt là các nhóm bệnh nguy hiểm), công dân bắt buộc phải thông báo cho cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và cách ly kịp thời. Bà C đã che giấu tình trạng bệnh.
• Vi phạm nghĩa vụ tuân thủ chỉ định chuyên môn: Việc tự ý mua thuốc điều trị mà không có đơn thuốc hoặc chỉ dẫn của bác sĩ đối với bệnh truyền nhiễm là hành vi sử dụng dịch vụ y tế sai quy định, gây nguy hiểm cho quá trình điều trị.
• Lạm dụng quyền tự quyết về sức khỏe: Quyền được chăm sóc sức khỏe luôn đi kèm với trách nhiệm không gây hại cho sức khỏe của người khác. Bà C đã thực hiện quyền tự chăm sóc một cách sai lệch, gây ảnh hưởng đến quyền được sống trong môi trường an toàn của cộng đồng.

b. Hậu quả của hành vi vi phạm

Hành vi của bà C dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho cả bản thân và xã hội:

Đối với cá nhân bà C

• Nguy hiểm đến tính mạng: Việc tự ý điều trị mà không có chuyên môn có thể khiến bệnh tình trầm trọng hơn, dẫn đến biến chứng khó lường hoặc kháng thuốc.
• Trách nhiệm pháp lý: Bà C có thể bị xử phạt hành chính về hành vi không báo cáo bệnh truyền nhiễm. Nếu hành vi này làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người khác, bà có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.
• Áp lực kinh tế: Việc điều trị muộn thường tốn kém hơn nhiều so với việc được can thiệp y tế đúng lúc từ đầu.

Đối với cộng đồng

• Lây lan dịch bệnh: Việc xuất hiện tại trường học, khu công nghiệp (những nơi có mật độ dân cư cao) mà không bảo hộ sẽ tạo thành các "chuỗi lây nhiễm" cực kỳ nhanh chóng và khó kiểm soát.
• Gánh nặng cho hệ thống y tế: Nếu dịch bệnh bùng phát từ sự chủ quan này, nó sẽ gây áp lực lớn lên đội ngũ y tế, cơ sở vật chất và ngân sách nhà nước dành cho an sinh xã hội.
• Ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội: Các khu công nghiệp hoặc trường học có thể phải đóng cửa, tạm dừng hoạt động nếu có ca nhiễm, gây thiệt hại về kinh tế và gián đoạn việc học tập, sản xuất.

Kết luận: Hành động của bà C là sự thiếu ý thức về đạo đức xã hội và vi phạm nghiêm trọng kỷ cương pháp luật về phòng chống dịch bệnh. Trong bối cảnh bảo đảm an sinh xã hội, mỗi cá nhân cần là một "mắt xích" an toàn để bảo vệ sự phát triển chung của quốc gia.

Việc làm của anh Nam là không thể đồng ý. Dưới đây là những lý do cụ thể để giải thích cho quan điểm này:

1. Vi phạm pháp luật

Hành vi không kê khai đầy đủ hóa đơn và cố tình giảm bớt doanh thu trong báo cáo thuế được xác định là hành vi trốn thuế. Đây là việc làm vi phạm quy định của Luật Quản lý thuế và các quy định pháp luật liên quan của Nhà nước. Tùy vào mức độ vi phạm, anh Nam có thể phải đối mặt với các hình thức xử phạt hành chính hoặc thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Thiếu trách nhiệm với cộng đồng và xã hội

Thuế là nguồn thu chính của ngân sách nhà nước, được dùng để đầu tư vào các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, đường xá và các chính sách an sinh xã hội.

• Việc anh Nam trốn thuế làm giảm nguồn thu ngân sách, gây ảnh hưởng đến sự phát triển chung của đất nước.
• Sau đại dịch COVID-19, kinh tế quốc gia đang cần nhiều nguồn lực để phục hồi; do đó, hành động này càng cho thấy sự thiếu trách nhiệm đối với cộng đồng.

3. Gây mất công bằng trong kinh doanh

Trong cùng một thị trường, nếu các cửa hàng khác vẫn chấp hành nghiêm chỉnh nghĩa vụ thuế trong khi anh Nam trốn thuế để giảm chi phí, điều này sẽ tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh. Một môi trường kinh doanh bền vững đòi hỏi mọi cá nhân và tổ chức đều phải tuân thủ luật chơi chung.

4. Rủi ro dài hạn cho cửa hàng

Dù trước mắt việc trốn thuế có thể giúp anh Nam giữ lại một phần lợi nhuận, nhưng về lâu dài, nó mang lại rủi ro rất lớn:

• Mất uy tín: Nếu bị cơ quan chức năng phát hiện và xử lý, hình ảnh của cửa hàng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong mắt khách hàng và đối tác.
• Hệ lụy tài chính: Khoản tiền phạt và truy thu thuế thường sẽ lớn hơn rất nhiều so với số tiền trốn được ban đầu.

Lời khuyên: Thay vì vi phạm pháp luật, anh Nam nên tìm kiếm các giải pháp kinh doanh bền vững hơn như:

• Cắt giảm chi phí vận hành không cần thiết.
• Đổi mới phương thức marketing, tăng cường bán hàng trực tuyến.
• Tìm hiểu các chính sách hỗ trợ thuế, giãn nợ hoặc ưu đãi tín dụng của Nhà nước dành cho các hộ kinh doanh gặp khó khăn sau đại dịch.

Câu 1:

Nhân vật "tôi" trong đoạn trích là một tâm hồn nghệ sĩ lạc lõng giữa thế giới của những người lớn thực dụng. Ngay từ nhỏ, "tôi" đã sở hữu một thế giới nội tâm phong phú và khả năng quan sát tinh tế khi vẽ lại hình ảnh con trăn tiêu hóa con voi. Tuy nhiên, thay vì được cổ vũ, nhân vật lại vấp phải sự hờ hững và thiếu thấu hiểu từ những người xung quanh – những người chỉ nhìn thấy một "chiếc mũ" tầm thường. Sự cô độc của nhân vật "tôi" không chỉ đến từ việc bị từ chối đam mê hội họa mà còn từ việc phải học cách "thích nghi" để tồn tại: phải nói về gôn, chính trị thay vì nói về rừng già hay những ngôi sao. Qua nhân vật này, tác giả gửi gắm nỗi xót xa về sự đánh mất bản sắc hồn nhiên khi con người trưởng thành. "Tôi" vừa là nạn nhân, vừa là người quan sát tỉnh táo, giữ gìn một "kiệt tác" trong túi áo như một cách bảo vệ phần trẻ thơ còn sót lại trong tâm hồn mình trước sự khô khan của dòng đời.

Câu 2:

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng viết: "Mệt quá đôi chân này, tìm đến chiếc ghế nghỉ ngơi. Mệt quá thân ta này, nằm xuống với đất muôn đời". Khi gánh nặng của cơm áo gạo tiền đè nặng lên vai, con người ta thường quên mất cách nhìn ngắm vẻ đẹp của thế giới. Bàn về sự khác biệt trong cách cảm nhận cuộc sống giữa các thế hệ, Giacomo Leopardi đã có một nhận định đầy suy ngẫm: "Trẻ con tìm thấy tất cả ở nơi chẳng có gì, còn người lớn chẳng tìm được gì trong tất cả."

Ý kiến trên đã sử dụng nghệ thuật đối lập triệt để. "Trẻ con" đại diện cho sự ngây thơ, thuần khiết và trí tưởng tượng bay bổng. "Người lớn" đại diện cho sự kinh nghiệm, thực tế và đôi khi là sự khô cằn trong tâm hồn. "Nơi chẳng có gì" là những thứ giản đơn, vô hình, còn "tất cả" chính là thế giới vật chất đủ đầy, đồ sộ xung quanh. Câu nói khẳng định sự khác biệt về nhãn quan: Trẻ em nhìn thế giới bằng trái tim và trí tưởng tượng, trong khi người lớn nhìn thế giới bằng đôi mắt thực dụng và lý trí.

Vì sao trẻ con lại tìm thấy "tất cả" ở nơi "chẳng có gì"? Bởi tâm hồn trẻ thơ là một tờ giấy trắng, chưa bị vấy bẩn bởi những quy tắc hay định kiến. Với một đứa trẻ, một chiếc hộp giấy có thể là phi thuyền, một nhành củi khô có thể là thanh kiếm báu. Chúng không nhìn sự vật bằng giá trị sử dụng mà nhìn bằng giá trị của niềm vui. Trong đoạn trích "Hoàng tử bé", nhân vật tôi khi là một cậu bé 6 tuổi đã thấy cả một cuộc sinh tồn kịch tính của con trăn trong một hình vẽ mà người lớn chỉ thấy đó là cái mũ.

Ngược lại, vì sao người lớn lại "chẳng tìm được gì" trong "tất cả"? Khi trưởng thành, chúng ta quá mải mê đuổi theo những giá trị hữu hình: tiền bạc, địa vị, danh tiếng. Đôi khi đứng trước một hoàng hôn rực rỡ hay một rừng hoa bạt ngàn (cái "tất cả" của thiên nhiên), người lớn chỉ thấy đó là sự tốn thời gian hoặc chỉ lo tính toán giá trị kinh tế. Tâm hồn họ đã trở nên chai sạn, khiến họ đánh mất khả năng kinh ngạc và rung động trước cái đẹp.

Làm thế nào để thế giới này trở nên tốt đẹp hơn? Chúng ta không thể mãi là trẻ con, nhưng chúng ta có thể chọn cách "giữ lại một đứa trẻ bên trong mình". Hãy học cách chậm lại, quan sát thế giới bằng sự tò mò và lòng trắc ẩn. Những nhà khoa học vĩ đại như Albert Einstein có thể tìm thấy quy luật của vũ trụ từ những quan sát giản đơn nhất, chính vì ông luôn giữ được sự hiếu kỳ như một đứa trẻ. Nhận định của Leopardi hoàn toàn đúng đắn, nó là lời cảnh tỉnh cho sự nghèo nàn về tâm hồn trong thế giới hiện đại.

Nhưng trong xã hội hiện nay, ta cần phê phán những người sống quá thực dụng, máy móc, luôn nhìn cuộc đời qua lăng kính của lợi ích cá nhân mà đánh mất đi sự kết nối với thiên nhiên và nghệ thuật.

Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng sự thực tế của người lớn là cần thiết để duy trì cuộc sống và bảo vệ thế giới của trẻ thơ. Điều quan trọng là sự cân bằng.

Là một người trẻ, em nhận thức được rằng kiến thức rất quan trọng, nhưng tâm hồn cũng cần được tưới tẩm bởi sự sáng tạo. Em sẽ học cách lắng nghe cảm xúc của chính mình, không để những áp lực thi cử làm khô héo đi trí tưởng tượng.

Lời nhận định của Giacomo Leopardi không chỉ là một câu nói về sự khác biệt tuổi tác, mà còn là một triết lý sống sâu sắc. Chúng ta hãy cứ lớn lên về tầm vóc, nhưng đừng bao giờ để "đứa trẻ" trong lòng mình phải ra đi. Như nhà văn Saint-Exupéry từng nói: "Tất cả người lớn đều từng là trẻ con, nhưng ít người trong số họ nhớ về điều đó". Liệu bạn có đang nhìn thấy một con voi trong bụng trăn, hay chỉ thấy một chiếc mũ cũ kỹ?

Câu 1:

• Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (người kể chuyện xưng "tôi").

Câu 2:

• Kiệt tác của cậu bé: Là hai bức vẽ về một con trăn boa đang tiêu hóa một con voi.
• • Bức số 1: Nhìn từ bên ngoài (người lớn nhìn vào chỉ thấy giống một chiếc mũ).
  • Bức số 2: Vẽ rõ bên trong bụng con trăn có con voi để người lớn có thể hiểu được.

Câu 3:

Theo văn bản, người lớn khuyên như vậy vì:

• Sự thực tế: Họ cho rằng hội họa (đặc biệt là những hình vẽ "kì lạ" của cậu bé) không mang lại giá trị thực tế hay kiến thức hữu dụng như địa lý, lịch sử, toán học hay ngữ pháp.
• Thiếu trí tưởng tượng: Người lớn không hiểu được thế giới nội tâm và sự sáng tạo của trẻ thơ; họ chỉ quan tâm đến những thứ logic, rạch ròi và có ích cho sự nghiệp/đời sống sau này.

Câu 4:

Trong đoạn trích, người lớn hiện lên là những người thiếu trí tưởng tượng và quá đỗi thực dụng. Họ chỉ nhìn thấy "chiếc mũ" thay vì con voi trong bụng trăn, thể hiện cái nhìn phiến diện, khô khan. Qua đó, tác giả ngầm phê phán thế giới người lớn luôn áp đặt định kiến, coi trọng những giá trị vật chất mà vô tình dập tắt đi sự sáng tạo hồn nhiên của trẻ thơ.

Câu 5:

Qua văn bản, em rút ra bài học sâu sắc về việc nuôi dưỡng trí tưởng tượng và cái nhìn đa chiều trong cuộc sống. Đừng bao giờ chỉ đánh giá sự vật qua vẻ bề ngoài khô khan như cách người lớn nhìn con trăn thành chiếc mũ, mà hãy học cách thấu hiểu bản chất bên trong. Đồng thời, chúng ta cần trân trọng sự khác biệt và đam mê của mỗi cá nhân, thay vì áp đặt định kiến thực dụng lên người khác. Bài học lớn nhất chính là hãy giữ cho tâm hồn luôn tươi trẻ, hồn nhiên để không đánh mất khả năng kết nối với thế giới diệu kỳ xung quanh mình.

Câu 1:

Nhân vật lão Goriot trong đoạn trích là hiện thân của một bi kịch tình phụ tử mù quáng và tội nghiệp trong xã hội đồng tiền. Ở ranh giới của cái chết, lão hiện lên với sự giằng xé dữ dội giữa lý trí tỉnh táo và bản năng yêu thương. Có lúc lão cay đắng nhận ra sự thật phũ phàng: "Các con ta không yêu ta", lão nguyền rủa sự bất hiếu của chúng bằng những lời lẽ phẫn uất nhất. Thế nhưng, ngay lập tức, bản năng người cha lại chiến thắng, lão tự huyễn hoặc, bao biện cho các con và khao khát được nhìn thấy chúng đến mức lẩn thẩn. Hình ảnh lão vuốt ve tấm chăn như vuốt tóc con và lời chúc phúc cuối cùng cho thấy một tình yêu vô điều kiện, nhưng cũng đầy nhu nhược. Lão Goriot vừa đáng thương trong nỗi cô độc tột cùng, vừa đáng trách khi đã nuông chiều con cái bằng vật chất, để rồi cuối cùng bị chính những "sản phẩm" của mình chối bỏ. Nhân vật là lời cảnh báo đanh thép về sự tha hóa của đạo đức khi bị chi phối bởi sức mạnh của đồng tiền.

Câu 2:

Trong bài hát “Ước mơ của mẹ”, có câu hát khiến nhiều người thổn thức: “Thế giới của mẹ chính là con, nhưng thế giới của con lại rộng lớn vô cùng”. Câu hát ấy không chỉ nói về sự hy sinh mà còn thấp thoáng nỗi buồn về một khoảng cách vô hình đang ngày càng lớn dần. Trong nhịp sống hối hả ngày nay, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái đã trở thành một vấn đề nan giải, để lại những vết nứt sâu sắc trong cấu trúc gia đình truyền thống.

Vật sự xa cách giữa cha mẹ và con cái là gì? Sự xa cách giữa cha mẹ và con cái không chỉ là khoảng cách về địa lý mà chủ yếu là sự đứt gãy trong giao tiếp, sự thiếu thấu hiểu về tâm hồn và quan điểm sống. Đó là khi những người thân thiết nhất lại cảm thấy xa lạ ngay dưới một mái nhà, không thể tìm thấy tiếng nói chung trong những câu chuyện thường nhật. Vấn đề này đề cập đến thực trạng rạn nứt tình cảm gia đình dưới tác động của lối sống hiện đại.
Vì sao sự xa cách giữa cha mẹ và con cái đã trở thành một vấn đề nan giải? Nguyên nhân đầu tiên đến từ áp lực kinh tế và công việc khiến cha mẹ không còn thời gian chất lượng bên con. Ngược lại, con cái lại bị cuốn vào thế giới ảo của mạng xã hội và những áp lực học tập riêng biệt. Quan trọng hơn, “khoảng cách thế hệ” (generation gap) khiến những khác biệt về tư duy, định hướng nghề nghiệp và lối sống trở thành rào cản. Cha mẹ thường áp đặt kinh nghiệm cũ, còn con cái lại khao khát khẳng định cái tôi mới mẻ, dẫn đến những cuộc tranh cãi hoặc sự im lặng đáng sợ. Ta thường bắt gặp hình ảnh trong các bữa cơm gia đình, mỗi người cầm một chiếc điện thoại, im lặng lướt web thay vì hỏi han nhau về một ngày đã qua.
Làm thế nào để sự xa cách giữa cha mẹ và con cái đã trở thành một vấn đề không còn nan giải? Để hàn gắn vết nứt này, chìa khóa duy nhất chính là sự lắng nghe và thấu hiểu. Cha mẹ cần học cách làm bạn cùng con, tôn trọng sự khác biệt thay vì chỉ trích. Ngược lại, con cái cũng cần học cách bao dung cho những giới hạn của cha mẹ, hiểu rằng tình yêu thương đôi khi bị che lấp bởi sự vụng về trong cách biểu đạt. Những dự án tâm lý học hay các buổi hội thảo “Kết nối cha mẹ và con cái” đang ngày càng phát triển, giúp đôi bên học cách nói lời yêu thương và thấu hiểu những tổn thương của nhau. Khẳng định việc thu hẹp khoảng cách này là điều tất yếu và đúng đắn để duy trì hạnh phúc bền vững.
Đáng phê phán là những bậc phụ huynh coi tiền bạc là vật thay thế cho tình cảm, hoặc những người con coi sự quan tâm của cha mẹ là phiền phức, lạc hậu. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận ngược lại (phản đề) rằng, một chút khoảng cách riêng tư là cần thiết để mỗi cá nhân phát triển độc lập, miễn là nó không biến thành sự lạnh lùng, vô cảm.

Là một học sinh cuối cấp đang đứng trước nhiều lựa chọn, tôi đôi khi cũng cảm thấy áp lực trước kỳ vọng của gia đình. Tuy nhiên, từ câu chuyện của lão Goriot, tôi nhận ra rằng sự im lặng chỉ làm nỗi đau thêm dài. Tôi học cách chia sẻ dự định của mình một cách chân thành hơn, dành thời gian rời xa màn hình điện thoại để cùng mẹ nấu ăn hay cùng cha trò chuyện.

Tóm lại, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái là một thực tế đau lòng nhưng có thể cứu vãn nếu mỗi người chịu đặt mình vào vị trí của đối phương. Gia đình nên là nơi bão dừng sau cánh cửa, chứ không phải nơi khởi đầu cho những cơn bão lòng. Đúng như ai đó đã từng viết: “Dù con đi hết cuộc đời Cũng không đi hết những lời mẹ ru.” Đừng để đến khi chỉ còn lại sự hối tiếc như lão Goriot mới nhận ra giá trị của hai chữ “tình thân”.

Câu 1:

• Ngôi kể: Ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mặt, gọi tên các nhân vật như lão Goriot, Eugène, Bianchon...).

Câu 2:

• Đề tài: Tình phụ tử bi kịch trong xã hội thượng lưu Pháp thế kỷ XIX và sự lên ngôi của sức mạnh đồng tiền làm tha hóa đạo đức con người.

Câu 3:

Lời nói của lão Goriot gợi lên nhiều suy ngẫm sâu sắc:

• Sự hối tiếc và cảnh tỉnh: Câu nói "Con phải yêu quý cha mẹ con" như một lời trăn trối, một bài học xương máu mà lão rút ra từ cuộc đời bi kịch của chính mình.
• Nỗi đau khổ tột cùng: Hình ảnh "luôn thấy khát nhưng không bao giờ được uống" là một ẩn dụ đau đớn. Cái "khát" ở đây không phải là nước, mà là khát khao tình thương, khát khao một sự đền đáp tối thiểu từ những đứa con mà lão đã hy sinh cả đời để chiều chuộng.
• Sự cô độc: Lão đã sống trong sự bỏ rơi mười năm ròng rã, cho thấy sự tàn nhẫn của những đứa con và sự băng giá của xã hội đồng tiền nơi lão sinh sống.

Câu 4:

Lão Goriot khao khát gặp các con ngay sau khi nguyền rủa bởi tình phụ tử trong lão đã trở thành một bản năng mãnh liệt, vượt lên trên nỗi đau bị bỏ rơi. Dù phẫn uất trước sự bất hiếu, nhưng tâm hồn người cha ấy vẫn luôn tự huyễn hoặc và bao dung, coi các con là lẽ sống duy nhất để bấu víu trong giờ phút hấp hối cô độc.

Câu 5:

Tình cảnh cuối đời của lão Goriot là một bi kịch thê thảm, lột trần sự tàn khốc của xã hội đồng tiền. Từng là một tiểu thương giàu có, lão kết thúc cuộc đời trong cảnh bần hàn, cô độc tại quán trọ tồi tàn, không một người thân thích bên cạnh. Sự trớ trêu nằm ở chỗ, dù lão đã hy sinh tất cả tài sản và tình yêu cho các con, nhưng đáp lại chỉ là sự thờ ơ, ghẻ lạnh đến nhẫn tâm của Anastasie và Delphine. Cái chết của lão không chỉ là sự chấm dứt của một số phận đáng thương mà còn là lời tố cáo đanh thép của Balzac đối với sự băng hoại đạo đức: khi đồng tiền lên ngôi, tình phụ tử thiêng liêng cũng bị bóp nghẹt, biến con người trở thành những kẻ sát nhân tinh thần đầy ích kỷ.

Câu 1:

Bài thơ “Khán ‘Thiên gia thi’ hữu cảm” của Hồ Chí Minh là một tuyên ngôn nghệ thuật đặc sắc, thể hiện sự chuyển biến từ cái nhìn duy mỹ sang tinh thần vị nhân sinh của người chiến sĩ cách mạng. Hai câu đầu, tác giả điểm lại đặc trưng của thi ca cổ điển với những hình ảnh ước lệ “phong hoa tuyết nguyệt”. Dù trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên ấy, nhưng Bác nhận ra trong hoàn cảnh đất nước lầm than, chỉ có cái đẹp thôi là chưa đủ. Hai câu sau mở ra một chân trời mới cho thi ca: “Hiện đại thi trung ưng hữu thiết / Thi gia dã yếu hội xung phong”. Hình ảnh ẩn dụ “thép” chính là tính chiến đấu, là ý chí kiên cường của người cộng sản. Nhà thơ không còn là khách thể đứng ngoài cuộc mà phải “xung phong” vào thực tiễn, dùng ngòi bút làm vũ khí. Cấu tứ đối lập giữa cái mềm mại của quá khứ và sự cứng cỏi của hiện tại đã làm nổi bật tư tưởng: văn chương phải gắn liền với vận mệnh dân tộc. Qua bài thơ, ta thấy một tâm hồn nghệ sĩ hòa quyện trong cốt cách chiến sĩ, khẳng định giá trị của nghệ thuật đích thực là phục vụ sự nghiệp giải phóng con người.

Câu 2:

Họa sĩ danh tiếng người Nga Konstantin Paustovsky từng nhận định: “Niềm tự hào về quá khứ của tổ tiên là dấu hiệu của lòng nhân ái”. Thực vậy, văn hóa không chỉ là những gì còn lại sau khi đã quên đi tất cả, mà nó chính là “căn cước” để một dân tộc không bị hòa tan giữa dòng chảy của thời đại. Từ tinh thần “nhà thơ cũng phải biết xung phong” trong thơ Hồ Chí Minh, ta càng nhận thấy rõ trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với hồn cốt nước nhà. Chính vì thế, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của giới trẻ hiện nay trở thành một mệnh lệnh trái tim, một cuộc “xung phong” mới trên mặt trận tư tưởng.

Trước hết, văn hóa truyền thống là gì? Văn hóa truyền thống là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần (như phong tục, lễ hội, di tích, nghệ thuật dân gian...) được hình thành, chắt lọc và trao truyền qua nhiều thế hệ. “Ý thức giữ gìn và phát huy” không đơn thuần là việc bảo quản những gì đã cũ trong tủ kính bảo tàng, mà là sự nhận thức sâu sắc về giá trị cội nguồn, từ đó có hành động cụ thể để đưa cái cũ hòa nhập vào đời sống đương đại. Vấn đề này đề cập đến thái độ trách nhiệm và bản lĩnh văn hóa của thế hệ trẻ trước làn sóng toàn cầu hóa.

Vậy Tại sao giới trẻ cần giữ gìn văn hóa truyền thống? Bởi văn hóa là cái “gốc” của một dân tộc; gốc có vững thì cây mới bền. Trong bối cảnh hội nhập, nếu không có một điểm tựa văn hóa vững chắc, chúng ta dễ dàng trở thành những “bản sao” mờ nhạt của các cường quốc khác. Hơn nữa, văn hóa truyền thống Việt Nam chứa đựng những bài học làm người, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” quý báu. Dẫn chứng: Chúng ta thấy nhiều bạn trẻ gen Z hiện nay đang làm rất tốt điều này qua các dự án như “Đại Việt Cổ Phong”, phục dựng lại trang phục triều Lê, Lý, Trần; hay những ca sĩ như Hoàng Thùy Linh, Hòa Minzy đưa âm hưởng dân gian vào nhạc Pop, khiến nghệ thuật truyền thống trở nên "sống" lại trong lòng giới trẻ.

Làm thế nào để vấn đề này trở nên tốt đẹp hơn? Điều này đòi hỏi sự kết hợp giữa sự trân trọng giá trị cũ và tinh thần sáng tạo mới. Chúng ta không thể bắt giới trẻ yêu văn hóa một cách khiên cưỡng, mà phải làm cho văn hóa trở nên gần gũi, hấp dẫn thông qua công nghệ và truyền thông. Dẫn chứng: Việc các bảo tàng áp dụng công nghệ thực tế ảo (VR) hay các bạn trẻ TikToker thực hiện những video ngắn giới thiệu về ẩm thực, làng nghề thủ công đã tạo ra một làn sóng yêu văn hóa tự thân, không cần ép buộc. Việc giữ gìn văn hóa là một hành động hoàn toàn đúng đắn, là chìa khóa để khẳng định vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận giới trẻ mang thái độ thờ ơ, “sính ngoại” một cách thái quá. Họ có thể thuộc lòng lịch sử âm nhạc thế giới nhưng lại không phân biệt nổi Chèo và Cải lương, thậm chí có cái nhìn sai lệch, cho rằng truyền thống là lạc hậu. Đây là một thực trạng đáng báo động về sự “xâm lăng văn hóa” ngay từ bên trong tâm thức.

Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, tôi nhận thức rằng giữ gìn văn hóa không cần là những điều quá lớn lao. Nó bắt đầu từ việc yêu tiếng Việt, trân trọng tà áo dài hay đơn giản là tìm hiểu về lịch sử nơi mình sinh sống. Hành động hôm nay của chúng ta chính là viên gạch xây nên bức tường thành văn hóa của mai sau.

Tóm lại, văn hóa dân tộc là mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người. Đúng như thái độ quyết liệt và dấn thân của Bác Hồ trong bài thơ: nghệ thuật hay con người đều phải có “thép”, phải biết “xung phong” để bảo vệ những giá trị cốt lõi. Hãy tự hỏi bản thân như những vần thơ của Chế Lan Viên: “Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn” Văn hóa chính là cái “tâm hồn” ấy, bạn đã sẵn sàng để bảo vệ và đưa nó vươn xa hay chưa?

Câu 1:

• Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật (viết bằng chữ Hán).

Câu 2:

Dựa vào bản phiên âm, ta xác định luật bằng - trắc qua các chữ thứ 2 của các câu:

• Câu 1: Cổ thi... (Chữ "thi" là thanh bằng) $\rightarrow$ Luật Bằng.
• Vần: Hiệp vần ở cuối các câu 1, 2, 4 (mỹ - phong - phong). Tuy nhiên, xét đúng quy tắc vần chân, bài này hiệp vần "ong" (phong - phong).

Câu 3:

Bạn có thể chọn biện pháp Liệt kê hoặc Ẩn dụ. Ở đây, tôi chọn biện pháp Ẩn dụ (hình ảnh "thép"):

• Biện pháp: Ẩn dụ qua hình ảnh "thiết" (thép).
• Tác dụng:
• • Về nội dung: "Thép" tượng trưng cho tính chiến đấu, tinh thần cách mạng kiên cường và bản lĩnh sắt đá của người chiến sĩ. Qua đó, khẳng định thơ ca không chỉ để thưởng ngoạn mà còn là vũ khí sắc bén phục vụ sự nghiệp cứu nước.
  • Về biểu cảm: Thể hiện quan điểm nghệ thuật tiến bộ, mạnh mẽ của Hồ Chí Minh: Văn chương phải gắn liền với thực tiễn cách mạng.

Câu 4:

Gemini đã nói

Theo Hồ Chí Minh, thơ hiện đại cần có "thép" vì nghệ thuật không thể tách rời hiện thực cách mạng. Trong hoàn cảnh dân tộc lầm than, bài thơ phải là vũ khí, nhà thơ phải là chiến sĩ "xung phong" trên mặt trận tư tưởng. Quan điểm này khẳng định tinh thần dấn thân, dùng văn chương cổ vũ ý chí chiến đấu để giải phóng dân tộc.

Câu 5:

Cấu tứ bài thơ được xây dựng trên sự đối lập và chuyển biến tư tưởng vô cùng độc đáo. Tác giả mở đầu bằng việc thừa nhận vẻ đẹp cổ điển "phong hoa tuyết nguyệt" nhưng ngay lập tức tạo ra bước ngoặt mạnh mẽ ở hai câu sau với hình ảnh "thép" và tinh thần "xung phong". Sự kết hợp hài hòa giữa chất thép và chất tình, giữa bút pháp cổ điển và tinh thần hiện đại đã tạo nên một chỉnh thể chặt chẽ. Qua đó, bài thơ không chỉ là cảm nhận văn chương mà còn là tuyên ngôn về trách nhiệm của nghệ sĩ trước thời đại.