Câu 1 (khoảng 200 chữ) Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật thầy Thông Thu – một con người sa ngã rồi rơi vào tuyệt vọng. Ở hồi thứ Hai, nhân vật tỉnh ngộ khi nhận ra sự ăn chơi trác táng của mình đã khiến gia đình khánh kiệt. Những lời độc thoại đầy dằn vặt, tự trách cho thấy sự hối hận muộn màng và ý thức về lỗi lầm. Sang hồi thứ Ba, tâm trạng của Thông Thu chuyển sang tuyệt vọng khi đứng trước nguy cơ tù tội, danh dự tiêu tan. Ý định tìm đến cái chết xuất hiện như một lối thoát tiêu cực. Tuy nhiên, diễn biến tâm lí không đơn giản mà đầy giằng xé: khi nâng chén thuốc độc lên, nhân vật lại nghĩ đến mẹ, vợ, em và trách nhiệm của mình. Điều đó cho thấy trong con người sa ngã ấy vẫn còn tình thân và phần lương tri chưa tắt. Qua đoạn trích, tác giả không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc: con người cần sống có trách nhiệm, biết làm chủ bản thân và không nên trốn tránh khó khăn bằng những lựa chọn cực đoan. Câu 2 (khoảng 600 chữ) Trong cuộc sống hiện đại, việc tiêu dùng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, cùng với đó là thực trạng nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, rơi vào thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Từ hình ảnh “ném tiền qua cửa sổ” của nhân vật Thông Thu trong “Chén thuốc độc”, ta có thể thấy rõ hậu quả nặng nề của lối sống hoang phí, thiếu suy nghĩ. Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính, không có kế hoạch, thường chạy theo nhu cầu nhất thời hoặc hưởng thụ cá nhân. Biểu hiện của thói quen này rất phổ biến: mua sắm theo trào lưu, tiêu tiền cho những thứ không cần thiết, sử dụng tiền vay hoặc “trả góp” mà không cân nhắc khả năng chi trả. Nhiều người còn coi việc tiêu tiền như cách thể hiện đẳng cấp, dẫn đến chi tiêu vô tội vạ. Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là do tâm lí thích hưởng thụ, chạy theo vật chất, muốn khẳng định bản thân. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội và quảng cáo khiến con người dễ bị kích thích mua sắm. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân cũng là một nguyên nhân quan trọng. Không ít người trẻ chưa được trang bị kiến thức về tiết kiệm, chi tiêu hợp lí nên dễ rơi vào tình trạng “vung tay quá trán”. Hậu quả của thói quen này là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết là về kinh tế: người tiêu xài hoang phí dễ rơi vào cảnh nợ nần, thậm chí phá sản như Thông Thu. Không chỉ vậy, nó còn ảnh hưởng đến tinh thần, gây áp lực, lo âu khi không còn khả năng chi trả. Về lâu dài, lối sống này làm suy giảm ý chí phấn đấu, khiến con người trở nên lệ thuộc vào vật chất và đánh mất giá trị thực của cuộc sống. Trong phạm vi xã hội, nếu thói quen này lan rộng sẽ góp phần hình thành lối sống thực dụng, thiếu trách nhiệm. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng tiêu dùng là nhu cầu chính đáng của con người. Vấn đề nằm ở việc tiêu dùng có kiểm soát. Mỗi người cần học cách quản lí tài chính cá nhân: lập kế hoạch chi tiêu, phân biệt rõ nhu cầu và mong muốn, ưu tiên những giá trị thiết thực. Đồng thời, cần rèn luyện thói quen tiết kiệm và suy nghĩ trước khi mua sắm. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho người trẻ ý thức về tiền bạc và trách nhiệm trong cuộc sống. Bản thân mỗi người, đặc biệt là học sinh, cần hình thành lối sống giản dị, biết trân trọng giá trị lao động và đồng tiền. Không nên chạy theo hình thức hay so sánh với người khác mà phải biết cân nhắc khả năng của mình. Khi biết kiểm soát chi tiêu, con người không chỉ tránh được rủi ro mà còn xây dựng được một cuộc sống ổn định và bền vững hơn. Tóm lại, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát là một vấn đề đáng lo ngại trong xã hội hiện nay. Qua bài học từ nhân vật Thông Thu, mỗi người cần nhận thức rõ hậu quả của lối sống hoang phí để điều chỉnh hành vi, sống có trách nhiệm hơn với bản thân và gia đình.

Câu 1. Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch (kịch nói). Câu 2. Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại (trong đó nổi bật là độc thoại nội tâm của thầy Thông Thu). Câu 3. Một số lời chỉ dẫn sân khấu: “(Bóp trán nghĩ ngợi)” “(Một mình, thở dài)” “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)” “(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)” Vai trò: Giúp thể hiện hành động, cử chỉ, trạng thái tâm lí của nhân vật. Làm rõ diễn biến tâm trạng căng thẳng, giằng xé của thầy Thông Thu. Góp phần tăng tính kịch tính và chân thực cho tác phẩm. Câu 4. Hồi thứ Hai: Thầy Thông Thu tỉnh ngộ, nhận ra sự ăn chơi hoang phí khiến gia đình khánh kiệt. Cảm thấy hối hận, xấu hổ, tự trách bản thân vì không nghe lời khuyên. Hồi thứ Ba: Rơi vào tuyệt vọng: hết tiền, mất danh dự, đối mặt tù tội. Nảy sinh ý định tự tử để giải thoát. Tuy nhiên có sự giằng xé nội tâm: nghĩ đến mẹ, vợ, em → còn trách nhiệm. Cuối cùng chưa chết ngay, còn muốn viết thư cho em → cho thấy vẫn còn tình cảm và chút tỉnh táo. → Tâm lí chuyển biến từ hối hận → tuyệt vọng → giằng xé → chưa dứt bỏ sự sống. Câu 5. Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Vì cái chết không giải quyết được vấn đề mà còn để lại gánh nặng cho gia đình. Dù mắc sai lầm, con người vẫn có thể sửa chữa và làm lại. Thầy Thông Thu vẫn còn trách nhiệm với mẹ, vợ, em nên cần đối diện khó khăn, chuộc lỗi và thay đổi bản thân. Cái chết chỉ thể hiện sự yếu đuối, trốn tránh thực tại.