Câu 1: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích đoạn trích "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long. Trong đoạn trích "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, bi kịch của gia đình thầy Thông Thu được khắc họa sâu sắc qua lối sống sa đọa, tiêu hoang của các thành viên. Thầy Thông Thu – một viên chức trí thức – ban đầu sống buông thả, say sưa đàn ca, cô đầu, vung tiền như rác, dẫn đến gia sản nhanh chóng suy kiệt. Khi nợ nần chồng chất, nguy cơ tù tội và mất danh dự ập đến, thầy rơi vào trạng thái tuyệt vọng tột cùng. Đoạn độc thoại trong hồi thứ Ba thể hiện rõ sự thay đổi tâm lý: từ hối hận, day dứt đến tỉnh ngộ muộn màng về ý nghĩa cuộc đời, về trách nhiệm với gia đình. Qua nhân vật thầy Thông Thu, Vũ Đình Long đã phê phán gay gắt lối sống Âu hóa nửa vời, sa đọa đạo đức của một bộ phận trí thức thành thị thời kỳ thuộc địa. Đồng thời, tác giả gửi gắm thông điệp nhân văn sâu sắc: con người dù sa ngã vẫn có thể thức tỉnh lương tri, cần sống có trách nhiệm và hướng thiện. Đoạn trích không chỉ mang giá trị hiện thực mà còn có ý nghĩa cảnh tỉnh mạnh mẽ đối với xã hội. (Khoảng 198 chữ) Câu 2: Từ thực trạng "tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ" dẫn đến cảnh khánh kiệt của nhân vật Thông Thu. Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Từ thực trạng “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” dẫn đến cảnh khánh kiệt của thầy Thông Thu trong vở kịch “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long, chúng ta thấy rõ hậu quả nghiêm trọng của thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Ngày nay, một bộ phận giới trẻ cũng đang mắc phải lối sống tương tự, đáng báo động. Thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát của giới trẻ hiện nay biểu hiện ở nhiều mặt. Nhiều bạn trẻ coi việc “sống ảo”, “flex” là xu hướng: chi hàng chục triệu đồng mua điện thoại, quần áo, giày dép hàng hiệu chỉ để khoe mẽ trên mạng xã hội; ăn uống sang chảnh, du lịch theo phong trào mà không quan tâm đến thu nhập thực tế; thậm chí vay nợ tín dụng đen hoặc tiêu trước trả sau để thỏa mãn thú vui nhất thời. Họ “ném tiền qua cửa sổ” vào game online, cờ bạc trực tuyến, mỹ phẩm đắt tiền hay những món đồ không cần thiết, giống như thầy Thông Thu ngày xưa vung tiền cho cô đầu và rượu chè. Hậu quả của lối sống này hết sức nặng nề. Trước hết, nó khiến cá nhân rơi vào cảnh nợ nần, khánh kiệt, mất cơ hội học tập và phát triển bản thân. Nhiều bạn trẻ bỏ học, bỏ việc vì chìm đắm trong tiêu dùng, dẫn đến thất nghiệp và trầm cảm. Về gia đình, nó gây gánh nặng cho bố mẹ, làm tan vỡ hạnh phúc, thậm chí dẫn đến xung đột như bi kịch của gia đình thầy Thông Thu. Về xã hội, thói quen này làm suy giảm đạo đức, thúc đẩy văn hóa tiêu dùng vô độ, lãng phí tài nguyên và góp phần vào bất bình đẳng. Nguyên nhân sâu xa xuất phát từ sự thiếu giáo dục ý thức tiết kiệm từ gia đình và nhà trường, ảnh hưởng của mạng xã hội khoe mẽ, cùng tâm lý “sống cho hiện tại” và chạy theo đồng đẳng nhóm. Giới trẻ dễ bị cuốn vào lối sống thực dụng, coi trọng vật chất hơn giá trị tinh thần. Để khắc phục, mỗi bạn trẻ cần rèn luyện ý thức tiêu dùng thông minh: lập kế hoạch chi tiêu, phân biệt nhu cầu và dục vọng, học cách tiết kiệm và đầu tư cho tương lai. Gia đình và nhà trường phải giáo dục sớm giá trị lao động và trách nhiệm. Xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời có chính sách quản lý tín dụng tiêu dùng chặt chẽ hơn. Tóm lại, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát không chỉ đẩy con người đến bi kịch cá nhân như thầy Thông Thu mà còn đe dọa tương lai của cả một thế hệ. Giới trẻ hôm nay hãy tỉnh ngộ, sống có kế hoạch và có trách nhiệm để không phải trả giá đắt bằng “chén thuốc độc” của sự hối hận.

Câu 1: Xác định thể loại của văn bản "Chén thuốc độc". Thể loại: Đây là kịch bản kịch nói (hay vở kịch thuộc loại hình kịch bản sân khấu). Đặc điểm: Văn bản được viết dưới dạng đối thoại giữa các nhân vật, xen lẫn lời chỉ dẫn sân khấu (stage directions), nhằm phục vụ cho việc dàn dựng và biểu diễn trên sân khấu. Đây là vở kịch hiện thực phê phán, phản ánh bi kịch gia đình trí thức trung lưu Hà Nội thời kỳ Âu hóa nửa Tây nửa ta. Câu 2: Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ nào? Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Ngôn ngữ đối thoại (hội thoại giữa các nhân vật). Giải thích: Toàn bộ nội dung chính được xây dựng qua lời nói, tranh luận, độc thoại của thầy Thông Thu, mẹ thầy, vợ thầy, em gái... Ngôn ngữ đối thoại ở đây mang tính kịch tính cao, thể hiện rõ xung đột nội tâm, mâu thuẫn gia đình và xã hội. Bên cạnh đó có xen lẫn một ít ngôn ngữ miêu tả qua lời chỉ dẫn sân khấu, nhưng đối thoại vẫn chiếm ưu thế tuyệt đối. Câu 3: Chỉ ra một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản. Các chỉ dẫn sân khấu này có vai trò gì trong việc thể hiện nội dung của văn bản? Một số lời chỉ dẫn sân khấu thường gặp (ví dụ điển hình trong vở): "Thầy Thông Thu bước vào, vẻ mặt say rượu, lè nhè..."; "Mẹ thầy ngồi lẩm bẩm cầu khấn, tay cầm hương..."; "Thầy Thông Thu cầm chén thuốc độc, tay run run, nhìn quanh nhà..."; Chỉ dẫn về cử chỉ: "cười khanh khách", "khóc nức nở", "quăng chén xuống đất", "im lặng hồi lâu"... Vai trò: Giúp người đọc hình dung rõ hành động, cử chỉ, thái độ, không gian sân khấu của nhân vật. Tăng tính trực quan, sinh động và kịch tính cho văn bản (vì kịch bản không chỉ để đọc mà chủ yếu để diễn). Thể hiện tâm lý nhân vật một cách tinh tế (ví dụ: run rẩy khi cầm chén thuốc độc thể hiện sự do dự giữa sống và chết). Hỗ trợ đạo diễn và diễn viên dàn dựng cảnh, tạo không khí bi kịch, phê phán lối sống sa đọa. Câu 4: Phân tích diễn biến, sự thay đổi tâm lí của thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai và hồi thứ Ba. Hồi thứ Hai: Thầy Thông Thu ban đầu vẫn còn ở trạng thái say sưa, vô tư, sa đọa: mê đàn ca, rượu chè, chơi bời, vung tiền như rác. Khi gia đình bắt đầu gặp khó khăn (nợ nần lộ rõ, gia sản suy kiệt), thầy bắt đầu tỉnh ngộ, xót xa, ân hận vì đã không nghe lời khuyên của bạn (thầy giáo Xuân). Tâm lý chuyển biến từ vui vẻ, vô trách nhiệm → lo lắng, day dứt, tự trách mình. Hồi thứ Ba: Bi kịch lên đến đỉnh điểm: gia đình phá sản, nợ nần chồng chất, nguy cơ tù tội, mất danh dự. Thầy Thông Thu rơi vào tuyệt vọng, đau đớn tột cùng. Thầy giãi bày trong đoạn độc thoại nổi tiếng: suy ngẫm về cuộc đời mình, trách móc bản thân và xã hội, giữ chút chí khí kẻ sĩ. Tâm lý thay đổi mạnh: từ day dứt, hối hận → tuyệt vọng, quyết định tìm đến cái chết bằng chén thuốc độc (muốn tự giải thoát để giữ danh dự). Cuối cùng (theo kịch bản gốc), thầy được bạn khuyên ngăn và có tin vui từ người em gửi tiền về, nên chuyển sang tỉnh ngộ, hy vọng làm lại cuộc đời. → Diễn biến tâm lý thầy Thông Thu là một quá trình từ sa đọa → tỉnh ngộ → tuyệt vọng → hướng thiện, thể hiện bi kịch của trí thức thời kỳ chuyển tiếp. Câu 5: Em có đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu không? Vì sao? (Trình bày ngắn gọn khoảng 5–7 dòng) Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Quyết định uống chén thuốc độc của thầy xuất phát từ sự tuyệt vọng trước bi kịch gia đình (phá sản, mất danh dự, tù tội), nhưng đó là lối thoát tiêu cực, hèn nhát. Là một người trí thức có chí khí, thầy nên mạnh mẽ đối mặt với hậu quả, sửa chữa lỗi lầm và đứng lên làm lại cuộc đời thay vì bỏ chạy bằng cái chết. Trong xã hội, con người cần sống có trách nhiệm với gia đình và bản thân; cái chết không giải quyết được vấn đề mà chỉ khiến gia đình thêm đau khổ. May mắn thay, kịch bản gốc đã cho thầy một cái kết tích cực (nhờ bạn khuyên ngăn và tiền cứu trợ), khẳng định thông điệp: vấp ngã thì phải đứng dậy, sống tốt đẹp hơn thay vì tìm đến cái chết. Quyết định ấy chỉ làm bi kịch thêm sâu sắc chứ không phải giải pháp. (Bạn có thể chỉnh sửa chút để phù hợp với cảm nhận cá nhân. Nếu cần mở rộng hoặc trích dẫn cụ thể đoạn độc thoại, cứ bảo mình nhé!) Nếu bạn có đoạn trích cụ thể hoặc muốn mình phân tích sâu hơn câu nào, hãy cho mình biết thêm chi tiết!