Bài Làm

Suy nghĩ về lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ ngày nay

Trong xã hội hiện đại, giới trẻ được kỳ vọng là lực lượng tiên phong trong phát triển đất nước, là những con người năng động, sáng tạo và có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng. Thế nhưng trong thực tế, vẫn tồn tại một bộ phận giới trẻ sống vô trách nhiệm, thờ ơ với chính tương lai của mình và những người xung quanh. Đây là một vấn đề đáng được xã hội quan tâm và phê phán sâu sắc.

Trước hết, lối sống vô trách nhiệm ở một số bạn trẻ thể hiện rất rõ trong nhiều hành vi, thái độ tiêu cực. Có bạn trẻ học hành thiếu nghiêm túc, học đối phó, thiếu hoài bão và mục tiêu rõ ràng; có người sa đà vào trò chơi điện tử, nghiện mạng xã hội đến mức mất cân bằng trong cuộc sống; lại có những người thiếu ý thức trong cộng đồng, vi phạm pháp luật, xả rác bừa bãi, không tôn trọng người khác. Thực trạng này không chỉ làm giảm chất lượng nguồn nhân lực tương lai mà còn gây ra hệ quả xấu cho cộng đồng: môi trường sống bị ảnh hưởng, kỷ cương xã hội bị xói mòn và những giá trị tích cực dần bị lu mờ.

Nguyên nhân của hiện tượng này rất phức tạp. Một phần là do sự nuông chiều vô độ từ gia đình, khiến nhiều bạn trẻ không được rèn luyện tính tự lập và tinh thần trách nhiệm. Một phần khác đến từ ảnh hưởng tiêu cực của lối sống hưởng thụ, thiếu định hướng trong thời đại công nghệ số. Thay vì tích cực học tập và lao động, một số bạn thích hưởng thụ, sống thụ động và trông chờ vào người khác. Bên cạnh đó, yếu tố môi trường xã hội, thiếu các mô hình vai trò tích cực cũng góp phần nuôi dưỡng lối sống vô trách nhiệm.

Tuy nhiên, có thể có người cho rằng: “Giới trẻ ngày nay đang bị áp lực lớn từ học tập và xã hội, nên cần được thông cảm hơn là phê phán.” Quan điểm này cho rằng trách nhiệm lớn đặt lên vai người trẻ khiến họ căng thẳng, dễ chán nản và buông xuôi. Dù có phần đúng ở khía cạnh áp lực xã hội, nhưng nó không thể biện minh cho lối sống vô trách nhiệm. Bởi trách nhiệm không phải là gánh nặng vô nghĩa mà là phẩm chất giúp mỗi người trưởng thành, sống có mục tiêu và đóng góp cho cộng đồng. Thay vì đổ lỗi cho áp lực, chúng ta nên hướng người trẻ cách quản lý thời gian, kỹ năng sống và tinh thần tự giác – những yếu tố thiết yếu để vượt qua khó khăn.

Rõ ràng, lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ là điều đáng phê phán. Mỗi người trẻ cần nhận thức rằng trách nhiệm không chỉ là bổn phận đối với bản thân mà còn là cam kết với gia đình và xã hội. Chỉ khi mỗi bạn trẻ biết sống có trách nhiệm, có hoài bão và hành động tích cực, xã hội mới phát triển bền vững và tương lai đất nước mới tươi sáng.

Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2 : Đối tượng trào phúng trong bài thơ là chính tác giả - Nguyễn Khuyến

Câu 3 : -Từ "làng nhàng" có nghĩa là tầm thường,xoàng xĩnh,không nổi bật,không ra giàu cũng chẳng ra nghèo,không hay cũng chẳng dở

-Từ "làng nhàng" thể hiện giọng điệu tự trào,tự giễu của Nguyễn Khuyến khi nói về bản thân

Câu 4 : Nghệ thuật trào phúng trong hai câu thơ trên là;

Nghệ thuật:

• Ẩn dụ:

• “Cờ đương dở cuộc không còn nước” → ẩn dụ cho tình thế bế tắc, bất lực trong cuộc đời và con đường làm quan của tác giả.

• “Bạc chửa thâu canh đã chạy làng” → ẩn dụ cho sự thất bại, lỡ vận, phải rút lui trong cay đắng.

Câu 5; Cách hiểu hai câu thơ

• “Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ”:

Tác giả tự nhìn lại bản thân và cảm thấy chán ngán, ngậm ngùi cho chính số phận mình. Từ “nhỉ” làm giọng điệu trở nên tự trào, vừa như than thở vừa như tự cười mình.

• “Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng”:

“Bia xanh, bảng vàng” là hình ảnh tượng trưng cho vinh danh, công danh, học vị cao (đỗ đạt, được khắc tên). Nguyễn Khuyến mỉa mai khi nói rằng mình có đủ danh hiệu, học vị, nhưng thực tế cuộc đời lại lỡ dở, bất lực, không làm được gì lớn cho xã hội.

• So sánh ngầm qua hình ảnh cờ bạc dân gian, đưa chuyện lớn (thời cuộc, công danh) xuống những hình ảnh đời thường → tạo sắc thái trào phúng.

Câu 6 :

Từ nội dung và thông điệp của bài thơ “Tự trào” của Nguyễn Khuyến, ta thấy nỗi day dứt, chua xót của người trí thức khi có tài, có danh nhưng không thể cống hiến cho đất nước trong hoàn cảnh thời cuộc bế tắc. Điều đó gợi cho giới trẻ ngày nay nhiều suy nghĩ và trách nhiệm.

Theo em, để cống hiến và xây dựng quê hương, đất nước, giới trẻ cần:

1. Không ngừng học tập, rèn luyện tri thức và kỹ năng

Học không chỉ để có bằng cấp, danh hiệu (“bia xanh, bảng vàng”) mà để làm được việc, giải quyết được vấn đề thực tiễn của xã hội.

2. Có lý tưởng sống đúng đắn, tinh thần trách nhiệm

Sống có mục tiêu, có hoài bão, tránh lối sống thờ ơ, an phận, “làng nhàng” với bản thân và cuộc đời.

3. Chủ động cống hiến bằng hành động cụ thể

Tham gia các hoạt động vì cộng đồng, bảo vệ môi trường, tình nguyện, khởi nghiệp sáng tạo, lao động nghiêm túc trong lĩnh vực mình theo đuổi. Dám đối mặt với khó khăn, không buông xuôi trước thử thách.Khác với sự bế tắc của người xưa do hoàn cảnh lịch sử, giới trẻ hôm nay có nhiều cơ hội hơn, vì vậy cần bản lĩnh, kiên trì và dấn thân.