Câu 1:

Di tích lịch sử là tài sản văn hóa vô giá, ghi dấu những chặng đường hào hùng của dân tộc và góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều di tích đang đứng trước nguy cơ xuống cấp nghiêm trọng. Nguyên nhân chủ yếu là do sự thiếu ý thức của con người – tình trạng vẽ bậy, xả rác, thậm chí phá hoại hiện vật diễn ra ở không ít nơi. Chẳng hạn, tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, từng có hiện tượng khắc tên lên bia đá tiến sĩ gây bức xúc dư luận.Bên cạnh đó, công tác quản lý còn lỏng lẻo, thiếu sự đầu tư về kinh phí và chuyên môn trong việc tu bổ, tôn tạo di tích. Hậu quả của việc di tích bị xuống cấp không chỉ làm mất đi những giá trị văn hóa – lịch sử vô giá mà còn làm suy giảm bản sắc dân tộc, ảnh hưởng đến giáo dục truyền thống và phát triển du lịch.Trước hết, cần có những chính sách bảo tồn khoa học và chặt chẽ, tránh việc trùng tu sai lệch, làm mất đi giá trị nguyên bản. Đồng thời, tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng, nhất là giới trẻ, về vai trò của di tích trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc. Ngoài ra, cần kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch bền vững, để di tích không chỉ là nơi lưu giữ lịch sử mà còn là nguồn lực phát triển kinh tế. Bảo vệ di tích không chỉ là giữ gìn những tàn tích vật chất mà còn là gìn giữ linh hồn, ký ức và niềm tự hào của cả dân tộc. Em nhận thấy bản thân cần có ý thức giữ gìn di tích bằng những hành động thiết thực như không xả rác, không vẽ bậy khi tham quan, tích cực tìm hiểu lịch sử và lan tỏa thông điệp bảo vệ di sản đến bạn bè xung quanh.

Câu 2:

       Trong kho tàng văn học Việt Nam, quê hương luôn là một mạch cảm xúc sâu lắng, là nơi khởi nguồn của tình yêu đất nước, gia đình và con người. Với giọng thơ chân thành, mộc mạc, bài thơ Mùi cơm cháy của nhà thơ Vũ Tuấn đã khơi gợi trong lòng người đọc một miền ký ức tuổi thơ thấm đẫm yêu thương, hi sinh và giá trị quê hương. Đoạn thơ là lời tâm sự đầy xúc động của một người con xa quê, qua đó cho thấy tình yêu nước bắt đầu từ những điều nhỏ bé, thân thương như... một miếng cơm cháy thuở nào.

Mở đầu đoạn thơ là nỗi nhớ da diết của người con khi xa quê:

“Con đi xa, nhớ hương vị tuổi thơ
Mùi cơm cháy, con vẫn ăn ngày trước”

Cơm cháy – món ăn dân dã, mộc mạc của làng quê, bỗng trở thành biểu tượng thiêng liêng của tuổi thơ và quê hương. Trong nỗi nhớ của người con xa xứ, mùi cơm cháy không chỉ gợi lên vị giác, mà còn đánh thức cảm xúc, gợi lại cả một vùng ký ức êm đềm. Bằng cách nhấn mạnh vào “hương vị tuổi thơ” và “mùi cơm cháy”, tác giả cho thấy rằng quê hương không chỉ hiện diện trong không gian mà còn sống mãi trong ký ức và cảm xúc.

“Đôi chân con đi khắp miền Tổ quốc
Chẳng nơi nào... có vị cơm năm xưa...”

Càng đi xa, càng trưởng thành, càng trải nghiệm nhiều vùng đất, người con càng nhận ra không nơi nào có thể thay thế được quê nhà. “Vị cơm năm xưa” trở thành một biểu tượng cho tình mẹ, mồ hôi cha, sự tần tảo, nghèo khó nhưng đậm đà nghĩa tình của quê hương. Qua đó, tác giả khẳng định: dù đi khắp mọi miền đất nước, quê hương vẫn là nơi để nhớ, để thương, để trở về.

Sang khổ thơ tiếp theo, hình ảnh “cơm cháy quê nghèo” được mở rộng với bao tầng nghĩa:

“Cơm cháy quê nghèo... có nắng, có mưa
Có lời mẹ ru, ngọt ngào cay đắng
Có những hi sinh, nhớ thương thầm lặng
Con yêu nước mình... từ những câu ca...”

Cơm cháy không còn là một món ăn đơn thuần, mà chứa đựng cả thời gian, không gian và ký ức: từ cái nắng, cái mưa của cuộc sống lam lũ đến lời ru của mẹ, từ những hy sinh thầm lặng đến tình cảm âm thầm mà sâu sắc. Câu thơ cuối “Con yêu nước mình... từ những câu ca...” là lời khẳng định mạnh mẽ về cội nguồn của lòng yêu nước: bắt đầu từ sự thấm đẫm văn hóa, từ lời ru, câu hát, từ ký ức tuổi thơ bên mâm cơm nghèo. Đó là một tình yêu nước nhẹ nhàng mà sâu sắc, được vun đắp qua từng ngày sống bên mẹ cha, bên ruộng đồng và lời ru ngọt ngào.

Khổ thơ cuối tiếp tục khắc sâu tình cảm quê nhà qua những hình ảnh gần gũi, giản dị:

“Cơm cháy quê nghèo... mặn mồ hôi cha
Có vị thơm rơm, cánh đồng mùa gặt
Muối mặn gừng cay, có hè nắng gắt
Có ánh trăng vàng... chị múc bên sông...”

Tác giả sử dụng những hình ảnh dân dã, quen thuộc để khơi gợi không khí đậm chất làng quê Việt: “mồ hôi cha”, “rơm”, “cánh đồng mùa gặt”, “muối mặn gừng cay”... Tất cả gợi nên một không gian sống khắc nghiệt nhưng đong đầy tình thương và ký ức đẹp đẽ. Ẩn chứa trong từng câu thơ là sự gắn bó máu thịt giữa con người và quê hương. Đó là nơi sản sinh không chỉ con người mà cả tình yêu, khát vọng và ý chí sống. Chính từ những điều giản dị ấy, người con lớn lên với tình yêu nước sâu sắc, bền bỉ.

         Bên cạnh nội dung giàu cảm xúc, đoạn thơ Mùi cơm cháy còn để lại ấn tượng sâu đậm bởi nghệ thuật thể hiện tinh tế và giàu hình ảnh. Trước hết, giọng điệu thơ nhẹ nhàng, tha thiết, gần gũi như một lời tâm sự, một nỗi niềm lắng sâu trong tâm hồn người con xa quê. Nhà thơ sử dụng nhiều hình ảnh dân dã, quen thuộc như: mùi cơm cháy, mồ hôi cha, rơm rạ, lời ru của mẹ, ánh trăng vàng..., tất cả đều gợi ra không gian sống bình dị mà đậm đà tình cảm.Điểm nổi bật là biện pháp liệt kê và ẩn dụ: “muối mặn gừng cay”, “có nắng, có mưa”, “có lời mẹ ru, có ánh trăng vàng”... – vừa làm tăng nhạc tính cho câu thơ, vừa gợi nhiều tầng ý nghĩa về sự vất vả, tình yêu thương và những giá trị truyền thống. Câu thơ được chia nhịp chậm rãi, như nhịp kể chuyện, làm cho cảm xúc được dẫn dắt nhẹ nhàng nhưng thấm sâu vào lòng người đọc.

         Đoạn thơ của Vũ Tuấn có thể gợi liên tưởng đến bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt – cũng là lời tâm sự của một người con xa quê, nhớ về người bà, về bếp lửa, về tuổi thơ gian khó. Nếu như Bằng Việt viết:

“Một bếp lửa chờn vờn sương sớm
Một bếp lửa ấp iu nồng đượm
Cháu thương bà biết mấy nắng mưa…”

thì Vũ Tuấn lại chọn hình ảnh “cơm cháy” – một món ăn mộc mạc – để gợi lên quê hương. Cả hai tác phẩm đều lấy một chi tiết rất đời thường (bếp lửa – cơm cháy) làm biểu tượng nghệ thuật để thể hiện nỗi nhớ, tình thương gia đình và tình yêu quê hương đất nước.Tuy nhiên, Bếp lửa thiên về dòng hồi tưởng mang tính biểu tượng cao, còn Mùi cơm cháy thiên về tả thực, gần gũi, đời thường hơn. Dù cách thể hiện khác nhau, nhưng cả hai đều khẳng định: tình yêu đất nước bắt đầu từ tình cảm gia đình, từ những ký ức tuổi thơ giản dị mà thiêng liêng.

           Đoạn thơ không chỉ là nỗi nhớ quê, mà còn là lời nhắn gửi sâu sắc: tình yêu quê hương, đất nước bắt đầu từ những điều gần gũi, giản dị nhất – như mùi cơm cháy trong gian bếp nghèo. Qua đó, Vũ Tuấn đã gợi nhắc mỗi người biết trân trọng gốc rễ của mình, bởi từ đó, ta mới có thể vươn lên mạnh mẽ và sống có trách nhiệm với Tổ quốc.Với vai trò là một độc giả mang trong mình những ước mơ,hoài bão và sức trẻ, em càng thấm thía rằng lòng yêu nước không phải là điều gì cao siêu mà chính là tình cảm dành cho gia đình, cho làng quê, cho những ký ức thân thương gắn liền với tuổi thơ. Em sẽ cố gắng học tập tốt, sống có ý thức và luôn tự hào về quê hương – nơi cho em tình yêu đầu đời với đất nước mình.