Câu 1. *Chỉ ra các chỉ dẫn sân khấu: -Lời hát (nhiều điệu): Lời hát nửa tỉnh nửa mê, ngây ngô, đau khổ, than thở ("con cá rô nằm vũng chân trâu", "chờ cho bông lúa chín vàng"). -Hành động: Quay cuồng, tiếng hét xé tan không gian, đầu tóc rối bời, đôi mắt ngây dại. -Ngôn ngữ: Giàu hình ảnh, ví von (bông lúa, con cá, con đò), nửa điên dại, nửa chân thực.

Câu 2. . *Lời xưng danh và đặc điểm sân khấu chèo: -Xưng danh: Xúy Vân tự giới thiệu mình "con nhà trâm anh" (gia thế), nhưng thân phận lỡ làng, mòn mỏi chờ chồng, đau khổ vì tình duyên dang dở. -Đặc điểm sân khấu chèo: Kết hợp lời nói và làn điệu: Có nhiều điệu hát (vỉa, đế, con gà rừng...). Ngôn ngữ giàu hình ảnh, ẩn dụ: Sử dụng nhiều điển tích, ví von (cá rô, bông lúa). -Nghệ thuật "nửa tỉnh nửa mê": Diễn tả nội tâm phức tạp, thể hiện qua lời hát và hành động. -Xưng danh trực tiếp: Nhân vật tự giới thiệu với khán giả.

Câu 3. Ước mơ của Xúy Vân ước mơ về một gia đình ấm cúng, vợ chồng cùng nhau lao động, sẻ chia cuộc sống bình dị, hạnh phúc ("Chờ cho bông lúa chín vàng, Để anh đi gặt, để nàng mang cơm").

Câu 4. *Thực tế cuộc sống và lời diễn tả: -Thực tế: Cuộc sống trong gia đình chồng đầy tủi nhục, bị đối xử tệ bạc, như bị vứt bỏ. -Lời diễn tả: "Con cá rô nằm vũng chân trâu / Để cho năm bảy cần câu châu vào" (Bị khinh bỉ, dễ dàng bị lợi dụng).

Câu 5. *Lý giải nguyên nhân Xúy Vân "Phụ Kim Nham, say đắm Trần Phương": -Xúy Vân tìm kiếm hạnh phúc trong hôn nhân nhưng không thấy ở Kim Nham (bị khinh bỉ, lừa dối). -Trần Phương cảm thông, chia sẻ, khiến Xúy Vân lầm tưởng đó là tình yêu đích thực, là lối thoát cho bi kịch của mình, nàng đi theo tiếng gọi của tình yêu tự do.

Câu 6. Xúy Vân vừa đáng thương vừa đáng trách. Nàng đáng thương vì là nạn nhân của xã hội phong kiến, khao khát hạnh phúc nhưng lại rơi vào bi kịch bị ruồng bỏ, cô đơn. Tuy nhiên, nàng cũng đáng trách vì hành động "phụ Kim Nham" đã đi ngược lại chuẩn mực đạo đức xưa, và việc chạy theo Trần Phương lại

Câu 7

Nếu Xuý Vân sống ở thời hiện đại, nàng có thể chọn cách giải thoát bi kịch của bản thân bằng cách tự chủ và độc lập. Nàng có thể theo đuổi đam mê, tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè và chuyên gia, hoặc thay đổi môi trường sống để bắt đầu lại. Với sự tự do và quyền bình đẳng, Xuý Vân có thể viết lại cuộc đời mình, thoát khỏi ràng buộc của truyền thống và tìm kiếm hạnh phúc thực sự.

Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích "Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời" dựa trên các yếu tố văn hóa, giá trị nhân đạo và nghệ thuật kể chuyện độc đáo của dân tộc Ê-đê.

tạo nên sự đối lập nhưng bổ sung cho nhau: không gian nhà là nơi sinh hoạt, văn hóa, gắn bó với cộng đồng, nhưng có giới hạn; không gian rừng đại diện cho tự nhiên hoang dã, bí ẩn, nơi ẩn chứa sức mạnh và thử thách; không gian người là thế giới trần tục, gần gũi với cuộc sống, cảm xúc cá nhân; còn không gian trời là thế giới siêu nhiên, vũ trụ bao la, biểu tượng cho lý tưởng, khát vọng vươn lên, thể hiện sự đối lập giữa cái hữu hạn và vô hạn, trần gian và thần linh, qua đó làm nổi bật chủ đề tác phẩm.

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời mang ý nghĩa sâu sắc: thể hiện khát vọng chinh phục tự nhiên, mở rộng bờ cõi và làm giàu cho cộng đồng; phản ánh ý chí tự do, tinh thần dũng cảm, bất khuất của người anh hùng Ê Đê; biểu tượng cho ý thức bảo vệ cộng đồng và sự mâu thuẫn quyền lực trong xã hội mẫu hệ, đồng thời thể hiện lý tưởng cao đẹp của người anh hùng mang trách nhiệm với bộ tộc.

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời mang ý nghĩa sâu sắc: thể hiện khát vọng chinh phục tự nhiên, mở rộng bờ cõi và làm giàu cho cộng đồng; phản ánh ý chí tự do, tinh thần dũng cảm, bất khuất của người anh hùng Ê Đê; biểu tượng cho ý thức bảo vệ cộng đồng và sự mâu thuẫn quyền lực trong xã hội mẫu hệ, đồng thời thể hiện lý tưởng cao đẹp của người anh hùng mang trách nhiệm với bộ tộc.

Hành động Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời mang ý nghĩa sâu sắc: thể hiện khát vọng chinh phục tự nhiên, mở rộng bờ cõi và làm giàu cho cộng đồng; phản ánh ý chí tự do, tinh thần dũng cảm, bất khuất của người anh hùng Ê Đê; biểu tượng cho ý thức bảo vệ cộng đồng và sự mâu thuẫn quyền lực trong xã hội mẫu hệ, đồng thời thể hiện lý tưởng cao đẹp của người anh hùng mang trách nhiệm với bộ tộc.

Mặt trời là biểu tượng phổ quát cho sự sống, ánh sáng, sức mạnh, sự tái sinh, và năng lượng trong nhiều nền văn hóa, đại diện cho vị thần tối cao ( Hy Lạp)

- Đoạn chia tay giữa Héc-to và Ăng-đrô-mác thể hiện rõ phẩm chất cao quý của hai người: + Héc-to: Là người anh hùng toàn diện, cân bằng giữa bổn phận với thành Troy và tình cảm gia đình. Chàng dũng cảm chấp nhận số phận, đặt danh dự và an nguy dân tộc lên trên hết, đồng thời là người chồng, người cha đầy yêu thương, nhân hậu khi ở bên vợ con. + Ăng-đrô-mác: Là hình mẫu người vợ hiền đức, thủy chung, yêu chồng tha thiết. Nàng đại diện cho tiếng nói của hòa bình, lo sợ chiến tranh cướp đi hạnh phúc gia đình, nhưng cuối cùng vẫn thấu hiểu và tôn trọng quyết định ra trận của chồng.

- Khi mới gặp (lời Ăng-đrô-mác): + Khi gặp lại Héc-to, Ăng-đrô-mác đã bày tỏ nỗi lòng mình một cách chân thành và tha thiết. + Lời nói: Nàng khẩn khoản van xin Héc-to hãy ở lại, đừng ra trận nữa, vì chàng là tất cả đối với nàng sau khi cả gia đình (cha, mẹ, anh em) đều đã bị A-sin giết hại. Nàng nhấn mạnh rằng Héc-to không chỉ là chồng mà còn là cha, là mẹ, là anh của nàng. + Tâm trạng: Nàng đau đớn, lo âu tột cùng trước viễn cảnh chồng sẽ tử trận, khiến con thơ (A-xti-a-nắc) mồ côi và bản thân trở thành góa phụ. + Hành động: Nàng vừa khóc vừa bế con, níu giữ chồng ở lại trong thành, thể hiện tình yêu mãnh liệt và khát khao hạnh phúc gia đình bình dị. - Lúc chia tay (lời Héc-to): + Héc-to lắng nghe vợ bằng sự thấu hiểu và tình yêu thương sâu sắc, nhưng vẫn giữ vững lập trường của một người anh hùng. + Lời nói: Chàng giải thích lý do không thể ở lại: chàng cảm thấy hổ thẹn nếu trốn tránh chiến đấu, và quan trọng hơn, chàng phải bảo vệ thành Tơ-roa và danh dự của mình. Héc-to tiên liệu được số phận bi thảm của thành Tơ-roa và vợ con sau khi mình chết, nhưng vẫn đặt bổn phận lên trên hết. Chàng an ủi vợ, khuyên nàng trở về với công việc nội trợ, và phó mặc số phận cho các vị thần. + Tâm trạng: Héc-to cũng rất đau lòng, lưu luyến vợ con, muốn ôm con nhưng đứa bé khóc vì sợ bộ áo giáp và chiếc mũ có chùm lông ngựa. +Hành động: Chàng tháo mũ trụ, bế con, cầu xin các vị thần che chở cho con trai, rồi trao con cho vợ và dứt khoát ra đi. - Qua cuộc đối thoại, hai nhân vật hiện lên với những nét tính cách cao quý, tiêu biểu cho lý tưởng con người thời Hô-me-rơ: + Ăng-đrô-mác:Là một người vợ thủy chung, hết mực yêu chồng, thương con. Nàng đặt hạnh phúc gia đình lên trên hết, thể hiện khía cạnh nhân bản, đời thường của chiến tranh. Nàng cũng là người có ý thức về bổn phận, dù đau khổ vẫn hiểu và tôn trọng quyết định của chồng, sau đó quay về chu toàn việc nhà. + Héc-to:Là một người anh hùng dũng cảm, mưu lược của thành Tơ-roa, đặt danh dự, trách nhiệm với cộng đồng, với đất nước lên trên tình cảm cá nhân.Đồng thời, chàng cũng là một người chồng mẫu mực, người cha yêu thương con tha thiết. Hình ảnh Héc-to tháo mũ trụ để ôm con cho thấy sự giằng xé nội tâm sâu sắc và khía cạnh rất "người" của vị tướng. -Cuộc đối thoại đã khắc họa thành công vẻ đẹp bi tráng của người anh hùng Héc-to, người biết cân bằng giữa tình nhà và nghĩa nước, và vẻ đẹp dịu dàng, đảm đang của Ăng-đrô-mác, làm nổi bật chủ đề về chiến tranh và hòa bình, về số phận bi kịch của con người trong chiến tranh.

Trong sử thi, các nhân vật thường được khắc họa với những đặc điểm hoặc tính ngữ cố định để người kể dễ nhớ, dễ ứng tác khi biểu diễn và giúp người nghe nhận diện, ghi nhớ nhân vật ngay lập tức. Thủ pháp này còn tạo nhịp điệu trang trọng cho thơ sử thi, xây dựng hình tượng nhân vật lý tưởng, phân biệt chính diện - phản diện, nhấn mạnh tính cộng đồng và mang lại sự ổn định, nhất quán cho tác phẩm.