Câu 1:

Bài làm

​Đến với bài thơ Than đạo học của Tú Xương, người đọc không chỉ chứng kiến một bức tranh hiện thực xót xa về buổi giao thời mà còn cảm nhận được tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà thơ. Về nội dung, tác phẩm đã tái hiện chân thực sự suy tàn, sụp đổ của nền Nho học cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX. Qua hình ảnh lớp học thưa thớt "mười người đi học, chín người thôi", cô hàng bán sách "lim dim ngủ", tác giả bày tỏ nỗi xót xa trước cảnh chữ nghĩa thánh hiền bị rẻ rúng, kẻ sĩ phải "liều lĩnh đấm ăn xôi" vì sinh kế. Ẩn sau tiếng cười mỉa mai là nỗi đau đớn, tiếc nuối của một trí thức nặng lòng với vận mệnh văn hóa dân tộc. Làm nên thành công của bức tranh hiện thực ấy là những nét đặc sắc về nghệ thuật. Tú Xương đã sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật một cách tự nhiên, Việt hóa triệt để bằng ngôn từ bình dị, gần gũi. Hệ thống từ láy giàu giá trị tạo hình như "nhấp nhổm", "rụt rè" đã khắc họa thành công tư thế tội nghiệp, thảm hại của những nhà nho thất thế. Giọng điệu bài thơ là sự kết hợp hài hòa giữa chất trào phúng sắc sảo và chất trữ tình đượm buồn. Có thể nói, bằng ngòi bút tài hoa và tấm lòng tha thiết với cuộc đời, Tú Xương đã để lại một tiếng "than" đầy giá trị nhân văn và nghệ thuật sâu sắc.

Caua2:

Bài làm

Học tập là một cuốn vở không có trang cuối". Câu nói ấy nhắc nhở chúng ta về hành trình tích lũy tri thức vô hạn của con người. Trong thời đại kỷ nguyên số phát triển mạnh mẽ như hiện nay, vai trò của tri thức lại càng trở nên sống còn. Thế nhưng, nhìn vào thực tế học đường, ý thức học tập của học sinh hiện nay đang là một bức tranh đa sắc màu với cả những mảng sáng đáng tự hào và những khoảng tối đầy trăn trở. ​Ý thức học tập trước hết là sự tự giác, chủ động, thái độ nghiêm túc và có mục đích rõ ràng trong việc tiếp thu tri thức cũng như rèn luyện nhân cách. Trong xã hội ngày nay, chúng ta dễ dàng bắt gặp những tấm gương học sinh vô cùng năng động và nhạy bén. Nhờ có sự hỗ trợ của công nghệ, các bạn không còn bó hẹp không gian học tập trong sách giáo khoa mà đã biết tự tìm tòi, nghiên cứu tài liệu từ internet, tham gia các khóa học trực tuyến hay thử sức ở các sân chơi trí tuệ tầm cỡ quốc tế. Ý thức tự học, tự nghiên cứu ấy đã giúp nhiều bạn trẻ gặt hái được những học bổng danh giá, làm chủ công nghệ và sớm định hình được lộ trình tương lai của bản thân. ​Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương sáng, một bộ phận không nhỏ học sinh hiện nay lại đang thiếu đi ý thức học tập nghiêm túc. Tình trạng học đối phó, học vẹt, học chỉ vì áp lực điểm số từ cha mẹ diễn ra khá phổ biến. Đáng buồn hơn, sự bùng nổ của mạng xã hội, trò chơi điện tử và các hình thức giải trí tiêu khiển đã khiến nhiều bạn trẻ sa đà, bỏ bê việc học. Thay vì tự tư duy, không ít học sinh chọn cách gian lận, chép bài giải sẵn trên mạng, lạm dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo một cách máy móc để hoàn thành bài tập về nhà. Lối học hời hợt, thụ động này không chỉ làm trống rỗng tâm hồn, nghèo nàn về tri thức mà còn triệt tiêu khả năng sáng tạo của người học. ​Nguyên nhân của thực trạng trên một phần xuất phát từ áp lực thành tích quá lớn của gia đình và xã hội, khiến học sinh cảm thấy việc học như một gánh nặng cưỡng bức thay vì là niềm vui khám phá. Song, nguyên nhân quyết định vẫn nằm ở ý thức chủ quan của mỗi cá nhân. Nhiều học sinh chưa xác định được mục tiêu, lý tưởng sống của đời mình, dễ dàng gục ngã và thỏa hiệp trước những cám dỗ nhất thời. Nếu không sớm thay đổi, lối học đối phó ấy sẽ tạo ra những "bản sao" thụ động, thiếu kỹ năng thực tế, khó có thể đứng vững và thích ứng trong thị trường lao động khốc liệt của tương lai. ​Để cải thiện ý thức học tập của học sinh, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Nhà trường cần đổi mới phương pháp giảng dạy, giảm bớt lý thuyết giáo điều, tăng cường trải nghiệm thực tế để khơi dậy niềm đam mê tự thân của học sinh. Nhưng quan trọng nhất vẫn là sự thức tỉnh bên trong của mỗi người học. Chúng ta cần hiểu rằng, học tập không phải là để đối phó với các kỳ thi, mà là để làm phong phú thế giới tinh thần và trang bị bệ phóng cho tương lai của chính mình. ​Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, em nhận thức sâu sắc rằng học tập là một đặc quyền và cũng là trách nhiệm. Bản thân em luôn tự nhắc nhở mình phải chủ động lập kế hoạch học tập khoa học, không ngừng rèn luyện tính tự giác và kiên trì vượt qua những cám dỗ đời thường. Bởi lẽ, ngày hôm nay chúng ta ngừng học tập, ngày mai chúng ta sẽ bị thụt lùi lại phía sau thế giới.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ. ​Trả lời: Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ; tuân thủ nghiêm ngặt về niêm, luật, đối và vần). ​Câu 2. Đề tài của bài thơ này là gì? ​Trả lời: Đề tài của bài thơ là văn chương, thi cử và sự sa sút, suy tàn của Nho học (đạo học) buổi giao thời dưới xã hội thực dân phong kiến. ​Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay đã chán rồi"? ​Tác giả đưa ra nhận định này vì ông đã chứng kiến cảnh Nho học (chữ Hán, thi cử kiểu truyền thống) đang lâm vào tình trạng suy đồi, thất thế trước sự xâm nhập của văn hóa phương Tây và chữ quốc ngữ. Cụ thể qua các biểu hiện trong bài thơ: ​Người đi học vắng bóng dần: "Mười người đi học, chín người thôi". Người ta không còn mặn mà với lối học cũ vì nó không còn thực tế hay giúp ích cho khoa cử, tiến thân. ​Sự hững hờ của xã hội: Đến cả cô hàng bán sách cũng "lim dim ngủ" vì không có người mua sách đọc. ​Vị thế của người trí thức (thầy khóa, sĩ tử) bị hạ thấp: Thầy khóa dạy tư thì "nhấp nhổm" lo âu, học trò đi thi thì "rụt rè" sợ sệt như gà phải cáo. ​Mục đích học tập bị biến tướng: Văn chương vốn cao quý giờ đây trở thành công cụ "liều lĩnh đấm ăn xôi", học thực dụng chỉ vì miếng ăn, danh lợi tầm thường. ​Câu 4. Nhận xét về việc tác giả sử dụng những từ láy trong bài thơ. ​Các từ láy được sử dụng: lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh. ​Nhận xét: ​Về nghệ thuật: Các từ láy giàu giá trị tạo hình và biểu cảm cao. Chúng giúp bức tranh toàn cảnh về "đạo học" hiện lên vô cùng sống động, có hồn và mang đậm chất trào phúng đặc trưng của Tú Xương. ​Về nội dung: * Khắc họa sâu sắc tâm trạng, tư thế tội nghiệp, thảm hại và bế tắc của các nhân vật (cô bán sách uể oải, thầy đồ lo lắng, sĩ tử sợ hãi, kẻ sĩ bất chấp liều lĩnh). ​Thể hiện thái độ mỉa mai, xót xa của tác giả trước cảnh suy tàn của một nền học vấn danh giá một thời. ​Câu 5. Nội dung của bài thơ này là gì? ​Nội dung chính: * Bài thơ là bức tranh hiện thực sinh động về sự suy tàn, sụp đổ của nền Nho học nước nhà vào những năm cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX dưới tác động của chế độ thực dân. ​Qua đó, tác giả bày tỏ nỗi xót xa, cay đắng trước sự thay đổi của thời cuộc, sự rẻ rúng của chữ nghĩa và số phận bi kịch của những nhà nho thất thế. Đồng thời, bài thơ cũng thể hiện thái độ mỉa mai, phê phán lối học thực dụng, nhốn nháo buổi giao thời.