Câu 1: Phân tích bài thơ "Than đạo học" (2.0 điểm)Đoạn văn tham khảo (khoảng 200 chữ):Bài thơ "Than đạo học" của Cao Bá Quát là một tiếng lòng trăn trở về thực trạng giáo dục và thi cử đương thời. Về nội dung, tác giả bày tỏ nỗi chán chường trước lối học từ chương, sáo rỗng, chỉ cốt để cầu danh lợi mà quên đi thực chất của đạo học chân chính. Hình ảnh "đạo học" hiện lên đầy xót xa khi con người quá chú trọng vào hư danh thay vì tu dưỡng nhân cách. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ hàm súc, giàu tính biểu cảm và các biện pháp tu từ như đối lập, câu hỏi tu từ để làm nổi bật tâm trạng u uất của kẻ sĩ có tâm với thời cuộc. Giọng điệu vừa mỉa mai, vừa bi phẫn tạo nên sức nặng cho thông điệp: học không phải để làm quan, mà học để làm người. Qua đó, ta thấy được nhân cách cao đẹp và tư tưởng tiến bộ của "Thánh Quát".

Câu 2:

Trong kỷ nguyên tri thức hiện nay, việc học không còn đơn thuần là ngồi trên ghế nhà trường mà đã trở thành một quá trình tự thân vận động suốt đời. Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, ý thức học tập của học sinh hiện nay đang là một vấn đề gây ra nhiều luồng ý kiến trái chiều, với cả những mảng sáng hy vọng và những khoảng tối cần trăn trở. Trước hết, ý thức học tập được hiểu là sự tự giác, chủ động trong việc tiếp nhận kiến thức và rèn luyện kỹ năng mà không cần sự thúc ép từ bên ngoài. Người có ý thức học tập tốt luôn xác định được học để làm gì và học như thế nào cho hiệu quả. Đáng mừng thay, chúng ta vẫn thấy một bộ phận lớn học sinh Việt Nam vô cùng hiếu học. Hình ảnh những học sinh vùng cao vượt đèo lội suối tìm con chữ, hay những "anh tài" đạt huy chương vàng quốc tế chính là minh chứng cho tinh thần ham học hỏi. Trong thời đại 4.0, nhiều bạn trẻ đã biết tận dụng Internet để tự học ngoại ngữ, lập trình hay các kỹ năng mềm, biến công nghệ thành công cụ đắc lực để mở rộng nhãn quan. Thế nhưng, bên cạnh đó vẫn tồn tại một thực trạng đáng buồn: sự thờ ơ và học đối phó. Không ít học sinh đến trường chỉ để "điểm danh", dành phần lớn thời gian trên lớp để làm việc riêng hoặc đắm chìm vào thế giới ảo trên điện thoại. Thay vì tư duy để giải một bài toán, nhiều bạn chọn cách sao chép từ các trang giải bài tập trực tuyến. Lối học "vẹt", học chỉ vì điểm số hay vì áp lực của cha mẹ đã khiến tri thức trở thành một gánh nặng thay vì niềm vui. Nguyên nhân của sự sa sút này phần lớn đến từ việc thiếu mục đích sống rõ ràng. Khi không biết mình học để làm gì, học sinh dễ dàng bị lôi kéo bởi các hình thức giải trí tức thời. Đồng thời, áp lực thành tích quá nặng nề từ xã hội đôi khi lại phản tác dụng, khiến các em cảm thấy chán nản và muốn buông xuôi. Hậu quả của việc thiếu ý thức học tập là vô cùng nghiêm trọng. Nó không chỉ tạo ra một thế hệ "hổng" kiến thức, thiếu kỹ năng thực tiễn mà còn làm xói mòn nhân cách. Một đất nước không thể phát triển dựa trên những cá nhân lười tư duy và thụ động.

Để thay đổi, điều quan trọng nhất chính là sự tự thức tỉnh của mỗi học sinh. Chúng ta cần hiểu rằng: "Học tập là cuốn hộ chiếu cho tương lai". Thay vì học vì điểm số, hãy học để hoàn thiện bản thân và tìm thấy giá trị của chính mình. Gia đình và nhà trường cũng cần thay đổi cách tiếp cận, tạo môi trường để học sinh được trải nghiệm và sáng tạo thay vì chỉ nhồi nhét lý thuyết. Tóm lại, ý thức học tập là yếu tố quyết định vận mệnh của mỗi cá nhân. Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, tôi nhận thức được rằng con đường chinh phục tri thức tuy gian nan nhưng là con đường duy nhất dẫn đến thành công bền vững. Hãy học bằng cả trái tim và trí tuệ, vì tương lai của chính chúng ta và của dân tộc.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ.Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ).

Câu 2. Đề tài của bài thơ này là gì?Đề tài: Khoa cử và tình cảnh Nho học trong buổi giao thời (khi Tây học bắt đầu lấn át Hán học).

Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay đã chán rồi"?Tác giả dùng từ "chán" để mỉa mai thực trạng suy tàn của Nho học đầu thế kỷ XX:Việc học không còn được coi trọng (mười người đi học chỉ còn chín người).Hàng bán sách ế ẩm (cô hàng sách ngủ dim dim).Người đi học (sĩ tử) mất đi khí thế, trở nên rụt rè, bạc nhược.Mục đích đi học bị tầm thường hóa, chỉ để "đấm ăn xôi" (kiếm chác lợi ích nhỏ mọn).

Câu 4. Nhận xét về việc tác giả sử dụng những từ láy trong bài thơ.Các từ láy: lim dim, nhấp nhốm, rụt rè, liều lĩnh.Nhận xét:Tăng tính hình tượng: Khắc họa sinh động sự uể oải, nhốn nháo và vị thế thấp kém của các nhân vật (cô hàng sách, thầy khóa, sĩ tử).Thái độ mỉa mai: Thể hiện cái nhìn châm biếm, chua chát của Tú Xương trước cảnh "đạo học" bị xuống cấp, mất đi vẻ tôn nghiêm vốn có.

Câu 5. Nội dung của bài thơ này là gì?Nội dung: Bài thơ là tiếng cười tự trào và châm biếm sâu sắc về thực trạng Nho học đang trên đà tan rã. Qua đó, tác giả bày tỏ sự xót xa, buồn bực trước cảnh đổi thay của xã hội và sự suy đồi của nền học vấn cũ trước làn sóng thực dân Pháp.