Câu 1 :

Bài làm

Mùa thu Hà Nội trong đoạn thơ của Hoàng Cát hiện lên thật dịu dàng và tinh tế, mang một vẻ đẹp vừa quen thuộc vừa giàu cảm xúc. Đó là cái “se sẽ gió heo may” chạm nhẹ vào lòng người, là âm thanh “xào xạc” của lá vàng khô lùa trên phố, gợi nên một không gian yên tĩnh, trầm lắng. Ánh “chiều nhạt nắng” không rực rỡ mà dịu nhẹ, đủ để làm nổi bật tâm trạng cô đơn, bâng khuâng của con người khi “ta lặng lẽ một mình”. Trong không gian ấy, nỗi nhớ người xa bất chợt dâng lên, khiến mùa thu càng trở nên sâu lắng, giàu chất trữ tình. Không chỉ có nét buồn, mùa thu Hà Nội còn đẹp ở những chi tiết rất riêng như “hàng sấu”, “quả sót”, “trái vàng ươm” – những hình ảnh giản dị mà gợi biết bao thân thương. Đặc biệt, hình ảnh “nhặt được cả chùm nắng hạ” là một liên tưởng độc đáo, như gom góp lại chút ấm áp của mùa hè còn sót lại trong thu. Tất cả đã tạo nên một bức tranh mùa thu Hà Nội vừa thơ mộng, vừa man mác buồn, để lại trong lòng người đọc một dư vị rất riêng, rất Hà Nội.

Câu 2 :

Bài làm

Trong nhịp chuyển động gấp gáp của thời đại số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bứt tốc với một tốc độ khiến con người vừa kinh ngạc, vừa không khỏi băn khoăn. Từ những cỗ máy chỉ biết thực hiện mệnh lệnh đơn giản, AI hôm nay đã có thể “học”, “hiểu” và thậm chí “sáng tạo” theo những cách mà trước đây chỉ con người mới làm được. Sự phát triển như vũ bão ấy không chỉ mở ra những chân trời mới, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi đáng suy ngẫm về tương lai.

Không thể phủ nhận, AI đang đem lại những lợi ích to lớn và thiết thực. Trong y học, AI hỗ trợ phát hiện bệnh sớm, nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán; trong giáo dục, các hệ thống thông minh giúp cá nhân hóa việc học, giúp mỗi người học theo nhịp độ riêng của mình. Trong đời sống thường nhật, AI hiện diện một cách âm thầm nhưng hiệu quả: từ việc gợi ý nội dung, dịch ngôn ngữ, đến tối ưu hóa giao thông hay sản xuất. Nhờ đó, con người được giải phóng khỏi nhiều công việc lặp lại, có thêm thời gian để sáng tạo và phát triển bản thân. Có thể nói, AI đang góp phần làm cho cuộc sống trở nên tiện nghi, nhanh chóng và hiệu quả hơn bao giờ hết.

Tuy nhiên, đằng sau những lợi ích ấy là không ít nỗi lo. Khi máy móc ngày càng thông minh, ranh giới giữa con người và công nghệ dường như trở nên mong manh hơn. Nhiều công việc truyền thống đứng trước nguy cơ bị thay thế, đặt ra bài toán lớn về việc làm và an sinh xã hội. Bên cạnh đó, vấn đề bảo mật thông tin, quyền riêng tư cũng trở nên cấp thiết khi dữ liệu cá nhân bị thu thập và khai thác với quy mô lớn. Đáng lo ngại hơn, AI nếu bị lạm dụng có thể trở thành công cụ tạo ra thông tin sai lệch, làm xói mòn niềm tin và gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội. Không chỉ vậy, sự phụ thuộc quá mức vào AI còn có thể khiến con người dần lười suy nghĩ, đánh mất khả năng sáng tạo vốn là giá trị cốt lõi của mình.

Trước làn sóng phát triển mạnh mẽ của AI, con người không thể đứng ngoài cuộc, cũng không nên hoang mang lo sợ. Điều cần thiết là một thái độ tỉnh táo và chủ động thích ứng. Mỗi người cần không ngừng học hỏi, rèn luyện kỹ năng, đặc biệt là tư duy phản biện và sáng tạo – những năng lực mà AI khó có thể thay thế. Đồng thời, cần sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ đắc lực, chứ không phải là “người quyết định” thay cho chính mình. Về phía xã hội, việc xây dựng các quy định, chuẩn mực đạo đức trong phát triển và sử dụng AI là vô cùng quan trọng, nhằm đảm bảo công nghệ phục vụ con người, chứ không chi phối con người.

Sự phát triển như vũ bão của AI, suy cho cùng, là kết quả của trí tuệ và khát vọng tiến bộ của chính con người. Vì thế, thay vì lo ngại, mỗi chúng ta cần học cách làm chủ nó. Khi con người giữ vững vai trò trung tâm, AI sẽ không phải là mối đe dọa, mà sẽ trở thành cánh tay nối dài, góp phần xây dựng một tương lai thông minh, nhân văn và bền vững hơn.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (kết hợp với tự sự).

Câu 2.
Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó:

• “đồng sau lụt”, “bờ đê sụt lở”
• “mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn”
• “chịu đói suốt ngày tròn”
• “ngồi co ro bậu cửa”
• “có gì nấu đâu mà nhóm lửa”
  → Gợi cảnh nghèo đói, thiên tai, cuộc sống thiếu thốn, vất vả.

Câu 3.

• Biện pháp tu từ: Hoán dụ (“vuông đất mẹ nằm”).
• Tác dụng:
• • Gợi hình ảnh nơi yên nghỉ của mẹ (ngôi mộ) một cách nhẹ nhàng, giàu cảm xúc.
  • Thể hiện nỗi đau, sự xa cách âm dương và nỗi nhớ thương mẹ da diết của người con.

Câu 4.
“Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn” có thể hiểu:

• Hình ảnh người mẹ lam lũ, vất vả, gánh nặng mưu sinh đến tận chiều tối.
• “xộc xệch” gợi sự nhọc nhằn, thiếu thốn; “hoàng hôn” gợi thời gian muộn màng, mệt mỏi.
  → Qua đó thể hiện sự hi sinh thầm lặng và cuộc đời cơ cực của mẹ.

Câu 5.
Thông điệp tâm đắc:
Hãy trân trọng và yêu thương mẹ khi còn có thể.

Lí do:
Đoạn thơ cho thấy khi mẹ đã mất, mọi yêu thương chỉ còn trong kí ức và giấc mơ, người con chỉ biết gọi mẹ trong tuyệt vọng. Điều đó nhắc nhở mỗi người phải biết yêu thương, quan tâm, báo hiếu cha mẹ ngay khi còn có thể, để không phải nuối tiếc về sau.

Câu chủ đề: nghiện sử dụng điện thoại thông minh đang dần trở thành một "căn bệnh thời đại", và chúng ta cần phải hành động quyết liệt để từ bỏ thói quen tiêu cực này vì tương lai của chính mình . Luận điểm mở đầu : thực trạng biểu hiện của thói quen -Thực trạng : sự gia tăng đảm bảo động về thời gian người trẻ và (cả người lớn )dành cho điện thoại điện thoại trở thành vật bất ly thân , kiểm tra liên tục . -Biểu hiện : thức dậy mở điện thoại ngay lập tức , lướt mạng xã hội/game thay vì tập chung vào công việc /học tập , không thể tách rời điện thoại dù chỉ trong thời gian ngắn , ảnh hưởng đến giấc ngủ và giao tiếp trực tiếp . Luận điểm bổ sung : tác hại của thói quen ( hậu quả ) : - Sức khỏe thể chất : gây mỏi mắt , đau cổ, thoái hóa cốt sống , rối loạn giấc ngủ do ánh sáng xanh - Sức khỏe tinh thần và xã hội : giảm khả năng tập trung , tăng nguy cơ trầm cảm , lo âu do so sánh bản thân với người khác trên mạng ; làm giảm khi năng giao tiếp trực tiệp , gây sao nhãng trong công việc và học tập . Luận điểm bổ sung : các giải pháp từ bỏ -Nhận thức : tự đánh giá lại thời gian sử dụng tthuẹcbthees ( dùng tính năng theo dõi thời gian sử dụng) -Hành động : đặt ra giới hạn thời gian sử dụng các ứng dụng không cần thiết , tắt thông báo không quan trọng , tạo " vùng không điện thoại " ( như phòng ăn , phòng ngủ ) - Thay thế : tìm kiếm các hoạt động thay thế tích cực hơn như đọc sách giấy , tập thể dục , tham gia hoạt động xă hội trực tiếp . Đánh giá tổng kết ,liên hệ : ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen : - Ý nghĩa cá nhân : giành lại thời gian quý báu , nâng cao chất lượng cuộc sôngc , cải thiện sức khỏe và hiệu suất làm việc / học tập . - Kêu gọi hành động : thuyết phục người nghe hãy bắt đầu từ hôm nay để làm chủ cuộc sống của mình thay vì bị thiết bị kiểm soát .

Nhà/rừng: sự đối lập giữa nhà và rừng tạo nên một trục không gian thể hiện sự đấu tranh, dịch chuyển hoặc mối quan hệ phức tạp giữa con người và tự nhiên, giữa văn minh và hoang dã.

Người/trời: chụp không gian này thể hiện khát vọng vươn lên của con người, sự kết nối giữa cái hữu hạn và cái vô hạn hoặc sự chi phối của các yếu tố siêu nhiên đối với đời sống con người.

Thể hiện khát vọng lớn lao và phẩm chất dũng cảm, phi thường của đăm săn, đồng thời phản ánh xung đột quyền lực trong xã hội mẫu hệ ê-đê.

Trong các nền văn hóa, mặt trời thường mang ý nghĩa: sự sống và năng lượng, ánh sáng và tri thức, sức mạnh và quyền lực, khát vọng và niềm tin, nguồn gốc dân tộc