- CÂU CHỦ ĐỀ : thói quen dựa dẫm vào cha mẹ đưa đến những tác hại nghiêm trọng và lâu dài đối với bản thân và xã hội

- LUẬN ĐIỂM MỞ ĐẦU : biểu hiện của thói quen dựa dẫm

+Luôn chờ đợi cha mẹ làm thay,làm hộ

+ Không có sự cố gắng,thiếu trách nhiệm,trông chờ vào cha mẹ

+ Lười biếng,thụ động,sống lệ thuộc hoàn toàn vào cha mẹ

- LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG ; tác hại

+ Khiến bố mẹ phải nhọc lòng,tốn công sức,mất thời gian

+Làm ảnh hưởng tới công việc chung

+ Tạo hình tượng,hói quen xấu cho giới trẻ

+ Trở thành gánh nặng cho xã hội

- LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG :

+Trở nên thờ ơ,thiếu trách nhiệm,không có suy nghĩ,chứng kiến riêng

+Thiếu sự tự tin,trách nhiệm bản thân

+Không có kỹ năng giải quyết khó khăn,thử thách

+Luôn gặp thất bại khi thiếu sự trợ giúp

-ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT,LIÊN HỆ :

+ Thế hệ trẻ cần có ý thức tự lực,tự lập trong cuộc sống

+Cần tích cực rèn luyện.trau dồi kiến thức,kỹ năng

= Gia đình,nhà trường,xã hội cần thay đổi quan niệm về tình yêu thương và giáo dục,không nuông chiều hay bao bọc

- Ngôn ngữ giàu nhịp điệu, trùng điệp, giàu hình ảnh, mang âm hưởng thiêng liêng và hùng tráng.

- Hình tượng người anh hùng Đăm Săn: mạnh mẽ, dũng cảm, khát vọng chinh phục, đại diện cho sức mạnh cộng đồng Ê-đê.

- Tư tưởng nhân văn, lạc quan: ca ngợi con người, đề cao sức mạnh và ước mơ vươn lên.

- Không gian – thời gian huyền ảo, mang đậm chất thần thoại, sử thi.

- Tình cảm cộng đồng, tinh thần đoàn kết, niềm tin vào sự sống làm cho câu chuyện luôn có sức lan tỏa mạnh mẽ.

a. Không gian nhà / rừng (trục ngang)

- Gắn với đời sống thực tại của người Ê-đê: sinh hoạt, lễ hội, chiến đấu, lao động.

- Là không gian quen thuộc, gần gũi, phản ánh nền văn hoá cộng đồng, sức sống của con người Tây Nguyên.

- Nơi thể hiện mối quan hệ giữa con người với con người (giữa Đăm Săn và dân làng, giữa các tù trưởng).

b. Không gian người / trời (trục dọc)

- Là không gian thần linh, siêu nhiên – nơi Nữ Thần Mặt Trời, các vị thần ngự trị.

- Thể hiện ước mơ, khát vọng vươn tới cái cao cả, thể hiện sự giao hòa giữa trần gian và thế giới thần linh.

- Khi Đăm Săn bước vào không gian này, đó là biểu tượng của hành trình vượt lên giới hạn, tìm kiếm vinh quang vĩnh cửu.

→ Hai mảng không gian song song tạo nên chiều sâu sử thi, vừa gắn với đời sống thực, vừa mở ra thế giới thần thoại đầy kỳ vĩ.

• Hành động “đi bắt Nữ Thần Mặt Trời” thể hiện:
  -Khát vọng chinh phục tự nhiên, vượt qua giới hạn của con người. -Ý chí mạnh mẽ, gan dạ và khát vọng vươn tới cái đẹp, cái cao quý. - Khát vọng khẳng định bản thân, muốn chứng tỏ sức mạnh và uy danh của người tù trưởng Ê-đê -Tuy nhiên, hành động này cũng mang tính nghịch lý – con người muốn vượt quyền của thần linh, nên cũng thể hiện giới hạn của sức mạnh con người trước tự nhiên.

Qua đó, sử thi ca ngợi tinh thần dũng cảm, ý chí vươn lên của người anh hùng, đồng thời bộc lộ ước mơ về sự giao hòa giữa con người và vũ trụ.

• Mặt trời trong nhiều nền văn hoá là biểu tượng của sự sống, ánh sáng, sức mạnh và công lý.
• Nó tượng trưng cho nguồn năng lượng bất diệt, giúp vạn vật sinh sôi, phát triển.
• Mặt trời còn là biểu tượng của quyền lực và thần linh, được tôn thờ như đấng sáng tạo hoặc người bảo hộ con người.
• Ở nhiều dân tộc, trong đó có Ê-đê, mặt trời còn gắn với khát vọng chinh phục, ước mơ vươn lên và khẳng định bản lĩnh con người trước thiên nhiên.

→ Vì thế, trong sử thi, mặt trời không chỉ là hiện tượng tự nhiên mà còn mang ý nghĩa tinh thần, tượng trưng cho lý tưởng, sức mạnh, và vẻ đẹp vĩnh hằng.