Câu 1:

Trong đoạn trích, Đăm Săn hiện lên là hình tượng anh hùng phi thường, vừa mạnh mẽ vừa giàu tình cảm. Hành động quyết đốn cây thần thể hiện sức mạnh vượt trội, sự dũng cảm và quyết đoán, chàng không sợ những nguy hiểm từ thiên nhiên hay các thế lực siêu nhiên. Đây là minh chứng cho tinh thần dám đương đầu thử thách, dám làm những việc phi thường để đạt mục tiêu. Khi Hơ Nhị và Hơ Bhị bị cây thần sà xuống, Đăm Săn lập tức chạy theo cứu vợ, khóc thương, nhặt váy áo, chăm sóc từng chi tiết, cho thấy tình yêu sâu nặng, sự trung thành và lòng trách nhiệm gia đình. Hơn nữa, việc chàng lên trời chất vấn ông Trời, yêu cầu cứu vợ còn thể hiện sự bất khuất, tinh thần công bằng và ý chí mạnh mẽ, đồng thời phản ánh trí thông minh và khả năng ứng biến trước những tình huống phi thường. Nhân vật Đăm Săn vì thế vừa là người hùng dũng mãnh, vừa là người chồng yêu thương, người thủ lĩnh biết bảo vệ gia đình và cộng đồng. Qua nhân vật này, sử thi Tây Nguyên không chỉ ca ngợi sức mạnh, lòng dũng cảm, mà còn tôn vinh tình cảm gia đình, lòng trung nghĩa và tinh thần bất khuất, trở thành hình tượng anh hùng vừa hùng tráng vừa nhân văn, góp phần phản ánh giá trị văn hóa và tinh thần sống của con người Tây Nguyên xưa.

Câu 2:

"Đừng đánh giá một người qua vẻ bề ngoài, vì bề ngoài thường lừa dối." Câu nói này của Shakespeare đã nhắc nhở chúng ta về một thói quen mà nhiều người vẫn vô thức mắc phải: đánh giá người khác chỉ dựa vào vẻ bề ngoài. Thói quen này không chỉ hạn chế cái nhìn của chúng ta về con người mà còn có thể gây tổn thương sâu sắc cho những người xung quanh. Vì vậy, tôi muốn thuyết phục người thân của mình từ bỏ thói quen ấy, để sống văn minh, công bằng và trân trọng giá trị thực sự của mỗi con người.

Đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là thói quen phổ biến trong xã hội hiện nay. Nhiều người thường dựa vào quần áo, màu da, vóc dáng, khuôn mặt hay thậm chí là cách nói năng để đưa ra nhận xét, kết luận về phẩm chất hay năng lực của một người. Chẳng hạn, thấy một người ăn mặc giản dị là cho rằng họ nghèo, hay một người cao ráo, đẹp trai, xinh gái thì được mặc định là giỏi giang, thông minh. Thói quen này tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Lí do chúng ta nên từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là rất rõ ràng. Trước hết, vẻ bề ngoài không phản ánh đúng con người thật. Có những người giản dị nhưng vô cùng tài năng và giàu lòng nhân ái, cũng có người đẹp nhưng thiếu đức hạnh hoặc sự tử tế. Nếu chỉ nhìn vẻ ngoài để đánh giá, chúng ta sẽ bỏ lỡ những giá trị thực sự của con người. Chẳng hạn, Steve Jobs, nhà sáng lập Apple, với phong cách giản dị, đôi khi ăn mặc lôi thôi, nhưng lại là một thiên tài công nghệ được cả thế giới kính nể. Ngoài ra, việc đánh giá người khác bằng vẻ bề ngoài còn dễ gây tổn thương tinh thần, khiến người bị đánh giá cảm thấy tự ti, mất niềm tin vào xã hội, thậm chí nảy sinh mâu thuẫn, kỳ thị không cần thiết.

Một số người có thể phản bác rằng việc quan sát bề ngoài giúp họ có cái nhìn nhanh, tiết kiệm thời gian, hoặc tránh rủi ro. Thực tế, đây chỉ là nhận định phiến diện và thiếu cơ sở. Cái nhìn vội vàng dựa trên vẻ bề ngoài thường sai lệch, vì con người là tổng hòa của nhiều yếu tố: tính cách, tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm sống, chứ không chỉ là ngoại hình. Nếu muốn thực sự hiểu một người, ta phải quan sát hành động, nghe lời nói, chia sẻ trải nghiệm và cảm nhận nhân cách của họ.

Để từ bỏ thói quen này, chúng ta có thể áp dụng một số biện pháp cụ thể. Trước hết, hãy tự nhủ mỗi khi muốn đánh giá ai đó qua vẻ ngoài, cần tạm dừng và nhìn sâu hơn vào nhân cách, hành động của họ. Thứ hai, học cách đặt mình vào vị trí người khác, trải nghiệm cảm giác khi bị đánh giá vội vàng. Thứ ba, đọc sách, học hỏi và tiếp xúc nhiều với những con người khác nhau để hiểu rằng giá trị con người không nằm ở hình thức. Khi bản thân kiên trì thực hiện những bước này, chắc chắn người thân sẽ nhận ra lợi ích của việc thay đổi: môi trường sống trở nên văn minh, mối quan hệ với mọi người hài hòa và đầy nhân ái, đồng thời nhận được sự tôn trọng từ xã hội.

Khi người thân từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài, tôi tin rằng họ sẽ nhận được sự đồng tình, ủng hộ từ mọi người xung quanh. Bởi xã hội ngày càng coi trọng sự công bằng, tôn trọng cá nhân và khả năng đánh giá đúng con người. Việc thay đổi này không chỉ giúp chính họ trưởng thành hơn mà còn góp phần xây dựng môi trường sống tích cực, nơi mọi người được nhìn nhận đúng với năng lực, phẩm chất và giá trị con người thật.

"Hãy nhìn người bằng trái tim, không phải bằng đôi mắt." Câu nói này nhắc nhở chúng ta rằng, từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài không chỉ là hành động văn minh mà còn là bước tiến để trân trọng và tôn vinh giá trị thực sự của con người. Khi người thân của tôi từ bỏ thói quen này, tôi tin rằng họ sẽ sống hạnh phúc hơn, được mọi người yêu quý và xây dựng những mối quan hệ chân thành, bền lâu.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính trong văn bản là tự sự

 Câu 2.
Sau khi Đăm Săn đốn hạ cây thần, Hơ Nhị và Hơ Bhị chết vì cây thần sà xuống đè hai chị em, gây ra tai nạn nghiêm trọng.

Câu 3.
Một chi tiết kì ảo: “Cây ngã theo phía tây, cây ngả theo phía đông… cây sà xuống đầu hai người… cây lao xuống, cây cối khắp nơi đều gãy theo”.

- Tác dụng:

+Nhấn mạnh sức mạnh siêu nhiên của cây thần, tạo cảm giác hùng vĩ, kì ảo.

+Là yếu tố bi kịch, dẫn đến cái chết của Hơ Nhị – Hơ Bhị, làm nổi bật sự can đảm và quyền năng của Đăm Săn khi đối mặt với thiên nhiên và thế lực siêu nhiên.

+Thể hiện đặc trưng phi thường trong sử thi Tây Nguyên, nơi con người hòa quyện với thiên nhiên và thế giới thần linh.

+Giúp lôi cuốn, thu hút người đọc

Câu 4.
- Tóm tắt văn bản (sự kiện chính):

+ Đăm Săn cùng tôi tớ vào rừng để đốn cây thần.

+Hơ Nhị, Hơ Bhị đi tìm Đăm Săn, nhưng cây thần bị chặt sà xuống, họ bị cây đè chết.

+Đăm Săn đau buồn, khóc thương vợ suốt đêm, chuẩn bị tang lễ.

+Đăm Săn lên trời gặp ông Trời, trách ông Trời đã gây ra cái chết của vợ.

+Ông Trời hướng dẫn Đăm Săn dùng phép thần (ngải kpo, củ nén, gừng) để cứu sống Hơ Nhị và Hơ Bhị.

- Nhận xét về cốt truyện:

+Cốt truyện kết hợp tự sự – phi thường – biểu cảm.

+Nổi bật yếu tố kì ảo, thần linh, cùng với tình cảm con người (tình yêu, lòng trung thủy).

+Cốt truyện có xung đột cao trào: hành động dũng cảm – bi kịch – giải pháp thần kì.

Câu 5.

-Hành động của Đăm Săn: quyết đốn hạ cây thần, lên trời bắt vạ ông Trời.

-Cho thấy Đăm Săn là người:

+Dũng cảm, mạnh mẽ, quyết đoán, không sợ sức mạnh siêu nhiên.

+Trung thành, yêu thương vợ, thể hiện tình cảm sâu sắc, đau đớn khi vợ gặp nguy hiểm.

-Điều này thể hiện con người thời đó:

+Có dũng cảm và tinh thần chiến đấu chống thiên nhiên, thần linh.

+Tôn trọng tình nghĩa, yêu thương vợ con.

+Thể hiện tính cách anh hùng sử thi, vừa phi thường vừa nhân văn, phản ánh thế giới quan, niềm tin vào thần linh và giá trị đạo đức trong xã hội Tây Nguyên xưa.