Bài 1.
Câu 1.

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật chính là “y” (ông giáo Thứ).

Câu 2.

• Điểm nhìn: điểm nhìn bên trong, gắn với ý nghĩ, cảm xúc, nhận thức của nhân vật Thứ.
• Tác dụng:
• • Giúp người đọc đi sâu vào đời sống nội tâm của Thứ.
  • Làm nổi bật nỗi bế tắc, day dứt, đau khổ âm thầm của một trí thức nghèo.
  • Tăng sức đồng cảm, khiến bi kịch “sống mòn” trở nên chân thực, ám ảnh.

Câu 3.

Nước mắt của Thứ ứa ra vì:

• Anh xót xa, ân hận và đau đớn khi nhận ra:
• • Mình được ăn trong khi bà, mẹ, vợ, con, các em đều nhịn đói.
  • Sự hi sinh ấy lại trở thành điều bình thường, quen thuộc đến tàn nhẫn.
• Miếng cơm không còn là thức ăn nữa mà là gánh nặng lương tâm, là biểu tượng của bất công và đau khổ trong chính gia đình mình.
  → Đó là nước mắt của sự bất lực, thương yêu và tự trách.

Câu 4.

Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, Nam Cao phản ánh:

• Bi kịch của tầng lớp trí thức tiểu tư sản nghèo:
• • Có học thức, có lương tâm nhưng bị cơm áo bóp nghẹt.
  • Sống trong vòng luẩn quẩn của trách nhiệm – nghèo đói – hi sinh.
• Một xã hội bất công, tàn nhẫn, nơi:
• • Người khổ quen thì phải khổ mãi.
  • Người không đáng hưởng lại hưởng nhiều nhất.
• Đồng thời thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc:
• • Xót thương con người.
  • Lên án xã hội đã làm con người “sống mòn”, sống mà không được sống đúng nghĩa.

Bài 2.
Câu 1

Trong đoạn trích Sống mòn, Nam Cao đã khắc họa tinh tế diễn biến tâm lý của nhân vật ông giáo Thứ, qua đó làm nổi bật những phẩm chất đáng quý nhưng đầy bi kịch của một trí thức nghèo. Khi nghĩ đến trách nhiệm với gia đình, với cha mẹ già, vợ con và các em ở quê, Thứ ý thức rất rõ gánh nặng đặt lên vai mình. Anh muốn gánh vác, muốn cải thiện cuộc sống cho mọi người nhưng lại bất lực trước thực tại nghèo túng, bế tắc. Trong bữa ăn gia đình, ban đầu Thứ có phần khó chịu, trách vợ vì sự chênh lệch trong mâm cơm, nhưng dần dần anh thấu hiểu sự nhường nhịn, hi sinh âm thầm của mẹ, của vợ và các em. Chính sự thấu hiểu ấy khiến Thứ day dứt, xấu hổ và đau đớn khi nhận ra mình được ăn no trong khi những người thân yêu phải nhịn đói. Diễn biến tâm lý ấy cho thấy Thứ là người giàu tình cảm, sống có trách nhiệm, có lòng tự trọng và lương tâm trong sáng. Tuy nhiên, cũng qua đó, Nam Cao làm nổi bật bi kịch của con người có nhân cách đẹp nhưng bị hoàn cảnh xã hội vùi dập, khiến cuộc đời rơi vào cảnh “sống mòn”.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, khi mạng xã hội và công nghệ chỉnh sửa hình ảnh ngày càng phát triển, con người dường như bị cuốn vào những “chuẩn mực vẻ đẹp” do số đông áp đặt. Trước thực trạng ấy, chiến dịch “Turn your back” của Dove năm 2023 đã gửi đi một thông điệp ý nghĩa: vẻ đẹp là không có chuẩn mực. Đây không chỉ là một chiến dịch quảng cáo mà còn là lời kêu gọi nhân văn, nhắc nhở con người hãy trân trọng chính bản thân mình.

Trước hết, mỗi con người đều mang trong mình một vẻ đẹp riêng biệt. Vẻ đẹp ấy không chỉ nằm ở ngoại hình mà còn ở thần thái, cá tính, cảm xúc và câu chuyện sống phía sau mỗi gương mặt. Những khiếm khuyết tưởng chừng như “không hoàn hảo” lại chính là dấu ấn độc nhất, không thể sao chép. Khi con người dùng các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt AI để che giấu khuyết điểm, họ vô tình phủ nhận giá trị thật của bản thân, biến mình thành một phiên bản giống hàng triệu người khác.

Bên cạnh đó, các chuẩn mực vẻ đẹp luôn thay đổi theo thời gian. Hôm nay, làn da trắng, gương mặt V-line được tôn vinh; ngày mai, những tiêu chí ấy có thể trở nên lỗi thời. Nếu con người cứ mải miết chạy theo những chuẩn mực đó, họ sẽ không bao giờ cảm thấy đủ, không bao giờ hài lòng với chính mình. Áp lực phải “đẹp như trên mạng” dễ dẫn đến tự ti, so sánh, thậm chí là tổn thương tâm lý, đặc biệt ở giới trẻ. Khi ấy, vẻ đẹp không còn là niềm tự hào mà trở thành gánh nặng.

Thông điệp của Dove còn nhấn mạnh rằng: vẻ đẹp chân thật mới là vẻ đẹp bền vững. Khi con người dám “quay lưng” với các hiệu ứng chỉnh sửa, dám xuất hiện với khuôn mặt mộc mạc, họ đang lựa chọn sự tự tin và trung thực. Một xã hội biết tôn trọng sự khác biệt sẽ là một xã hội lành mạnh hơn, nơi con người được sống là chính mình mà không sợ bị phán xét.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng công nghệ không hoàn toàn tiêu cực. Vấn đề không nằm ở bản thân các hiệu ứng chỉnh sửa, mà ở cách con người lạm dụng chúng để đánh mất giá trị thật. Điều quan trọng là mỗi người cần có bản lĩnh để sử dụng công nghệ một cách tỉnh táo, không để nó chi phối cách ta nhìn nhận bản thân và người khác.

Tóm lại, thông điệp “vẻ đẹp là không có chuẩn mực” của Dove mang ý nghĩa sâu sắc và nhân văn trong bối cảnh hiện nay. Nó nhắc nhở mỗi chúng ta hãy học cách yêu thương, chấp nhận bản thân, tôn trọng sự khác biệt của người khác và xây dựng sự tự tin từ bên trong. Với bản thân em, đó là bài học để sống chân thật hơn, dám là chính mình và không để những chuẩn mực ảo làm lu mờ giá trị thật của con người.