Câu 1

Trong cuộc sống đa chiều, việc tôn trọng sự khác biệt của người khác không chỉ là một biểu hiện của lối sống văn minh mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt. Tôn trọng sự khác biệt nghĩa là chúng ta chấp nhận và trân trọng những nét riêng biệt về ngoại hình, tư duy, đức tin hay lối sống của người xung quanh mà không dùng định kiến cá nhân để phán xét hay bài trừ. Ý nghĩa lớn nhất của điều này là tạo ra một môi trường sống an toàn, nơi mỗi cá nhân được tự do phát triển bản sắc, không phải gồng mình sống theo những khuôn mẫu cứng nhắc. Khi ta mở lòng đón nhận những điều khác lạ, tầm nhìn của chúng ta sẽ được mở rộng, trí tuệ được làm giàu bởi những góc nhìn đa dạng. Hơn thế nữa, sự tôn trọng chính là "liều thuốc" hóa giải những xung đột, giảm bớt kỳ thị và bạo lực tinh thần. Một xã hội biết tôn trọng sự khác biệt là một xã hội đầy sức sáng tạo và nhân văn, nơi mà mỗi "biến số" cá nhân đều được coi là một đóng góp quý giá cho bức tranh chung của nhân loại. Thay vì nhìn sự khác biệt như một khoảng cách, hãy coi đó là một món quà để chúng ta học cách yêu thương con người một cách trọn vẹn hơn.

Câu 2

Trong dòng chảy của phong trào Thơ mới, nếu Xuân Diệu nồng cháy, Huy Cận sầu ảo thì Lưu Trọng Lư lại chinh phục lòng người bằng những vần thơ mộc mạc, đậm đà phong vị dân tộc nhưng vẫn đầy chất mộng mơ. "Nắng mới" là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của ông, một bản nhạc nhẹ nhàng nhưng thấm đẫm nỗi nhớ thương và lòng hiếu thảo dành cho người mẹ đã khuất.

Mở đầu bài thơ, tác giả khơi gợi dòng ký ức bằng những tín hiệu thị giác và thính giác rất đặc trưng của làng quê Việt Nam:

"Mỗi lần nắng mới hắt bên song, Xao xác, gà trưa gáy não nùng,"

Cái hay của Lưu Trọng Lư nằm ở từ "nắng mới" – ánh nắng của sự bắt đầu, của sự thay đổi thời gian, nhưng lại hắt lên khung cửa sổ một nỗi buồn khó tả. Kết hợp với âm thanh "gà trưa gáy não nùng", tác giả đã tạo nên một không gian tĩnh lặng đến rợn người. Từ láy "xao xác" gợi lên sự xao động của tâm hồn, khiến lòng người "rượi buồn" khi đối diện với những "thời dĩ vãng". Ký ức về mẹ không hiện ra ngay lập tức mà hiện lên "chập chờn" giữa thực và ảo, giữa quá khứ xa xôi và thực tại cô đơn.

Ở khổ thơ thứ hai, nỗi nhớ đã định hình rõ nét gắn liền với hình bóng người mẹ thuở thiếu thời:

"Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời Lúc người còn sống, tôi lên mười;"

Nhịp thơ chậm rãi như một lời kể lể chân thành. Hình ảnh người mẹ hiện lên rực rỡ và ấm áp trong sắc "áo đỏ" được đưa ra phơi trước giậu. Màu đỏ của chiếc áo giữa cái "nắng reo ngoài nội" không chỉ làm sáng bừng bức tranh thiên nhiên mà còn sưởi ấm tâm hồn đứa con bé bỏng. Đó là hình ảnh đẹp nhất, tươi sáng nhất mà nhà thơ còn lưu giữ được về mẹ – một người phụ nữ đảm đang, tần tảo gắn liền với nếp sinh hoạt bình dị.

Khổ thơ cuối cùng là sự ngưng đọng của cảm xúc, nơi chân dung người mẹ được phác họa bằng những nét vẽ thần tình:

"Hình dáng me tôi chửa xoá mờ Hãy còn mường tượng lúc vào ra: Nét cười đen nhánh sau tay áo Trong ánh trưa hè trước giậu thưa."

Tác giả không miêu tả chi tiết gương mặt mà tập trung vào "hình dáng lúc vào ra" – một sự hiện diện âm thầm nhưng bền bỉ trong tâm trí. Đặc biệt, chi tiết "nét cười đen nhánh" là một sáng tạo nghệ thuật độc đáo. Nó vừa gợi lên hình ảnh đôi mắt đen lánh, vừa gợi nhắc đến hàm răng đen lánh – vẻ đẹp truyền thống của phụ nữ Việt Nam xưa. Nụ cười ấy lại được che sau tay áo, tạo nên nét duyên dáng, kín đáo và hiền hậu vô ngần. Dù người mẹ đã đi xa, nhưng nụ cười và hình bóng ấy vẫn sống mãi trong không gian của "ánh trưa hè" và "giậu thưa", trở thành biểu tượng của tình yêu thương vĩnh cửu.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn với nhịp điệu uyển chuyển, ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức biểu cảm. Cách sử dụng các từ láy như "xao xác", "não nùng", "chập chờn" đã diễn tả thành công những trạng thái tinh tế của nỗi nhớ.

Tóm lại, "Nắng mới" của Lưu Trọng Lư là một bài thơ giàu giá trị nhân văn. Qua bức tranh tâm tưởng đầy xúc động, nhà thơ không chỉ thể hiện nỗi đau mất mát mà còn khẳng định sự bất tử của tình mẫu tử. Bài thơ giống như một nốt trầm xao xuyến, khiến mỗi người đọc đều muốn quay trở về để trân trọng hơn những phút giây còn có mẹ trong đời.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính: nghị luận

Câu 2. Hai cặp từ, cụm từ đối lập trong đoạn 1:

+ tằn tiện đối lập với phung phí

+ hào phóng đối lập với keo

Câu 3. Tác giả cho rằng "đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng" vì:

+Mỗi người có một hệ giá trị, hoàn cảnh và cách sống riêng. Việc phán xét thường chỉ dựa trên cái nhìn phiến diện từ góc độ cá nhân (người tằn tiện nhìn người khác là phung phí, người ưa bay nhảy nhìn người ở nhà là không biết hưởng thụ).

+Sự phán xét dễ dàng thường mang tính chủ quan, gây ra mệt mỏi và hiểu lầm, không phản ánh đúng bản chất của đối phương.

Câu 4:Khi ta để định kiến của người khác chi phối, ta không còn được là chính mình mà phải sống theo tiêu chuẩn, sự áp đặt của xã hội."Tấm lưới" là hình ảnh ẩn dụ cho sự vây hãm, khiến con người mất đi tự do trong tư duy và hành động.Tệ hơn cả việc bị phán xét là việc ta "chấp nhận" và thỏa hiệp với nó, dẫn đến việc đánh mất niềm tin vào bản thân và tiếng nói nội tâm của chính mình.

Câu 5 : qua văn bản em rút ra thông điệp

+Tôn trọng sự khác biệt: Ngừng dùng thước đo của bản thân để đánh giá cuộc đời người khác. Thế giới đa sắc màu nhờ sự khác biệt.

+Bản lĩnh sống: Hãy học cách lắng nghe chính mình ("lời thì thầm của trái tim") thay vì sống theo dư luận. Đừng để định kiến của người khác trở thành rào cản cho hạnh phúc của bạn.

+Sống bao dung: Thay vì phê phán, hãy thử thấu hiểu và chấp nhận những lối sống không giống mình.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn thơ trong bài “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi niềm sâu lắng về sự đổi thay của làng quê và những mất mát khó gọi tên. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” không chỉ là hành trình không gian mà còn là hành trình trở về ký ức. Tuy nhiên, tuổi thơ ấy đã không còn nguyên vẹn khi “những đứa bạn đã rời làng kiếm sống”, “đất không đủ cho sức trai cày ruộng”. Những câu thơ như một lời thở dài về thực trạng ly hương, mưu sinh và sự mai một của đời sống nông thôn. Bên cạnh đó, những giá trị văn hóa truyền thống cũng dần biến mất: thiếu nữ không còn hát dân ca, không còn để tóc dài; lũy tre – biểu tượng của làng quê – cũng nhường chỗ cho nhà cửa chen chúc. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do, giọng điệu trầm buồn, kết hợp các hình ảnh giàu tính gợi để khắc họa rõ nét sự đổi thay. Đặc biệt, câu thơ “mang lên phố những nỗi buồn ruộng rầy” là một ẩn dụ sâu sắc, thể hiện nỗi nhớ quê và nỗi buồn của con người trước sự biến chuyển của thời gian.

⸻

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu, đặc biệt đối với giới trẻ. Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng như Facebook, TikTok hay Instagram đã tạo ra một không gian kết nối rộng lớn, mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra không ít thách thức.

Trước hết, không thể phủ nhận những mặt tích cực của mạng xã hội. Đây là công cụ giúp con người kết nối, giao lưu và chia sẻ thông tin một cách nhanh chóng, vượt qua mọi khoảng cách địa lí. Nhờ mạng xã hội, việc học tập, cập nhật kiến thức hay tiếp cận tin tức trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Ngoài ra, mạng xã hội còn là nơi để mỗi người thể hiện bản thân, sáng tạo nội dung, thậm chí mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới như sáng tạo nội dung số, kinh doanh online. Trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh, mạng xã hội góp phần làm cho cuộc sống trở nên tiện lợi và năng động hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó, mạng xã hội cũng tồn tại nhiều hạn chế đáng lo ngại. Trước hết là tình trạng lạm dụng mạng xã hội khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, bị phụ thuộc, dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo mà sao nhãng học tập và cuộc sống thực. Không ít người rơi vào trạng thái so sánh bản thân với người khác qua những hình ảnh “hoàn hảo” trên mạng, từ đó nảy sinh tâm lí tự ti, áp lực. Bên cạnh đó, thông tin sai lệch, tin giả lan truyền nhanh chóng cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của cộng đồng. Mạng xã hội cũng có thể trở thành môi trường cho các hành vi tiêu cực như bạo lực mạng, công kích cá nhân, làm tổn thương người khác.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là phủ nhận vai trò của mạng xã hội mà là biết sử dụng nó một cách hợp lí. Mỗi người cần trang bị cho mình kĩ năng chọn lọc thông tin, sử dụng mạng xã hội có mục đích, không để bị cuốn theo những nội dung vô bổ. Đặc biệt, cần cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thực, dành thời gian cho học tập, gia đình và những trải nghiệm thực tế.

Tóm lại, mạng xã hội là một thành tựu của thời đại số, mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ. Việc sử dụng mạng xã hội một cách thông minh, có ý thức sẽ giúp con người tận dụng được những giá trị tích cực mà nó mang lại, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực, góp phần xây dựng một cuộc sống lành mạnh và cân bằng hơn.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Đoạn thơ trong bài “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi niềm sâu lắng về sự đổi thay của làng quê và những mất mát khó gọi tên. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” không chỉ là hành trình không gian mà còn là hành trình trở về ký ức. Tuy nhiên, tuổi thơ ấy đã không còn nguyên vẹn khi “những đứa bạn đã rời làng kiếm sống”, “đất không đủ cho sức trai cày ruộng”. Những câu thơ như một lời thở dài về thực trạng ly hương, mưu sinh và sự mai một của đời sống nông thôn. Bên cạnh đó, những giá trị văn hóa truyền thống cũng dần biến mất: thiếu nữ không còn hát dân ca, không còn để tóc dài; lũy tre – biểu tượng của làng quê – cũng nhường chỗ cho nhà cửa chen chúc. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do, giọng điệu trầm buồn, kết hợp các hình ảnh giàu tính gợi để khắc họa rõ nét sự đổi thay. Đặc biệt, câu thơ “mang lên phố những nỗi buồn ruộng rầy” là một ẩn dụ sâu sắc, thể hiện nỗi nhớ quê và nỗi buồn của con người trước sự biến chuyển của thời gian.

⸻

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu, đặc biệt đối với giới trẻ. Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng như Facebook, TikTok hay Instagram đã tạo ra một không gian kết nối rộng lớn, mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng đặt ra không ít thách thức.

Trước hết, không thể phủ nhận những mặt tích cực của mạng xã hội. Đây là công cụ giúp con người kết nối, giao lưu và chia sẻ thông tin một cách nhanh chóng, vượt qua mọi khoảng cách địa lí. Nhờ mạng xã hội, việc học tập, cập nhật kiến thức hay tiếp cận tin tức trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Ngoài ra, mạng xã hội còn là nơi để mỗi người thể hiện bản thân, sáng tạo nội dung, thậm chí mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp mới như sáng tạo nội dung số, kinh doanh online. Trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh, mạng xã hội góp phần làm cho cuộc sống trở nên tiện lợi và năng động hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó, mạng xã hội cũng tồn tại nhiều hạn chế đáng lo ngại. Trước hết là tình trạng lạm dụng mạng xã hội khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, bị phụ thuộc, dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo mà sao nhãng học tập và cuộc sống thực. Không ít người rơi vào trạng thái so sánh bản thân với người khác qua những hình ảnh “hoàn hảo” trên mạng, từ đó nảy sinh tâm lí tự ti, áp lực. Bên cạnh đó, thông tin sai lệch, tin giả lan truyền nhanh chóng cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức và hành vi của cộng đồng. Mạng xã hội cũng có thể trở thành môi trường cho các hành vi tiêu cực như bạo lực mạng, công kích cá nhân, làm tổn thương người khác.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là phủ nhận vai trò của mạng xã hội mà là biết sử dụng nó một cách hợp lí. Mỗi người cần trang bị cho mình kĩ năng chọn lọc thông tin, sử dụng mạng xã hội có mục đích, không để bị cuốn theo những nội dung vô bổ. Đặc biệt, cần cân bằng giữa thế giới ảo và đời sống thực, dành thời gian cho học tập, gia đình và những trải nghiệm thực tế.

Tóm lại, mạng xã hội là một thành tựu của thời đại số, mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ. Việc sử dụng mạng xã hội một cách thông minh, có ý thức sẽ giúp con người tận dụng được những giá trị tích cực mà nó mang lại, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực, góp phần xây dựng một cuộc sống lành mạnh và cân bằng hơn.

Câu 1. Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2. Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua những tính từ: xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư.

Câu 3. Nội dung đoạn thơ:

“Hạnh phúc

đôi khi như quả

thơm trong im lặng, dịu dàng”

→ Đoạn thơ cho thấy hạnh phúc đôi khi rất giản dị, nhẹ nhàng, âm thầm như hương thơm của quả chín; không ồn ào nhưng vẫn mang lại niềm vui và sự dễ chịu cho con người.

Câu 4. Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn thơ:

“Hạnh phúc

đôi khi như sông

vô tư trôi về biển cả

Chẳng cần biết mình đầy vơi”

→ So sánh hạnh phúc với dòng sông giúp hình ảnh hạnh phúc trở nên sinh động, gợi cảm. Qua đó nhấn mạnh hạnh phúc là sự vô tư, tự nhiên, biết cho đi, không toan tính hơn thiệt.

Câu 5. Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả:

→ Tác giả quan niệm hạnh phúc rất gần gũi, bình dị và có mặt trong những điều nhỏ bé của cuộc sống. Hạnh phúc không phải điều xa vời mà là sự thanh thản, dịu dàng, biết sống vô tư và trân trọng những gì mình đang có.