Câu 1

Qua đoạn trích bài thơ Cây hai ngàn lá của Pờ Sảo Mìn, em cảm nhận được vẻ đẹp đáng quý của con người Pa Dí. Trước hết, họ là những con người cần cù, chăm chỉ và giàu sức sống. Hình ảnh “Con trai trần trong mặt trời nắng cháy/ Ép đá xanh thành rượu uống hằng ngày” đã cho thấy sức khỏe, sự mạnh mẽ và tinh thần lao động bền bỉ của người đàn ông Pa Dí. Không chỉ vậy, người phụ nữ Pa Dí cũng hiện lên thật khéo léo, chịu thương chịu khó qua câu thơ “Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”. Họ biết vượt qua thiên nhiên khắc nghiệt để xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Đặc biệt, những câu thơ “Biết gọi gió, gọi mưa, gọi nắng/ Chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng” còn thể hiện ý chí kiên cường và khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người nơi đây. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tự hào, tình yêu tha thiết với quê hương và dân tộc mình. Đoạn thơ giúp em thêm yêu quý, trân trọng vẻ đẹp của những con người lao động vùng cao.

---

Câu 2

Tinh thần dám đổi mới là một phẩm chất rất cần thiết đối với thế hệ trẻ hiện nay. Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, nếu không biết đổi mới, con người sẽ dễ tụt hậu và khó thành công. Dám đổi mới là dám nghĩ khác, làm khác, mạnh dạn tiếp cận những điều mới để học hỏi và phát triển bản thân. Nhiều bạn trẻ ngày nay đã biết sáng tạo trong học tập, ứng dụng công nghệ vào cuộc sống, tự tin khởi nghiệp và theo đuổi đam mê của mình. Nhờ tinh thần đổi mới, họ tạo ra nhiều giá trị tốt đẹp cho xã hội và góp phần đưa đất nước phát triển hơn. Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là sống bồng bột hay bất chấp tất cả, mà cần có hiểu biết, trách nhiệm và mục tiêu đúng đắn. Bên cạnh những bạn trẻ năng động vẫn còn một số người ngại thay đổi, thiếu ý chí vươn lên. Vì vậy, mỗi người cần chủ động học tập, rèn luyện bản thân và không ngừng sáng tạo để hoàn thiện mình. Là học sinh, em sẽ cố gắng học hỏi điều mới, mạnh dạn vượt qua khó khăn để trở thành người có ích cho xã hội.

Câu 1: Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2: Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái là: “Con trai trần trong mặt trời nắng cháy/ Ép đá xanh thành rượu uống hằng ngày” và “Con gái đẹp trong sương giá đông sang/ Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

Câu 3: Hai dòng thơ sử dụng biện pháp tu từ liệt kê, có tác dụng nhấn mạnh sức mạnh, ý chí lao động bền bỉ của con người và thể hiện niềm tự hào của tác giả về dân tộc mình.

Câu 4: Qua đoạn trích, tác giả thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, niềm tự hào về con người lao động cần cù, mạnh mẽ và cuộc sống ấm no, hạnh phúc của dân tộc Pa Dí.

Câu 5: Qua đoạn trích, em nhận ra rằng cần yêu quý quê hương, trân trọng những con người lao động và cố gắng học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp hơn.

Câu 1.

Thể thơ: Thơ tự do (không bị ràng buộc về số câu, số chữ, vần điệu linh hoạt).

---

Câu 2.

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (bộc lộ cảm xúc, nỗi nhớ, hoài niệm về tuổi học trò).

---

Câu 3.

Ít nhất 5 hình ảnh, dòng thơ tiêu biểu:

“Hoa súng tím vào trong mắt lắm mê say”

“Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay”

“Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước”

“Một lớp học buông khuâng màu xanh rủ”

“Sân trường đêm – rụng xuống trái bàng đêm”

“Cây bàng hẹn hò chia tay vậy mãi”

Nhận xét:

Những kỉ niệm này rất trong trẻo, hồn nhiên, gắn với thiên nhiên và mái trường, vừa đẹp vừa man mác buồn vì gắn với sự chia xa của tuổi học trò.

---

Câu 4.

Biện pháp tu từ trong câu: “Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước” là ẩn dụ kết hợp nhân hóa.

Tác dụng:

Làm âm thanh tiếng ve trở nên có hình khối, có sức tác động mạnh.

Gợi cảm giác không gian yên tĩnh bị xao động, chia cắt.

Thể hiện nỗi xao xuyến, rung động trong lòng người khi hè đến, gợi nhớ kỉ niệm.

---

Câu 5. (Trả lời mẫu)

Em ấn tượng nhất với hình ảnh: “Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước”.

Vì hình ảnh này rất độc đáo và giàu sức gợi. Tiếng ve vốn quen thuộc nhưng được miêu tả như có thể “xé” không gian, làm nổi bật sự tĩnh lặng của cảnh vật và nỗi xao động trong lòng người. Nó khiến em cảm nhận rõ hơn không khí mùa hè và nỗi nhớ tuổi học trò.

---

Câu 1

Bài thơ “Chiếc lá đầu tiên” của Hoàng Nhuận Cầm là khúc hoài niệm sâu lắng về tuổi học trò trong trẻo và đầy xúc cảm. Nội dung bài thơ gợi lại những kỉ niệm thân thương gắn với mái trường, thầy cô, bạn bè và mối tình đầu ngây thơ. Những hình ảnh như hoa súng tím, chùm phượng hồng, tiếng ve, sân trường… đều mang đậm dấu ấn của một thời tuổi trẻ hồn nhiên nhưng cũng man mác buồn khi phải chia xa. Đặc biệt, nỗi nhớ và sự tiếc nuối được thể hiện rõ khi thời gian trôi đi không thể quay trở lại.

Về nghệ thuật, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, giọng điệu thiết tha, giàu cảm xúc. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh giàu tính gợi hình, gợi cảm và các biện pháp tu từ như ẩn dụ, nhân hóa (“tiếng ve… xé đôi hồ nước”) làm tăng sức biểu đạt. Ngôn ngữ giản dị nhưng tinh tế, giàu chất nhạc đã góp phần khắc họa rõ nét vẻ đẹp của tuổi học trò. Tất cả tạo nên một bài thơ vừa nhẹ nhàng vừa sâu lắng, dễ đi vào lòng người.

---

Câu 2

Câu nói trong tác phẩm của James Michener: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật” đã gợi ra một bài học sâu sắc về cách con người ứng xử với người khác.

Trước hết, câu nói nhấn mạnh sự khác biệt giữa góc nhìn của người gây ra hành động và người chịu hậu quả. Với bọn trẻ, việc ném đá chỉ là trò đùa vô hại, nhưng với lũ ếch, đó lại là nỗi đau và cái chết thật sự. Điều này cho thấy, có những hành động mà ta cho là vô tình, vui đùa nhưng lại gây tổn thương nghiêm trọng cho người khác. Trong cuộc sống, không ít người đã vô tư nói những lời trêu chọc, chế giễu hay thực hiện những hành vi tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng lại khiến người khác bị tổn thương sâu sắc về tinh thần, thậm chí cả thể chất.

Từ đó, câu nói gửi gắm thông điệp về sự đồng cảm và trách nhiệm. Mỗi người cần biết đặt mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ và hành động đúng đắn hơn. Đừng vì niềm vui nhất thời của bản thân mà gây đau khổ cho người khác. Đặc biệt, trong môi trường học đường, hiện tượng trêu chọc, bắt nạt vẫn còn xảy ra, để lại hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, mỗi học sinh cần ý thức được hành vi của mình, biết tôn trọng, yêu thương và giúp đỡ bạn bè.

Bên cạnh đó, câu nói cũng nhắc nhở con người phải sống có trách nhiệm với mọi hành động của mình. Một hành động nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn, vì vậy cần suy nghĩ kĩ trước khi làm. Đồng thời, xã hội cũng cần giáo dục ý thức, xây dựng môi trường sống lành mạnh, nhân văn.

Tóm lại, câu nói là lời cảnh tỉnh sâu sắc: hãy sống có trách nhiệm, biết yêu thương và thấu hiểu người khác, bởi điều ta xem là “trò đùa” có thể là nỗi đau thật sự của người khác.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Trong cuộc sống, mỗi con người là một cá thể riêng biệt với suy nghĩ, tính cách và hoàn cảnh khác nhau, vì vậy việc tôn trọng sự khác biệt của người khác có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Trước hết, tôn trọng sự khác biệt giúp chúng ta xây dựng các mối quan hệ hài hòa, tránh những xung đột không đáng có do áp đặt suy nghĩ cá nhân lên người khác. Khi biết lắng nghe và chấp nhận sự khác biệt, con người trở nên bao dung, cởi mở hơn, từ đó dễ dàng học hỏi những điều mới mẻ. Bên cạnh đó, sự khác biệt còn là yếu tố tạo nên sự đa dạng và phát triển của xã hội. Nếu ai cũng giống nhau, xã hội sẽ trở nên đơn điệu và kém sáng tạo. Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn có nhiều người chưa biết tôn trọng sự khác biệt, thường phán xét người khác theo định kiến cá nhân, gây tổn thương và chia rẽ. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện thái độ tôn trọng, thấu hiểu và chấp nhận người khác. Tôn trọng sự khác biệt không chỉ là cách sống văn minh mà còn giúp mỗi người hoàn thiện bản thân và góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

---

Câu 2 (bài văn phân tích)

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư là một tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện nỗi nhớ thương mẹ da diết cùng những hồi ức tuổi thơ sâu lắng. Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã gợi lên một khung cảnh quen thuộc nơi làng quê với hình ảnh “nắng mới”, “xao xác gà trưa”. Đó là những âm thanh, hình ảnh giản dị nhưng lại có sức khơi gợi mạnh mẽ dòng hồi tưởng trong lòng người con. Không gian ấy vừa gần gũi, vừa thấm đượm nỗi buồn man mác khi “lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng”.

Dòng hồi tưởng đưa tác giả trở về những ngày thơ ấu, khi mẹ còn sống. Hình ảnh người mẹ hiện lên qua những chi tiết rất đỗi bình dị: “áo đỏ người đưa trước giậu phơi”. Chỉ một nét chấm phá nhưng đã làm nổi bật dáng hình tảo tần, quen thuộc của người mẹ nơi thôn quê. Đặc biệt, câu thơ “Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời” như một lời bộc bạch trực tiếp, chân thành, thể hiện nỗi nhớ sâu sắc, không thể nguôi ngoai.

Những ký ức về mẹ không chỉ dừng lại ở hình dáng mà còn là những ấn tượng tinh tế: “nét cười đen nhánh sau tay áo”. Nụ cười ấy vừa kín đáo, vừa dịu dàng, thể hiện vẻ đẹp mộc mạc của người phụ nữ Việt Nam xưa. Dù thời gian trôi qua, hình ảnh mẹ vẫn “chưa xoá mờ” trong tâm trí tác giả, cho thấy tình cảm thiêng liêng, bền chặt.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, giàu sức gợi, kết hợp với giọng điệu trầm buồn, tha thiết. Các hình ảnh đời thường được lựa chọn tinh tế, mang đậm chất dân dã, góp phần thể hiện rõ nét cảm xúc hoài niệm.

Tóm lại, “Nắng mới” không chỉ là bài thơ về nỗi nhớ mẹ mà còn là tiếng lòng của những ai từng trải qua mất mát. Tác phẩm gợi nhắc mỗi chúng ta biết trân trọng tình mẫu tử thiêng liêng và những ký ức tuổi thơ quý giá.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

---

Câu 2.

Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

tằn tiện ↔ phung phí

hào phóng ↔ keo kiệt

(Có thể chấp nhận thêm: ưa bay nhảy ↔ thích ở nhà)

---

Câu 3.

Tác giả cho rằng “đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng” vì:

Con người thường nhìn nhận người khác phiến diện, chủ quan, theo góc nhìn riêng của mình.

Cùng một hành động nhưng có thể bị đánh giá trái ngược nhau (như tằn tiện bị cho là keo kiệt, hay ngược lại).

→ Vì vậy, việc phán xét vội vàng dễ dẫn đến sai lầm, bất công.

---

Câu 4.

Hiểu về quan điểm:

“Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó”:

“Tấm lưới định kiến” là những suy nghĩ áp đặt, phiến diện.

Khi ta chấp nhận nó, ta sẽ mất đi suy nghĩ độc lập, bị người khác chi phối.

Điều này khiến ta đánh giá sai lệch, sống không đúng với bản thân.

→ Ý nghĩa: Cần tỉnh táo, có chính kiến riêng, không để định kiến dẫn dắt.

---

Câu 5.

Thông điệp rút ra:

Không nên vội vàng phán xét người khác.

Cần tôn trọng sự khác biệt của mỗi người.

Phải biết lắng nghe bản thân, suy nghĩ độc lập, không chạy theo định kiến xã hội.

Sống công bằng, bao dung và hiểu người hơn.

Câu 1 Đoạn thơ trong bài “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi niềm sâu lắng về sự đổi thay của làng quê và nỗi nhớ tuổi thơ da diết. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ”, “giẫm lên dấu chân” thể hiện hành trình trở về với ký ức, nơi lưu giữ những kỉ niệm trong trẻo, thân thương. Tuy nhiên, thực tại lại hiện lên đầy trăn trở khi những người bạn rời làng đi kiếm sống, ruộng đồng không còn đủ nuôi sống con người, mồ hôi không hóa thành “bát cơm no”. Những chi tiết ấy phản ánh sự khó khăn của cuộc sống nông thôn và tình trạng ly hương quen thuộc. Bên cạnh đó, hình ảnh “thiếu nữ không còn hát dân ca”, “cánh đồng chen chúc nhà cửa”, “không còn lũy tre ngày xưa” cho thấy sự mai một của nét đẹp truyền thống trước nhịp sống hiện đại. Nghệ thuật của đoạn thơ nổi bật ở giọng điệu trầm buồn, giàu cảm xúc, kết hợp với hình ảnh giản dị mà gợi nhiều suy tư. Qua đó, tác giả thể hiện nỗi tiếc nuối và tình yêu tha thiết với quê hương. --- Câu 2 Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Nó mang lại nhiều lợi ích to lớn nhưng cũng tiềm ẩn không ít tác động tiêu cực, đòi hỏi mỗi người cần có cái nhìn đúng đắn và cách sử dụng hợp lí. Trước hết, không thể phủ nhận những mặt tích cực mà mạng xã hội mang lại. Đây là công cụ giúp con người kết nối với nhau một cách nhanh chóng, dù ở bất cứ đâu. Nhờ mạng xã hội, chúng ta có thể dễ dàng trò chuyện, chia sẻ thông tin, học hỏi kiến thức và cập nhật tin tức trong nước cũng như quốc tế. Đối với học sinh, mạng xã hội còn là phương tiện hỗ trợ học tập hiệu quả khi có thể tham gia các nhóm học tập, trao đổi bài vở hay tiếp cận với nguồn tài liệu phong phú. Ngoài ra, mạng xã hội cũng mở ra nhiều cơ hội trong công việc, kinh doanh và phát triển bản thân. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, mạng xã hội cũng mang đến nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Việc sử dụng quá nhiều thời gian cho mạng xã hội có thể khiến con người sao nhãng học tập, công việc và giảm tương tác trực tiếp ngoài đời thực. Không ít người, đặc biệt là giới trẻ, dễ bị cuốn vào những nội dung vô bổ, thiếu lành mạnh, thậm chí là thông tin sai lệch. Tình trạng “sống ảo”, chạy theo lượt thích, lượt chia sẻ cũng khiến nhiều người đánh mất giá trị thực của bản thân. Bên cạnh đó, các vấn đề như bắt nạt qua mạng, xâm phạm quyền riêng tư hay lừa đảo trực tuyến ngày càng trở nên phổ biến và nguy hiểm. Vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội một cách thông minh và có trách nhiệm là vô cùng cần thiết. Mỗi người cần biết chọn lọc thông tin, không tin tưởng hay chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng. Đồng thời, cần quản lí thời gian sử dụng mạng xã hội hợp lí, tránh để nó ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống. Đặc biệt, giới trẻ nên ý thức xây dựng hình ảnh cá nhân tích cực, ứng xử văn minh trên không gian mạng và ưu tiên phát triển các mối quan hệ ngoài đời thực. Tóm lại, mạng xã hội là một công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng cách, nhưng cũng có thể trở thành “con dao hai lưỡi” nếu lạm dụng. Vì vậy, mỗi người cần tỉnh táo và có trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội để tận dụng tối đa lợi ích mà nó mang lại, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực, góp phần xây dựng một môi trường mạng lành mạnh.

Câu 1. Văn bản được viết theo thể thơ tự do. --- Câu 2. Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, nồng, tràn, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư. --- Câu 3. Đoạn thơ “Hạnh phúc / đôi khi như quả / thơm trong im lặng, dịu dàng” cho thấy hạnh phúc không phải lúc nào cũng ồn ào, rực rỡ mà có thể rất nhẹ nhàng, lặng lẽ. Hạnh phúc giống như hương thơm của quả chín, âm thầm lan tỏa và mang lại cảm giác dễ chịu, bình yên. Qua đó, tác giả nhấn mạnh giá trị của những niềm vui giản dị trong cuộc sống. --- Câu 4. Biện pháp tu từ so sánh “hạnh phúc như sông vô tư trôi về biển cả” có tác dụng làm cho hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động hơn. Qua đó, gợi lên hạnh phúc là sự tự nhiên, nhẹ nhàng, không gượng ép, cứ thế diễn ra như dòng chảy của cuộc đời. Điều này giúp người đọc dễ dàng cảm nhận được vẻ đẹp của hạnh phúc. --- Câu 5. Qua đoạn trích, tác giả thể hiện quan niệm về hạnh phúc rất giản dị mà sâu sắc. Hạnh phúc không phải là những điều to lớn, xa vời mà có thể bắt nguồn từ những điều nhỏ bé, gần gũi trong cuộc sống. Đó có thể là sự tươi mới, tràn đầy sức sống, là sự dịu dàng, lặng lẽ hay cảm giác vô tư, bình yên trong tâm hồn. Quan niệm này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhắc nhở mỗi người biết trân trọng những điều bình dị và sống chậm lại để cảm nhận hạnh phúc đích thực.