Câu 1 bà ngoại

Câu 2 Trong truyện "Gió thổi" của Võ Thị Xuân Hà, lý do bà ngoại bị bệnh quên là do cú sốc tinh thần quá lớn khi nhận được tin cậu Út mất. Nỗi đau thương tột cùng này khiến bà ngã xuống thềm nhà, đầu đập mạnh, dẫn đến việc bà quên đi những ký ức gần và chỉ nhớ về những đứa con đã mất trong chiến tranh.

Câu 3

Lời thoại "Gió có phải đã về không" của bà ngoại trong truyện "Gió thổi" (Võ Thị Xuân Hà) thể hiện sự mong ngóng, hi vọng mòn mỏi của người bà bị lẫn sau khi nhận tin cậu Út mất. Câu hỏi lặp lại bộc lộ nỗi đau thầm kín, sự chờ đợi những đứa con đã đi xa (quá cố) trở về trong tâm thức hoài niệm

Câu 4

Biện pháp tu từ nhân hóa "gió dịu dàng bay về" trong câu văn trên tạo nên khung cảnh thiên nhiên gần gũi, thơ mộng và đầy sức sống. Gió không chỉ là hiện tượng tự nhiên mà được ví như một người bạn hiền hòa, dịu dàng, mơn man con người, góp phần tạo nên bầu không khí êm đềm, bình yên, gợi tả khung cảnh nghỉ ngơi, thư thái của nhân vật.

Câu 5

Từ nội dung câu chuyện "Gió thổi" (Võ Thị Xuân Hà), ta thấy những con người trải qua chiến tranh mang trong mình nỗi đau quá lớn, biến thành những vết sẹo tâm lý dai dẳng, giống như căn bệnh quên của bà ngoại. Chiến tranh không chỉ phá hủy vật chất mà còn tàn phá tâm hồn, khiến họ sống trong quá khứ, che giấu sự mất mát để không làm đau lòng người thân. Họ là những người vô cùng cao thượng, nén nỗi đau riêng để hy sinh cho hòa bình. Nỗi đau ấy vượt qua giới hạn của thời gian, khiến họ luôn khắc khoải về những người đã khuất. Câu chuyện nhắc nhở thế hệ sau cần thấu hiểu, trân trọng và biết ơn sự hy sinh của họ. Đó là lời tri ân sâu sắc trước những mất mát không thể bù đắp mà họ phải gánh chịu.

Câu 2

Bài làm

Cuộc sống không bao giờ bằng phẳng hay dễ dàng. Mỗi người trong chúng ta đều phải đối mặt với những thử thách khác nhau – đôi khi là áp lực học hành, lúc lại là thất bại trong công việc, những mối quan hệ rạn nứt hay thậm chí là mất phương hướng trong chính cuộc sống của mình. Thế nhưng, như một câu nói đầy ý nghĩa: “Những thử thách trong cuộc sống là để làm vững mạnh thêm niềm tin, không phải để vùi dập chúng ta.” Từ góc nhìn của người trẻ, tôi cho rằng thử thách chính là cơ hội để trưởng thành và khẳng định bản thân.

Tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất nhưng cũng đầy biến động. Với sự non nớt về kinh nghiệm và cảm xúc, chúng ta dễ cảm thấy mệt mỏi, dễ bỏ cuộc khi đối diện với thất bại đầu đời. Nhưng nếu nhìn nhận thử thách như một phần tất yếu của hành trình sống, chúng ta sẽ học được cách kiên cường hơn. Mỗi lần vấp ngã là một lần học cách đứng dậy. Mỗi lần thất bại lại là một lần tích lũy bài học. Chính trong những lúc khó khăn nhất, niềm tin – vào bản thân, vào tương lai – mới trở nên quý giá. Và khi ta giữ vững niềm tin đó, ta sẽ mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Không ít người trẻ đã chứng minh rằng thử thách không phải là dấu chấm hết. Steve Jobs từng bị sa thải khỏi chính công ty mình sáng lập, nhưng ông đã dùng chính cú sốc đó để xây dựng lại sự nghiệp lẫy lừng. Hay như Nick Vujicic – người không có tay chân từ khi sinh ra – đã vượt qua mặc cảm và trở thành nguồn cảm hứng sống cho hàng triệu người trên thế giới. Những con người ấy cho thấy: thử thách không thể vùi dập chúng ta nếu ta không cho phép nó làm điều đó.

Tuy nhiên, để vượt qua thử thách không chỉ cần ý chí mà còn cần sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và cộng đồng. Một xã hội biết đồng hành, thấu hiểu người trẻ sẽ giúp họ vững vàng hơn trên hành trình đối mặt với khó khăn. Niềm tin không chỉ đến từ bên trong mà còn được nuôi dưỡng từ sự cảm thông và động viên của những người xung quanh.

Thử thách là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Với người trẻ, đó là cơ hội để tôi luyện bản lĩnh, nuôi dưỡng niềm tin và trưởng thành. Hãy xem thử thách như người bạn đồng hành chứ không phải là kẻ thù, bởi chính chúng ta là người quyết định ý nghĩa của những khó khăn mình đi qua.

Câu 1

Bài làm

Trong bài thơ "Gió thổi" của Võ Thị Xuân Hà, hình ảnh bà ngoại hiện lên là biểu tượng cao đẹp của sự hy sinh thầm lặng và tình yêu thương vô bờ bến. Dù mang trong mình nỗi đau của tuổi già và bệnh tật (bệnh quên), bà vẫn giữ tấm lòng nhân hậu, bao dung và sự tận tụy cho con cháu. Sự hi sinh của bà không ồn ào mà âm thầm, lặng lẽ qua những hành động đời thường, là điểm tựa tinh thần vững chắc cho gia đình. Bà không chỉ dành trọn cuộc đời chăm lo cho gia đình mà còn chịu đựng những mất mát, đau thương do chiến tranh để lại. Qua hình ảnh ấy, tác giả khắc họa nên chân dung người phụ nữ Việt Nam kiên cường, giàu đức hi sinh, sống trọn nghĩa vẹn tình, luôn nghĩ cho người khác trước khi nghĩ đến bản thân mình. Đoạn thơ khơi gợi trong lòng người đọc sự xúc động sâu sắc và niềm tri ân thành kính trước tấm lòng cao quý của bà.

Câu 1

Bài làm

Đoạn thơ thể hiện rõ nét nỗi buồn sâu lắng, xót xa của nhân vật trữ tình khi phải chia tay bà nội. Tình cảm của người cháu dành cho bà được thể hiện một cách chân thành, sâu sắc qua những hình ảnh, chi tiết cụ thể. Sự tiếc nuối, day dứt hiện lên qua việc nhớ lại những kỉ niệm đẹp đẽ bên bà, những hình ảnh quen thuộc của bà như "bàn tay gầy guộc", "mái tóc bạc phơ". Sự đau đớn, mất mát được thể hiện qua giọng điệu buồn bã, chậm rãi, những câu thơ ngắn gọn, hàm súc. Tác giả không chỉ đơn thuần miêu tả sự ra đi của bà mà còn bộc lộ nỗi nhớ thương da diết, sự trống trải trong tâm hồn khi thiếu vắng bóng dáng bà. Sự tiếc nuối không chỉ là tiếc nuối một người thân yêu mà còn là sự tiếc nuối một phần tuổi thơ, một phần ký ức đẹp đẽ đã gắn bó với người cháu. Tình cảm gia đình thiêng liêng, sâu đậm được thể hiện một cách tinh tế, xúc động qua những dòng thơ đầy cảm xúc. Sự mất mát này để lại trong lòng người cháu một khoảng trống lớn, một nỗi buồn khó nguôi ngoai. Đó là nỗi buồn man mác, thấm đẫm tình thương yêu và sự kính trọng dành cho người bà kính yêu.

Câu 2

Bài làm

Để có thể đưa đất nước Việt Nam giống như lời chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu” thì bên cạnh việc phát triển kinh tế, chúng ta cần phải biết giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

“Bản sắc văn hóa dân tộc” - một cụm từ nghe có vẻ trừu tượng nhưng thực ra nếu hiểu đơn giản thì đó chính là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần cốt lõi của một dân tộc. Văn hóa có thể hiện hữu bằng sản phẩm thuộc về vật chất như những món ăn của dân tộc, trang phục truyền thống, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử… Và cũng có thể vô hình qua những giá trị tinh thần: tiếng nói, truyền thống của dân tộc (yêu nước, hiếu học, thủy chung…), tác phẩm văn học, những nét đẹp trong phong tục tập quán… Quả thật, với hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam là một dân tộc đậm đà bản sắc văn hóa.

Bản sắc văn hóa có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi quốc gia, dân tộc. Trước hết, bản sắc văn hóa chính là hồn cốt của dân tộc. Một dân tộc có giữ gìn được bản sắc văn hóa mới có thể giữ được đất nước. Vì thế mà suốt bốn nghìn năm Bắc thuộc, người phương Bắc luôn tìm cách đồng hóa nhân dân Đại Việt để biến nước ta thuộc quyền sở hữu của chúng. Cũng vì thế mà người Pháp đã gọi dân tộc ta là “An Nam mít” và chúng là “nước mẹ vĩ đại” sang khai thông văn hóa cho người dân của ta. Sau đó, văn hóa còn đem lại những lợi ích to lớn, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của đất nước. Những danh lam thắng cảnh, những di tích lịch sử chẳng phải là những địa điểm du lịch thu hút khách nước ngoài. Những món ăn đậm đà hương vị dân tộc nổi tiếng ở nước ngoài đã đem đến lòng tự hào, cùng lợi ích kinh tế to lớn… Cuối cùng, trong hàng trăm quốc gia trên thế giới, thì bản sắc văn hóa chính là cái riêng biệt, không thể trộn lẫn với bất kỳ nơi nào khác.

Với tầm quan trọng to lớn như vậy, cần phải có những biện pháp nào để giữ gìn bản sắc văn hóa. Có lẽ đầu tiên cần phải nói đến ý thức của mỗi cá nhân. Mỗi người dân, từ người già đến trẻ nhỏ, đều cần ý thức được vai trò to lớn của bản sắc văn hóa dân tộc. Từ đó, biết bảo vệ giữ gìn chúng không bị mai một đi theo thời gian. Ví dụ như, hiện nay có rất nhiều bạn trẻ theo đuổi những loại hình văn hóa nghệ thuật dân gian như: ca trù, cải lương, chèo… Sau đó, cần phải có sự vào cuộc của chính quyền từ trung ương đến địa phương. Nhà nước cần đầu tư trùng tu lại những sản phẩm văn hóa thuộc về vật chất cũng như bảo vệ những sản phẩm văn hóa thuộc về tinh thần… Đôi khi, việc giữ gìn bản sắc văn hóa cũng đến từ những hành động vô cùng nhỏ bé: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, mặc áo dài trong những ngày lễ lớn của đất nước… Tuy hành động đó là nhỏ bé, nhưng lại vô cùng ý nghĩa.

Tóm lại, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là một việc làm quan trọng đối với mỗi quốc gia. Thế hệ trẻ hôm nay - những con người luôn dễ dàng tiếp thu với cái mới, hãy sống có ý thức bảo vệ những nét đẹp chân quý của đất nước.

Câu1 thể thơ tự do

Câu 2 Cái ngõ xoan nhà bà": Hình ảnh trung tâm, gợi sự bình dị, thân thuộc, có chút hoài niệm.

"Chùng chình": Trạng thái do dự, ngập ngừng, níu kéo, không dứt khoát.

"Trên luống ngô, khoai, lạc, rau khúc ngả buồn": Miêu tả trạng thái tiêu điều, ảm đạm, cô đơn, trống vắng.

Các từ ngữ và hình ảnh này tạo nên một không gian đậm chất làng quê, mang màu sắc buồn, cô đơn nhưng rất đỗi gần gũi và đầy kỷ niệm.

Câu 3Biện pháp nhân hóa: Gán cho các loại cây trồng ("ngô", "khoai", "lạc", "rau khúc") hành động "ngả buồn".

Tác dụng:

Làm cho cảnh vật không còn vô tri mà có cảm xúc, tâm trạng giống con người (cảnh ngụ tình).

Biểu đạt nỗi buồn, sự hoài niệm hoặc cảnh sắc ảm đạm, thiếu sức sống.

Thể hiện sự quan sát tinh tế và tình cảm gắn bó của tác giả với quê hương, cảnh vật.

Câu văn sinh động, giàu hình ảnh và gợi cảm hơn.

Câu 4Trong đoạn thơ "Con đường làng" (Nguyễn Thị Việt Hà), hai chữ “chùng chình” gợi tả tâm thế nấn ná, chậm chạp và do dự của con người trước những cám dỗ, bận rộn của cuộc sống hiện đại, dẫn đến việc lãng quên, xa rời những giá trị thân thuộc, yên bình nơi quê hương.

Câu 5. Để tuổi trẻ trôi đi không nuối tiếc, ta cần sống trọn vẹn từng khoảnh khắc, theo đuổi đam mê và mục tiêu của bản thân. Quan trọng là sống có trách nhiệm, biết yêu thương và chia sẻ với mọi người xung quanh. Hãy học hỏi không ngừng, trải nghiệm những điều mới mẻ và luôn giữ cho mình một tinh thần lạc quan, tích cực. Đừng sợ thất bại, hãy coi đó là bài học quý giá để trưởng thành. Và cuối cùng, hãy trân trọng những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống. Sống hết mình với hiện tại, để khi nhìn lại, ta không phải hối tiếc về những điều mình đã làm hoặc chưa làm. Hãy biến tuổi trẻ thành một hành trình đáng nhớ, đầy ý nghĩa.

Câu 1 thơ 8 chữ

Câu 2 trong khổ thơ thứ Hai và thứ ba của bài Tổ Quốc ở Trường Sa từ ngữ tiêu biểu thể hiện sâu sắc hình ảnh biển đảo và đất nước là máu trong câu máu ngư dân trên sóng lạnh chan hòa hoặc máu của họ Ngân Bài Ca Giữ Nước

Câu 3 bptt là so sánh ở mẹ tổ quốc vẫn luôn ở bên ta như máu ấm trong màu cờ nước Việt

Tác dụng : + tăng sức gợi hình gợi cảm

+ nhấn mạnh sự gắn bó sâu sắc khẳng định mẹ tổ quốc luôn đồng hành chở che tiếp sức mạnh tinh thần dũng cảm cho các chiến sĩ ngư dân giữa sóng dữ

+ tôn vinh và ngợi ca khắc họa tinh thần kiên cường ý chí bám biển bảo vệ chủ quyền thể hiện lòng biết ơn và trân trọng của tác giả đối với những người giữ biển

Câu 4 bài thơ tổ quốc ở Trường Sa của Nguyễn Việt Chiến thể hiện tình yêu quê hương đất nước sâu sắc lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm cao cả trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo đoạn trích gợi ca sự hi sinh Thầm Lặng của ngư dân chiến sĩ khẳng định Trường Sa là máu thịt thiêng liêng tình yêu biển đảo gắn liền với lòng yêu nước sâu sắc tác giả nhìn nhận Trường Sa Hoàng Sa là mẹ tổ quốc thiêng liêng máu thịt là nơi đất mẹ che chở Và nuôi dưỡng tâm hồn người Việt nhà thơ ngợi ca khí phách kiên cường bất khuất của những người lính và ngư dân vững vàng Nơi Đầu Sóng ngọn gió sẵn sàng hi sinh để giữ gìn từng tấc đất biển ​ của cha ông tác giả thể hiện sự cảm thông và xúc động trước những hy sinh mất mát của người dân chiến sĩ qua đó thể hiện tình cảm gắn bó mãnh liệt với biển đảo

Câu 5. Bài làm

Từ bài thơ "Tổ quốc ở Trường Sa" của Nguyễn Việt Chiến, tôi nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ chủ quyền biển đảo không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Bản thân tôi cần tích cực học tập, trau dồi kiến thức về lịch sử, địa lý biển đảo để khẳng định chủ quyền hợp pháp của Việt Nam trên không gian mạng và đời sống. Đồng thời, cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường biển, không vứt rác thải và tuyên truyền mọi người cùng bảo vệ hệ sinh thái. Ngoài ra, tôi sẵn sàng lên tiếng trước các hành vi xâm phạm chủ quyền, lan tỏa tình yêu quê hương và tiếp sức tinh thần cho các chiến sĩ nơi đầu sóng ngọn gió. Bằng những hành động nhỏ bé nhưng thiết thực, tôi nguyện góp một phần sức mình để gìn giữ sự bình yên cho biển trời Tổ quốc, như cách Nguyễn Việt Chiến đã khơi dậy lòng yêu nước trong mỗi người dân Việt.

Câu 1: bài thơ thể hiện tâm trạng cảm xúc của tác giả khi xa xứ ở nơi đất khách quê người nhớ về quê hương của mình

Câu 2: nắng ,màu mây trắng ,đồi Nhuộm vàng trên đỉnh ngọn

Câu 3: cảm hứng chủ đạo của văn bản quê người là nỗi nhớ quê hương da diết sâu lắm xen lẫn cảm giác cô đơn, lạc lõng Của Người Con Xa Xứ. Qua đó bài thơ thể hiện tình yêu quê hương, sự gắn bó và trân trọng những hình ảnh bình dị, hoài niệm về nơi chôn rau cắt rốn

Câu 4: khổ thơ thứ 1 ngỡ như mình đang ở quê nhà và ý thức rõ Mình đang ở quê người ngắm cảnh cho quê nỗi nhớ quê hương ở khổ thứ ba Câu 5: trong bài thơ Quê người của Vũ Quần Phương hình ảnh ấn tượng nhất là nắng vàng và mây trắng gợi nhớ về quê nhà hình ảnh này tạo ra sự tương phản giữa công dân xa lạ nơi xứ người và khung cảnh thân thuộc bình dị trong ký ức làm nổi bật nỗi nhớ quê da diết và cảm giác cô đơn của người xa xứ sự hoài niệm sâu sắc nắng và Mây là những hình ảnh thiên nhiên quen thuộc gần gũi nhất qua góc nhìn của người con xa quê chúng trở thành biểu tượng của quê hương

Câu 1

Bài làm

Trong bài thơ "Hò hẹn mãi cuối cùng em cũng đến" của Hoàng Nhuận Cầm, hình ảnh "hàng rào dây thép gai" là một ẩn dụ nghệ thuật sắc nét, đại diện cho sự chia cắt tàn khốc của chiến tranh và rào cản ngăn cách tình yêu đôi lứa. Nó không chỉ là hiện thực vật chất, mà còn tượng trưng cho những khó khăn, xa cách địa lý và tâm hồn trong thời chiến. Tuy nhiên, trong ngữ cảnh tác phẩm, hình ảnh này dần bị phá vỡ, nhường chỗ cho sự kết nối, thể hiện niềm hy vọng và khát vọng đoàn tụ mạnh mẽ, cho thấy tình yêu và sự sống luôn vượt lên trên sự hủy diệt.

Hình ảnh "dây thép gai" kết hợp với các hình ảnh "con cò không đậu được", "nhịp cầu gãy" hay "con sông đứt khúc" tạo nên bức tranh đầy bi thương về sự chia cắt. Dây thép gai hiện lên đầy lạnh lẽo, gai góc, ngăn chặn sự giao thoa, làm đứt gãy những kết nối tự nhiên và tình cảm. Nó biểu tượng cho sự tàn phá, không chỉ ngăn chia không gian mà còn là rào cản vô hình trong lòng người. Sự hiện diện của dây thép gai nhấn mạnh hoàn cảnh trớ trêu của những cuộc hò hẹn thời chiến, nơi tình yêu phải đối mặt với ranh giới của sự sống và cái chết. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nó cũng làm nổi bật lên giá trị của khoảnh khắc "em cũng đến", cho thấy tình yêu chân thành đã vượt qua mọi giới hạn khắc nghiệt nhất. Sự phá vỡ hàng rào ấy cũng ám chỉ sự sụp đổ của chiến tranh, sự liền lại của những rạn nứt. Hình ảnh này góp phần làm nên giá trị nhân văn sâu sắc, tôn vinh tình yêu vượt lên trên hoàn cảnh nghiệt ngã.

Câu 2

Bài làm

Lối sống có trách nhiệm của thế hệ trẻ là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển bền vững của đất nước, biểu hiện qua việc hoàn thành nghĩa vụ với bản thân, gia đình và cộng đồng. Trong kỷ nguyên hội nhập, trách nhiệm giúp người trẻ vững vàng, cống hiến và lan tỏa giá trị tích cực, thay vì sống thờ ơ, ích kỷ hay buông thả.

Sống có trách nhiệm trước hết là trách nhiệm với chính bản thân. Đó là việc rèn luyện đạo đức, trau dồi kiến thức, kỹ năng và giữ gìn sức khỏe, định hướng mục tiêu rõ ràng thay vì bỏ bê, sống lãng phí tuổi xuân. Khi biết yêu thương và phát triển bản thân, người trẻ sẽ trở thành trụ cột vững chắc cho gia đình, biết kính trọng ông bà, cha mẹ và chia sẻ gánh nặng cuộc sống.

Đối với cộng đồng và xã hội, trách nhiệm của thế hệ trẻ thể hiện qua những hành động thiết thực: tôn trọng pháp luật, bảo vệ môi trường, tham gia hoạt động thiện nguyện, và sẵn sàng cống hiến trí tuệ, nhiệt huyết để xây dựng quê hương. Trách nhiệm không chỉ là làm việc to lớn, mà là thái độ "dám làm, dám chịu" trong từng công việc nhỏ, dám nhận sai và sửa sai.

Tuy nhiên, một bộ phận trẻ hiện nay còn thờ ơ, vô cảm, mắc vào tệ nạn xã hội hoặc sống ảo, gây gánh nặng cho gia đình. Lối sống này cần được phê phán và loại bỏ.

Là thế hệ chủ nhân tương lai, người trẻ cần rèn luyện lối sống có trách nhiệm từ hôm nay. Sống có trách nhiệm không chỉ giúp cá nhân thành công, mà còn là yếu tố quan trọng tạo nên một xã hội văn minh, văn hóa và phát triển giàu mạnh.

Câu 1 :PTBC là biểu cảm

Câu 2 nhân vật trữ tình là một người đàn ông chân thành bao dung và nồng nàn yêu thương luôn kiên nhẫn đợi chờ tình yêu dù đối mặt với sự lỡ làng trớ trêu của thời gian

Câu 3 văn bản mang một hình thức một bài thơ tình hiện đại Đậm Chất Trữ tình lãng mạn. bài thơ có kết cấu tự do ,ngôn ngữ tự nhiên, gần gũi như lời tự tình ,cùng nhịp điệu da diết, khắc khoải thể hiện nỗi mong chờ và sự lỡ làng trong tình yêu

Câu 4 mạch cảm xúc là đi từ sự chờ đợi mòn mỏi khắp khỏi đến hạnh phúc vỡ òa khi gặp gỡ và cuối cùng là nỗi buồn nhẹ nhàng sự chấp nhận quy luật chia ly cảm xúc ấy thể hiện một tình yêu sâu sắc Chân thành nhưng đầy sự cảm Mong Manh không oan trách mà đón nhận Trọn Vẹn

Câu 5 " hẹn hò mãi cuối cùng em cũng đến" là một bài thơ tình buồn của một mối tình kết thúc có hậu tình yêu không chỉ đến khi duyên phận được trời định mà đôi khi tình yêu còn đến từ sự nhẫn nại đợi chờ những hình ảnh ngổn ngang chấp nhận những rủi ro những cay đắng trong tình yêu có thể đến bất cứ lúc nào nhưng một người lại là một người thơ sẽ không bao giờ để ý những bất trắc bởi vị ngọt tình yêu mang lại vẫn thật tuyệt vời vẫn đẹp như mùa thu Ngàn Đời

Câu 1:Đại thi hào Nguyễn Du là người mang trái tim lớn, luôn hướng về những kiếp người đau khổ trong xã hội phong kiến. Trên hành trình sáng tác của mình, ông đã để lại nhiều tác phẩm mang giá trị nhân đạo bền vững, trong đó Văn tế thập loại chúng sinh là một kiệt tác tiêu biểu. Bằng thể thơ song thất lục bát và giọng điệu bi thương, Nguyễn Du đã mở ra một thế giới của những linh hồn vất vưởng, nói hộ nỗi niềm của những thân phận bị lãng quên. Đoạn trích thuộc phần thứ ba của tác phẩm là bức tranh đầy ám ảnh về ba lớp người bất hạnh: người lính thời loạn lạc, người phụ nữ lỡ làng, và kẻ ăn xin nghèo khổ. Qua đó, tư tưởng nhân đạo và tấm lòng thương người vô bờ của Nguyễn Du càng hiện lên sáng rõ.

Đoạn thơ mở đầu bằng tiếng khóc xót xa dành cho những người lính, những kẻ “mắc vào khóa lính” và “bỏ cửa nhà gồng gánh việc quan”. Không phải họ tự lựa chọn con đường chinh chiến, mà bị cuốn vào những cuộc chiến phi nghĩa. Đời lính gắn với “nước khe cơm vắt”, với “nghìn dặm lầm than”, những hình ảnh vô cùng chân thực, phơi bày cuộc sống thiếu thốn, nhọc nhằn. Trên chiến trường, số phận của họ mong manh như cỏ rác: “buổi chiến trận mạng người như rác”. Chỉ một viên “đạn lạc tên rơi” cũng đủ kết thúc cả cuộc đời. Cảnh ngộ của họ thê lương đến mức những linh hồn chết trận chỉ còn lại “ngọn lửa ma trơi lập lòe” và “tiếng oan văng vẳng tối trời”. Chiến tranh không chỉ cướp đi sự sống mà còn vùi dập cả danh phận của họ, để lại bao oan hồn không nơi nương tựa. Ở đây, Nguyễn Du không chỉ thương xác mà còn thương cả hồn, thương cho những người lính chết đi trong cô độc và tủi hờn.

Nếu người lính mang nỗi đau của thời loạn lạc, thì người phụ nữ lại mang nỗi đau âm thầm của xã hội phong kiến. Hình ảnh “liều tuổi xanh buôn nguyệt bán hoa” gợi nên một đời bạc mệnh, bị số phận xô đẩy vào chốn lầu xanh bởi áp lực nghèo đói, bởi những trói buộc bất công. Tuổi trẻ trôi qua trong tủi nhục, để rồi khi “trở về già”, họ chỉ còn lại cô đơn và tủi thân: “ai chồng con tá biết là cậy ai?”. Cuộc đời đã khổ, cái chết của họ cũng chẳng được ai đoái hoài, đến mức chỉ còn “hớp cháo lá đa” làm chút hương hỏa. Câu hỏi tu từ “Kiếp sinh ra thế biết là tại đâu?” là tiếng thở dài não nề, vừa trách đời, vừa thương phận, thể hiện sâu sắc nỗi xót xa của Nguyễn Du dành cho người phụ nữ, tầng lớp chịu nhiều thiệt thòi nhất trong xã hội xưa.

Đoạn thơ tiếp tục khắc họa một phận đời khác: những kẻ “nằm cầu gối đất”, “hành khất ngược xuôi”. Họ là những con người sống bên lề xã hội, không nhà cửa, không ruộng vườn, không người thân thích. Cuộc đời họ chỉ là những tháng ngày lang bạt từ vùng này sang vùng khác, sống nhờ lòng thương của khách qua đường. Bi kịch lớn nhất là họ chết đi cũng không ai biết, “chết vùi đường quan”, không mồ mả, không tên tuổi. Chỉ một câu thơ nhưng đủ diễn tả sự tàn nhẫn của số phận và sự lạnh lẽo của cuộc đời. Bằng tấm lòng nhân đạo vô biên, Nguyễn Du đã cúi xuống nhìn họ, những lớp người mà xã hội thường xem là thấp kém để nói hộ nỗi đau của họ và đòi lại chút phẩm giá cho họ.

Không chỉ giàu giá trị nhân đạo, đoạn trích còn đặc sắc ở nghệ thuật. Thể thơ song thất lục bát được Nguyễn Du vận dụng điêu luyện, kết hợp với nhịp điệu linh hoạt tạo nên giọng văn tế trang trọng, bi ai mà tha thiết. Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, vừa hiện thực, vừa giàu sức gợi, nhiều câu thơ chân thực đến mức như bắt gặp hơi thở của đời sống tăm tối. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng hiệu quả các biện pháp tu từ như ẩn dụ, so sánh, câu hỏi tu từ, tạo nên âm hưởng sâu lắng, lay động tâm can người đọc. Toàn bộ đoạn trích là một bản ai ca đau đớn nhưng nhân ái, khiến người ta không chỉ nhìn thấy nỗi khổ mà còn cảm nhận được tình thương bao la của người viết.

Đoạn trích cũng cho thấy tư tưởng nhân đạo xuyên suốt trong sáng tác của Nguyễn Du và gợi nhớ đến những tác phẩm khác cùng chủ đề. Trong Truyện Kiều, ông thương cảm cho số phận của Kiều – người con gái tài sắc nhưng phải chịu cảnh lưu lạc, bán mình chuộc cha. Trong thơ Hồ Xuân Hương, tiếng nói cảm thông dành cho người phụ nữ cũng vang lên mạnh mẽ, bênh vực cho những số phận bị trói buộc bởi lễ giáo khắt khe. Hay trong Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều, người cung nữ cũng sống một đời cô quạnh, chờ đợi đến mòn mỏi giữa hoàng cung lạnh lẽo. Tất cả những tác phẩm ấy đều chan chứa nỗi niềm thương người, cùng góp phần tạo nên dòng chảy nhân đạo trong văn học trung đại Việt Nam. Tuy nhiên, ở Văn tế thập loại chúng sinh, lòng nhân từ của Nguyễn Du không chỉ dành cho những người tài hoa bạc mệnh, mà còn mở rộng đến mọi tầng lớp của xã hội, từ người lính, kẻ hành khất đến những thân phận “dưới đáy” không ai nhìn tới. Chính điều ấy làm nên vẻ đẹp độc đáo và tầm vóc lớn lao của tác phẩm.

Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du trong đoạn trích vì thế không chỉ là sự cảm thông mà còn là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay biết sống nhân ái hơn, biết trân trọng từng kiếp sống dù nhỏ bé. Đọc đoạn thơ, ta không chỉ nghe được tiếng khóc thương của thi nhân mà còn cảm nhận được hơi ấm của tình người, ánh sáng của lòng nhân văn soi rọi vào

câu 2: Bài làm

Ngày nay xã hội ngày càng phát triển, mạng xã hội trở thành nơi giao lưu của nhiều bạn trẻ. Bên cạnh đó do quá lạm dụng các ứng dụng tiện lợi đó mà các bạn trẻ hiện nay đang có lối sống không lành mạnh, đó là sống ảo.

Về vấn đề này, báo điện tử Dân Trí có bài: Bi hài “hot girl” sống “ảo”. Bài báo đề cập đến hiện tượng sống ảo của không ít bạn trẻ ngày nay.

Theo bài báo, hiện nay có nhiều bạn trẻ đăng hình lên các trang mạng xã hội với mục đích tự đánh bóng tên tuổi của mình, khoe sắc đẹp, khoe thân thể với những tấm hình đã qua chỉnh sửa, trong khi thực tế lại khác hẳn. “Hot girl” được nói tới trong bài báo chỉ là một trường hợp trong vô số những bạn trẻ hiện nay đang đắm chìm trong thế giới ảo với những bức ảnh được chỉnh bằng phần mềm Camera 360 độ. Có thể nói, đây là trường hợp điển hình cho lối sống ảo của một bộ phận thanh niên hiện nay.

Trước hết, chúng ta cần nhìn nhận “Sống ảo” là gì? Và nó có điều gì mà rất nhiều bạn ham mê nó đến vậy? Sống ảo là sống trong hoang tưởng không đúng với thực tại của cuộc sống. Các bạn không cần giao lưu hay tham gia những chương trình ngoại khóa cũng có thể kết bạn và nói chuyện với mọi người khắp nơi. Đó là mạng xã hội facebook, instagram, twitter, Yahoo!….. và có rất nhiều mạng xã hội hữu ích khác. Vì chúng quá là hiện đại nên các bạn đã ham mê quá mức. Bệnh ảo tưởng đối với một bộ phận người trẻ là có nguyên nhân. Trước tiên là nguyên nhân tâm lý: Nhiều bạn trẻ thích thể hiện bản thân, hành vi của họ là để bù đắp cho sự thiếu tự tin ngoài thực tế. Nói cách khác, họ muốn được yêu thương, ngưỡng mộ, chấp nhận thông qua việc đăng những ảnh mà họ cho rằng sẽ khiến họ trở nên hấp dẫn hơn, và theo kịp thời đại. Suy cho cùng, sống “ảo” là hệ quả của việc sống thiếu bản lĩnh, thói quen mong hưởng thụ nhiều hơn cố gắng.

Các bạn có thể ngồi hàng giờ để nhắn tin với những người mới quen mà quên đi các bạn của mình. Đã gọi là thế giới ảo thì cuộc sống trong đó vô cùng đẹp và hấp dẫn. Mỗi người có thể xây dựng một ngôi nhà tuyệt đẹp trên đó và có rất nhiều người gọi là bạn. Nhiều bạn đã lạm dụng mạng xã hội để đăng những hình ảnh không lành mạnh chỉ với mục đích là được mọi người chú ý. Hay dùng những lời nói không văn minh để thể hiện mình hay gọi theo cách khác là “anh hùng bàn phím” đã gây ra nhiều mâu thuẫn.

Sống ảo mang đến nhiều hệ luỵ cho cọn người. Có nhiều bạn xem phải những thông tin, hình ảnh không đúng mà có lối sống sai lệch, tinh thần không ổn định. Có hiện tượng phổ biến là nhiều bạn yêu trên mạng. Đây không phải là điều sai nhưng liệu bạn đã đủ chín chắn và thông minh để biết đây là tình yêu thật sự hay là sự thật đây chỉ là để lừa đảo? Nhiều bạn đã nhẹ dạ cả tin mà tin vào những lời đường mật của một người chưa hề gặp rồi khi biết rằng chàng trai bạn hằng yêu thương chỉ mang tên lừa đảo. Thật sự có rất nhiều mối nguy hiểm mà bạn không lường trước được. Bạn có thể ngồi hàng giờ để lên mạng, chìm đắm trong thế giới ảo và xa lánh thế giới thật. Các bạn trẻ sẽ khi bước ra thế giới thật cảm thấy thật lạ lẫm, không xác định được hướng đi của mình. Đã dẫn đến tình cảm của con và bố mẹ ngày càng rạn nứt, bạn bè xa dần nhau. Và quan trọng là việc học của các bạn sẽ giảm sút, thành tích đi xuống hay nói cách khác việc đỗ đại học là quá xa vời.

Quả thực mạng xã hội rất hữu ích. Giúp chúng ta làm quen với nhiều bạn hơn. Không tốn nhiều thời gian để nhắn tin và có thể đăng ảnh, chia sẻ cảm xúc của mình với mọi người. Nhưng các bạn cần dùng chúng đúng lúc và hợp lí. Có thể học xong các bạn lên để cập nhật tin tức hay để giải toả căng thẳng. Người lớn cũng nên quan tâm các bạn nhiều hơn. Vì đây là thời điểm các bạn bắt đầu lớn dễ bị cám dỗ. Cần tạo ra nhiều môi trường cho các bạn vui chơi sau giờ học để không dẫn đến tình trạng ngồi lên mạng suốt ngày.

Sống ảo có thể coi là một căn bệnh khó chữa. Nó gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe và tinh thần của giới trẻ. Vậy mỗi người cần có lối sống lành mạnh không bị quá thu hút bởi mạng xã hội. Nói cách khác mạng xã hội như con dao hai lưỡi. Nếu bạn biết các sử dụng thì nó vô cùng có ích. Nhưng nếu bạn quá ham mê nó có thể là con dao giết chết tâm hồn bạn.

Câu 1:Đại thi hào Nguyễn Du là người mang trái tim lớn, luôn hướng về những kiếp người đau khổ trong xã hội phong kiến. Trên hành trình sáng tác của mình, ông đã để lại nhiều tác phẩm mang giá trị nhân đạo bền vững, trong đó Văn tế thập loại chúng sinh là một kiệt tác tiêu biểu. Bằng thể thơ song thất lục bát và giọng điệu bi thương, Nguyễn Du đã mở ra một thế giới của những linh hồn vất vưởng, nói hộ nỗi niềm của những thân phận bị lãng quên. Đoạn trích thuộc phần thứ ba của tác phẩm là bức tranh đầy ám ảnh về ba lớp người bất hạnh: người lính thời loạn lạc, người phụ nữ lỡ làng, và kẻ ăn xin nghèo khổ. Qua đó, tư tưởng nhân đạo và tấm lòng thương người vô bờ của Nguyễn Du càng hiện lên sáng rõ.

Đoạn thơ mở đầu bằng tiếng khóc xót xa dành cho những người lính, những kẻ “mắc vào khóa lính” và “bỏ cửa nhà gồng gánh việc quan”. Không phải họ tự lựa chọn con đường chinh chiến, mà bị cuốn vào những cuộc chiến phi nghĩa. Đời lính gắn với “nước khe cơm vắt”, với “nghìn dặm lầm than”, những hình ảnh vô cùng chân thực, phơi bày cuộc sống thiếu thốn, nhọc nhằn. Trên chiến trường, số phận của họ mong manh như cỏ rác: “buổi chiến trận mạng người như rác”. Chỉ một viên “đạn lạc tên rơi” cũng đủ kết thúc cả cuộc đời. Cảnh ngộ của họ thê lương đến mức những linh hồn chết trận chỉ còn lại “ngọn lửa ma trơi lập lòe” và “tiếng oan văng vẳng tối trời”. Chiến tranh không chỉ cướp đi sự sống mà còn vùi dập cả danh phận của họ, để lại bao oan hồn không nơi nương tựa. Ở đây, Nguyễn Du không chỉ thương xác mà còn thương cả hồn, thương cho những người lính chết đi trong cô độc và tủi hờn.

Nếu người lính mang nỗi đau của thời loạn lạc, thì người phụ nữ lại mang nỗi đau âm thầm của xã hội phong kiến. Hình ảnh “liều tuổi xanh buôn nguyệt bán hoa” gợi nên một đời bạc mệnh, bị số phận xô đẩy vào chốn lầu xanh bởi áp lực nghèo đói, bởi những trói buộc bất công. Tuổi trẻ trôi qua trong tủi nhục, để rồi khi “trở về già”, họ chỉ còn lại cô đơn và tủi thân: “ai chồng con tá biết là cậy ai?”. Cuộc đời đã khổ, cái chết của họ cũng chẳng được ai đoái hoài, đến mức chỉ còn “hớp cháo lá đa” làm chút hương hỏa. Câu hỏi tu từ “Kiếp sinh ra thế biết là tại đâu?” là tiếng thở dài não nề, vừa trách đời, vừa thương phận, thể hiện sâu sắc nỗi xót xa của Nguyễn Du dành cho người phụ nữ, tầng lớp chịu nhiều thiệt thòi nhất trong xã hội xưa.

Đoạn thơ tiếp tục khắc họa một phận đời khác: những kẻ “nằm cầu gối đất”, “hành khất ngược xuôi”. Họ là những con người sống bên lề xã hội, không nhà cửa, không ruộng vườn, không người thân thích. Cuộc đời họ chỉ là những tháng ngày lang bạt từ vùng này sang vùng khác, sống nhờ lòng thương của khách qua đường. Bi kịch lớn nhất là họ chết đi cũng không ai biết, “chết vùi đường quan”, không mồ mả, không tên tuổi. Chỉ một câu thơ nhưng đủ diễn tả sự tàn nhẫn của số phận và sự lạnh lẽo của cuộc đời. Bằng tấm lòng nhân đạo vô biên, Nguyễn Du đã cúi xuống nhìn họ, những lớp người mà xã hội thường xem là thấp kém để nói hộ nỗi đau của họ và đòi lại chút phẩm giá cho họ.

Không chỉ giàu giá trị nhân đạo, đoạn trích còn đặc sắc ở nghệ thuật. Thể thơ song thất lục bát được Nguyễn Du vận dụng điêu luyện, kết hợp với nhịp điệu linh hoạt tạo nên giọng văn tế trang trọng, bi ai mà tha thiết. Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, vừa hiện thực, vừa giàu sức gợi, nhiều câu thơ chân thực đến mức như bắt gặp hơi thở của đời sống tăm tối. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng hiệu quả các biện pháp tu từ như ẩn dụ, so sánh, câu hỏi tu từ, tạo nên âm hưởng sâu lắng, lay động tâm can người đọc. Toàn bộ đoạn trích là một bản ai ca đau đớn nhưng nhân ái, khiến người ta không chỉ nhìn thấy nỗi khổ mà còn cảm nhận được tình thương bao la của người viết.

Đoạn trích cũng cho thấy tư tưởng nhân đạo xuyên suốt trong sáng tác của Nguyễn Du và gợi nhớ đến những tác phẩm khác cùng chủ đề. Trong Truyện Kiều, ông thương cảm cho số phận của Kiều – người con gái tài sắc nhưng phải chịu cảnh lưu lạc, bán mình chuộc cha. Trong thơ Hồ Xuân Hương, tiếng nói cảm thông dành cho người phụ nữ cũng vang lên mạnh mẽ, bênh vực cho những số phận bị trói buộc bởi lễ giáo khắt khe. Hay trong Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều, người cung nữ cũng sống một đời cô quạnh, chờ đợi đến mòn mỏi giữa hoàng cung lạnh lẽo. Tất cả những tác phẩm ấy đều chan chứa nỗi niềm thương người, cùng góp phần tạo nên dòng chảy nhân đạo trong văn học trung đại Việt Nam. Tuy nhiên, ở Văn tế thập loại chúng sinh, lòng nhân từ của Nguyễn Du không chỉ dành cho những người tài hoa bạc mệnh, mà còn mở rộng đến mọi tầng lớp của xã hội, từ người lính, kẻ hành khất đến những thân phận “dưới đáy” không ai nhìn tới. Chính điều ấy làm nên vẻ đẹp độc đáo và tầm vóc lớn lao của tác phẩm.

Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du trong đoạn trích vì thế không chỉ là sự cảm thông mà còn là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay biết sống nhân ái hơn, biết trân trọng từng kiếp sống dù nhỏ bé. Đọc đoạn thơ, ta không chỉ nghe được tiếng khóc thương của thi nhân mà còn cảm nhận được hơi ấm của tình người, ánh sáng của lòng nhân văn soi rọi vào

câu 2: Bài làm

Ngày nay xã hội ngày càng phát triển, mạng xã hội trở thành nơi giao lưu của nhiều bạn trẻ. Bên cạnh đó do quá lạm dụng các ứng dụng tiện lợi đó mà các bạn trẻ hiện nay đang có lối sống không lành mạnh, đó là sống ảo.

Về vấn đề này, báo điện tử Dân Trí có bài: Bi hài “hot girl” sống “ảo”. Bài báo đề cập đến hiện tượng sống ảo của không ít bạn trẻ ngày nay.

Theo bài báo, hiện nay có nhiều bạn trẻ đăng hình lên các trang mạng xã hội với mục đích tự đánh bóng tên tuổi của mình, khoe sắc đẹp, khoe thân thể với những tấm hình đã qua chỉnh sửa, trong khi thực tế lại khác hẳn. “Hot girl” được nói tới trong bài báo chỉ là một trường hợp trong vô số những bạn trẻ hiện nay đang đắm chìm trong thế giới ảo với những bức ảnh được chỉnh bằng phần mềm Camera 360 độ. Có thể nói, đây là trường hợp điển hình cho lối sống ảo của một bộ phận thanh niên hiện nay.

Trước hết, chúng ta cần nhìn nhận “Sống ảo” là gì? Và nó có điều gì mà rất nhiều bạn ham mê nó đến vậy? Sống ảo là sống trong hoang tưởng không đúng với thực tại của cuộc sống. Các bạn không cần giao lưu hay tham gia những chương trình ngoại khóa cũng có thể kết bạn và nói chuyện với mọi người khắp nơi. Đó là mạng xã hội facebook, instagram, twitter, Yahoo!….. và có rất nhiều mạng xã hội hữu ích khác. Vì chúng quá là hiện đại nên các bạn đã ham mê quá mức. Bệnh ảo tưởng đối với một bộ phận người trẻ là có nguyên nhân. Trước tiên là nguyên nhân tâm lý: Nhiều bạn trẻ thích thể hiện bản thân, hành vi của họ là để bù đắp cho sự thiếu tự tin ngoài thực tế. Nói cách khác, họ muốn được yêu thương, ngưỡng mộ, chấp nhận thông qua việc đăng những ảnh mà họ cho rằng sẽ khiến họ trở nên hấp dẫn hơn, và theo kịp thời đại. Suy cho cùng, sống “ảo” là hệ quả của việc sống thiếu bản lĩnh, thói quen mong hưởng thụ nhiều hơn cố gắng.

Các bạn có thể ngồi hàng giờ để nhắn tin với những người mới quen mà quên đi các bạn của mình. Đã gọi là thế giới ảo thì cuộc sống trong đó vô cùng đẹp và hấp dẫn. Mỗi người có thể xây dựng một ngôi nhà tuyệt đẹp trên đó và có rất nhiều người gọi là bạn. Nhiều bạn đã lạm dụng mạng xã hội để đăng những hình ảnh không lành mạnh chỉ với mục đích là được mọi người chú ý. Hay dùng những lời nói không văn minh để thể hiện mình hay gọi theo cách khác là “anh hùng bàn phím” đã gây ra nhiều mâu thuẫn.

Sống ảo mang đến nhiều hệ luỵ cho cọn người. Có nhiều bạn xem phải những thông tin, hình ảnh không đúng mà có lối sống sai lệch, tinh thần không ổn định. Có hiện tượng phổ biến là nhiều bạn yêu trên mạng. Đây không phải là điều sai nhưng liệu bạn đã đủ chín chắn và thông minh để biết đây là tình yêu thật sự hay là sự thật đây chỉ là để lừa đảo? Nhiều bạn đã nhẹ dạ cả tin mà tin vào những lời đường mật của một người chưa hề gặp rồi khi biết rằng chàng trai bạn hằng yêu thương chỉ mang tên lừa đảo. Thật sự có rất nhiều mối nguy hiểm mà bạn không lường trước được. Bạn có thể ngồi hàng giờ để lên mạng, chìm đắm trong thế giới ảo và xa lánh thế giới thật. Các bạn trẻ sẽ khi bước ra thế giới thật cảm thấy thật lạ lẫm, không xác định được hướng đi của mình. Đã dẫn đến tình cảm của con và bố mẹ ngày càng rạn nứt, bạn bè xa dần nhau. Và quan trọng là việc học của các bạn sẽ giảm sút, thành tích đi xuống hay nói cách khác việc đỗ đại học là quá xa vời.

Quả thực mạng xã hội rất hữu ích. Giúp chúng ta làm quen với nhiều bạn hơn. Không tốn nhiều thời gian để nhắn tin và có thể đăng ảnh, chia sẻ cảm xúc của mình với mọi người. Nhưng các bạn cần dùng chúng đúng lúc và hợp lí. Có thể học xong các bạn lên để cập nhật tin tức hay để giải toả căng thẳng. Người lớn cũng nên quan tâm các bạn nhiều hơn. Vì đây là thời điểm các bạn bắt đầu lớn dễ bị cám dỗ. Cần tạo ra nhiều môi trường cho các bạn vui chơi sau giờ học để không dẫn đến tình trạng ngồi lên mạng suốt ngày.

Sống ảo có thể coi là một căn bệnh khó chữa. Nó gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe và tinh thần của giới trẻ. Vậy mỗi người cần có lối sống lành mạnh không bị quá thu hút bởi mạng xã hội. Nói cách khác mạng xã hội như con dao hai lưỡi. Nếu bạn biết các sử dụng thì nó vô cùng có ích. Nhưng nếu bạn quá ham mê nó có thể là con dao giết chết tâm hồn bạn.