Câu 1

Vẻ đẹp của con người Pa Dí trong đoạn trích được thể hiện qua sự giản dị, chân thành và giàu tình cảm. Họ sống gần gũi với thiên nhiên, gắn bó sâu sắc với núi rừng, từ đó hình thành nên một tâm hồn trong sáng, hồn hậu. Con người Pa Dí hiện lên với lối sống mộc mạc, không cầu kỳ, nhưng lại chứa đựng những giá trị tinh thần đáng quý như sự đoàn kết, yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau. Đặc biệt, họ luôn giữ gìn những phong tục, tập quán truyền thống, thể hiện niềm tự hào về bản sắc dân tộc của mình. Trong cuộc sống, dù còn nhiều khó khăn, vất vả, người Pa Dí vẫn lạc quan, yêu đời, cần cù lao động để xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn. Qua đó, ta cảm nhận được vẻ đẹp không chỉ ở ngoại hình hay đời sống sinh hoạt mà còn ở chiều sâu tâm hồn và nhân cách. Những phẩm chất ấy đã góp phần làm nên nét đẹp riêng, đáng trân trọng của con người vùng cao.

Câu 2

Tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ hiện nay là một yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Trong bối cảnh thế giới không ngừng thay đổi, nếu không biết đổi mới, con người sẽ dễ bị tụt hậu. Thế hệ trẻ ngày nay đã và đang thể hiện rõ tinh thần này qua việc mạnh dạn thử sức trong nhiều lĩnh vực mới, từ học tập, nghiên cứu khoa học đến khởi nghiệp sáng tạo. Họ không ngại thất bại, sẵn sàng học hỏi từ những sai lầm để hoàn thiện bản thân. Nhiều bạn trẻ đã áp dụng công nghệ vào đời sống, tạo ra những sản phẩm, ý tưởng hữu ích cho cộng đồng. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số người thiếu ý chí, ngại thay đổi, dễ bằng lòng với hiện tại. Vì vậy, mỗi người trẻ cần rèn luyện tư duy sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, đồng thời trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để biến ý tưởng thành hiện thực. Có như vậy, tinh thần đổi mới mới thực sự phát huy giá trị, góp phần xây dựng xã hội ngày càng tiến bộ.

Câu 1

Tình yêu quê hương của nhân vật trữ tình được thể hiện một cách sâu sắc và tha thiết qua những cảm xúc chân thành, giản dị. Quê hương hiện lên không chỉ là nơi chôn rau cắt rốn mà còn là nơi lưu giữ những kỉ niệm tuổi thơ êm đềm, gắn bó với từng cảnh vật quen thuộc như dòng sông, cánh đồng, con đường làng. Nhân vật trữ tình yêu quê hương bằng tất cả sự trân trọng, nâng niu, coi đó là một phần không thể thiếu trong tâm hồn mình. Dù đi xa, nỗi nhớ quê vẫn luôn thường trực, da diết, trở thành nguồn động lực tinh thần lớn lao. Tình yêu ấy không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà còn thể hiện ở ý thức giữ gìn, bảo vệ và xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn. Qua đó, ta thấy được quê hương chính là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con người, là nơi để trở về, là điểm tựa tinh thần vững chắc trong cuộc sống

Câu 2

Nhà văn Raxun Gamzatov từng nói: “Người ta chỉ có thể tách con người ra khỏi quê hương, chứ không thể tách quê hương ra khỏi con người.” Câu nói đã khẳng định mối quan hệ gắn bó sâu sắc, không thể tách rời giữa con người và quê hương.

Quê hương là nơi ta sinh ra, lớn lên, là nơi chứa đựng những kỉ niệm đầu đời và nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người. Dù con người có thể rời xa quê hương để học tập, làm việc hay lập nghiệp, nhưng những giá trị tinh thần mà quê hương mang lại vẫn luôn tồn tại trong trái tim. Đó là tiếng nói, phong tục, tập quán, là tình cảm gia đình, là những ký ức không thể phai mờ. Chính vì vậy, quê hương không chỉ là một địa danh cụ thể mà còn là một phần bản sắc, một phần tâm hồn của mỗi con người.

Câu nói cũng nhấn mạnh rằng, con người có thể thay đổi nơi ở, môi trường sống, nhưng không thể xóa bỏ nguồn cội của mình. Những người xa quê thường mang theo nỗi nhớ da diết, luôn hướng về quê hương với niềm tự hào và tình yêu sâu sắc. Thực tế cho thấy, nhiều người dù thành đạt nơi đất khách vẫn luôn mong muốn quay về đóng góp cho quê hương, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, vẫn có một số người thờ ơ với cội nguồn, quên đi giá trị của quê hương. Đây là điều đáng phê phán, bởi mất đi sự gắn bó với quê hương cũng là đánh mất một phần bản sắc của chính mình.

Như vậy, câu nói của Raxun Gamzatov đã gửi gắm một thông điệp sâu sắc: mỗi người cần trân trọng, gìn giữ và phát huy tình yêu quê hương. Dù đi đâu, làm gì, hãy luôn nhớ về nơi mình đã sinh ra, bởi đó chính là cội nguồn, là nền tảng hình thành nên con người chúng ta hôm nay.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2.

Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

• tằn tiện ↔ phung phí
• hào phóng ↔ keo kiệt

(Có thể thêm: ở nhà ↔ ưa bay nhảy)

Câu 3.

Tác giả cho rằng không nên dễ dàng phán xét người khác vì mỗi người có hoàn cảnh, suy nghĩ và cách sống riêng. Việc đánh giá một cách vội vàng, phiến diện dễ dẫn đến sai lầm và gây tổn thương cho người khác. Do đó, cần thận trọng và thấu hiểu trước khi nhận xét ai đó.

Câu 4.

Quan điểm này có nghĩa là: điều tồi tệ nhất không phải là bị người khác định kiến, mà là chính chúng ta tự chấp nhận và để bản thân bị trói buộc trong những định kiến ấy. Khi đó, con người sẽ mất đi sự tự do, sống lệ thuộc vào suy nghĩ áp đặt và không dám là chính mình.

Câu 5.

Thông điệp rút ra:

Mỗi người cần sống tự tin, biết lắng nghe bản thân, không nên bị chi phối bởi định kiến của người khác; đồng thời cũng không nên vội vàng phán xét người khác mà cần học cách thấu hiểu và tôn trọng sự khác biệt.

Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Đoạn thơ trong bài “Phía sau làng” của Trương Trọng Nghĩa gợi lên nỗi niềm sâu lắng về sự đổi thay của làng quê và ký ức tuổi thơ. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” như một hành trình trở về quá khứ, nơi lưu giữ những kỉ niệm trong trẻo, thân thương. Tuy nhiên, thực tại lại hiện lên đầy xót xa: bạn bè rời làng mưu sinh, ruộng đồng không còn đủ nuôi sống con người, những giá trị truyền thống dần mai một. Các chi tiết như “thiếu nữ không còn hát dân ca”, “cánh đồng làng giờ nhà cửa chen chúc mọc” đã khắc họa rõ nét sự biến đổi của làng quê trước nhịp sống hiện đại. Nghệ thuật thơ tự do với giọng điệu trầm buồn, hình ảnh giàu sức gợi cùng phép đối lập giữa quá khứ – hiện tại làm nổi bật nỗi tiếc nuối, hoài niệm của tác giả. Qua đó, đoạn thơ không chỉ thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc mà còn gửi gắm nỗi trăn trở trước sự mất mát của những nét đẹp xưa.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng như Facebook, TikTok, Instagram… đã làm thay đổi cách con người giao tiếp, học tập và giải trí. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng đặt ra không ít vấn đề cần suy ngẫm.

Trước hết, không thể phủ nhận rằng mạng xã hội mang lại nhiều tiện ích thiết thực. Nó giúp con người kết nối với nhau dễ dàng hơn, dù khoảng cách địa lí xa xôi. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, chúng ta có thể trò chuyện, chia sẻ thông tin, hình ảnh với bạn bè, người thân mọi lúc, mọi nơi. Ngoài ra, mạng xã hội còn là nguồn cung cấp thông tin nhanh chóng, đa dạng, hỗ trợ việc học tập và mở rộng hiểu biết. Nhiều người đã tận dụng mạng xã hội để kinh doanh, quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu cá nhân và đạt được thành công.

Tuy nhiên, mạng xã hội cũng có những mặt trái đáng lo ngại. Việc lạm dụng mạng xã hội có thể khiến con người phụ thuộc, mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến học tập và công việc. Không ít người, đặc biệt là giới trẻ, dần trở nên sống ảo, chạy theo lượt thích, lượt chia sẻ mà quên đi giá trị thực của cuộc sống. Bên cạnh đó, thông tin trên mạng xã hội không phải lúc nào cũng chính xác, thậm chí còn có tin giả, tin xấu độc gây hoang mang dư luận. Tình trạng bắt nạt trên mạng, phát ngôn thiếu văn hóa cũng ngày càng phổ biến, gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý người dùng.

Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội một cách hợp lý và có trách nhiệm. Chúng ta nên biết chọn lọc thông tin, kiểm chứng trước khi chia sẻ, đồng thời hạn chế thời gian sử dụng để không bị lệ thuộc. Đặc biệt, cần xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng, tôn trọng người khác và tuân thủ pháp luật. Đối với học sinh, cần cân bằng giữa việc học tập và giải trí, tránh để mạng xã hội làm xao nhãng mục tiêu chính của mình.

Tóm lại, mạng xã hội là con dao hai lưỡi trong cuộc sống hiện đại. Nếu biết sử dụng đúng cách, nó sẽ trở thành công cụ hữu ích giúp con người phát triển. Ngược lại, nếu lạm dụng, nó có thể gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực. Vì thế, mỗi người cần tỉnh táo và có trách nhiệm để khai thác những giá trị tích cực mà mạng xã hội mang lại.

Câu 1.

Thể thơ: thơ tự do.

Câu 2.

Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ:

• xanh
• thơm
• êm lặng (im lặng)
• dịu dàng
• vô tư

Câu 3.

Đoạn thơ thể hiện:

Hạnh phúc đôi khi rất giản dị, nhẹ nhàng như một “quả thơm” tỏa hương trong sự yên tĩnh. Nó không ồn ào mà đến một cách tinh tế, đem lại cảm giác dễ chịu, bình yên cho con người.

Câu 4.

Tác dụng của biện pháp so sánh:

• Làm cho khái niệm “hạnh phúc” trở nên cụ thể, sinh động, dễ cảm nhận.
• Gợi lên hình ảnh hạnh phúc tự do, tự nhiên, không gò bó như dòng sông trôi ra biển.
• Nhấn mạnh trạng thái thanh thản, vô tư của con người khi có hạnh phúc.

Câu 5.

Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả:

• Hạnh phúc là những điều giản dị, gần gũi trong cuộc sống.
• Có khi êm đềm, nhẹ nhàng, có khi lại tự do, phóng khoáng.
• Hạnh phúc không cần lớn lao, chỉ cần con người biết cảm nhận và sống vô tư.