CÂU1

Bi kịch của gia đình trong văn bản “Trẻ con không được ăn thịt chó” được khắc họa đầy ám ảnh qua cảnh đói nghèo và sự tha hóa của người cha. Trước hết, đó là bi kịch vật chất: cả gia đình sống trong cảnh thiếu thốn, lũ trẻ “bụng gần dính lưng”, phải ngồi chờ từng chút thức ăn thừa. Nhưng đau đớn hơn là bi kịch tinh thần. Người cha – lẽ ra là trụ cột – lại trở thành kẻ ích kỉ, tàn nhẫn, chỉ biết thỏa mãn bản thân, bỏ mặc vợ con đói khát. Người mẹ thương con nhưng bất lực, chỉ biết dỗ dành và nuốt nước mắt. Đặc biệt, hình ảnh “cái bát không” đã đẩy bi kịch lên đỉnh điểm: niềm hi vọng mong manh của lũ trẻ bị dập tắt hoàn toàn, để lại sự tuyệt vọng và tiếng khóc xé lòng. Qua đó, tác giả không chỉ phản ánh hiện thực nghèo đói khắc nghiệt mà còn lên án sự vô trách nhiệm của con người trong gia đình. Bi kịch ấy khiến người đọc xót xa, đồng thời đặt ra câu hỏi về tình thương và trách nhiệm trong cuộc sống.

CÂU2

Tuổi thơ của mỗi người thường gắn liền với một không gian quen thuộc, nơi lưu giữ những kỉ niệm trong trẻo và sâu sắc nhất. Với tôi, đó là con sông nhỏ sau làng – một cảnh quan thiên nhiên bình dị nhưng đã trở thành một phần không thể thiếu trong ký ức tuổi thơ.

Con sông không rộng lớn hay hùng vĩ, chỉ uốn lượn nhẹ nhàng qua những cánh đồng xanh mướt. Nước sông quanh năm trong veo, có thể nhìn thấy cả những đàn cá nhỏ tung tăng bơi lội dưới đáy. Vào buổi sáng, mặt sông như một tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời xanh và những đám mây trắng bồng bềnh. Khi chiều xuống, ánh hoàng hôn nhuộm đỏ cả dòng sông, tạo nên một khung cảnh vừa yên bình vừa thơ mộng. Hai bên bờ sông là những hàng tre rì rào trong gió, thi thoảng lại nghe tiếng chim hót líu lo, khiến không gian càng thêm sống động.

Không chỉ đẹp, con sông còn gắn bó mật thiết với cuộc sống và tuổi thơ của tôi. Những ngày hè oi ả, tôi cùng lũ bạn rủ nhau ra sông tắm mát, tiếng cười đùa vang cả một góc trời. Có khi chúng tôi thi nhau bắt cá, mò cua, dù chẳng được bao nhiêu nhưng niềm vui thì luôn đầy ắp. Con sông cũng là nơi tôi ngồi thả hồn theo những cánh diều bay cao, mang theo bao ước mơ ngây ngô của một đứa trẻ. Những buổi chiều đi học về, chỉ cần ngồi bên bờ sông, ngắm dòng nước trôi lững lờ cũng đủ khiến lòng tôi nhẹ nhõm.

Theo thời gian, dù có thể đi xa, được ngắm nhìn nhiều cảnh đẹp khác, nhưng con sông quê vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong trái tim tôi. Nó không chỉ là một cảnh quan thiên nhiên mà còn là biểu tượng của tuổi thơ, của sự bình yên và gắn bó. Nhìn lại, tôi nhận ra rằng những điều giản dị nhất lại chính là những điều đáng quý nhất. Vì thế, mỗi chúng ta cần biết trân trọng và bảo vệ những cảnh quan thiên nhiên xung quanh mình, bởi đó không chỉ là môi trường sống mà còn là nơi lưu giữ ký ức và tâm hồn.

Con sông nhỏ ấy sẽ mãi chảy, như dòng chảy của thời gian, mang theo những kỉ niệm tuổi thơ trong trẻo mà tôi sẽ không bao giờ quên.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kết hợp với miêu tả và biểu cảm).

Câu 2.
Người mẹ đã sổ tóc cho các con bắt chấy, bày trò chơi “làm trâu” để chúng tạm quên đi cơn đói.

Câu 3.
Hình ảnh “cái bát không” mang ý nghĩa sâu sắc:

• Tố cáo sự ích kỉ, tàn nhẫn của người cha: ăn uống no say với bạn bè, bỏ mặc vợ con đói khát.
• Làm nổi bật bi kịch của gia đình nghèo: hi vọng mong manh của lũ trẻ bị dập tắt hoàn toàn.
• Gợi cảm giác trống rỗng, tuyệt vọng, đẩy nỗi đau lên đến đỉnh điểm.

Câu 4.
Diễn biến tâm lí của những đứa trẻ:

• Khi nghe gọi dọn mâm: mừng rỡ, hi vọng, “mặt tươi tỉnh”, chờ đợi được ăn.
• Khi Gái bê mâm xuống: háo hức, tranh nhau, hồi hộp.
• Khi thấy mâm chỉ còn bát không: thất vọng, đau đớn, bật khóc, tuyệt vọng.

→ Diễn biến này cho thấy cơn đói giày vò khủng khiếp, đồng thời phản ánh sự tội nghiệp, đáng thương và bi kịch của trẻ em trong cảnh nghèo đói.

Câu 5.
Nghèo đói không chỉ làm con người thiếu thốn vật chất mà còn bào mòn tình cảm gia đình. Trong truyện, vì nghèo đói và thói xấu, người cha trở nên vô trách nhiệm, ích kỉ, khiến vợ con chịu cảnh đói khát, tủi cực. Trẻ em không được chăm sóc đầy đủ, phải sống trong thiếu thốn và đau khổ. Nghèo đói còn làm mất đi niềm vui, tiếng cười, thay vào đó là nước mắt và tuyệt vọng. Vì vậy, muốn giữ gìn hạnh phúc gia đình, con người cần nỗ lực vượt qua nghèo khó và sống có trách nhiệm với nhau.