Câu 1 (2,0 điểm) Hình ảnh Sông Hồng trong cảm nhận của nhân vật trữ tình hiện lên với vẻ đẹp vừa thiêng liêng, vừa giàu chiều sâu cảm xúc. Trước hết, Sông Hồng được gọi bằng tiếng gọi thân thương “mẹ của ta ơi”, qua đó khẳng định con sông không chỉ là một thực thể tự nhiên mà còn là cội nguồn sinh thành, nuôi dưỡng con người. Trong lòng sông chứa đựng “bao điều bí mật”, “bao kho vàng cổ tích” – đó là lớp trầm tích văn hóa, lịch sử lâu đời của dân tộc. Sông Hồng cũng mang trong mình những “tiếng rên nhọc nhằn”, những “xoáy nước réo sôi”, gợi lên bao gian lao, mất mát, đau thương mà con người đã trải qua trong quá trình dựng xây và giữ nước. Không chỉ vậy, con sông còn hiện lên như một người mẹ tảo tần, “quằn quại dưới mưa dầm nắng gắt” để đem đến sự sống, mùa màng, hạt gạo trắng ngần và nhựa sống cho cây trái. Qua đó, Sông Hồng mang vẻ đẹp của sự hi sinh, bền bỉ và giàu yêu thương, trở thành biểu tượng thiêng liêng của quê hương, đất nước trong tâm hồn con người Việt Nam. Câu 2 (4,0 điểm) Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và dữ liệu lớn đang làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội. Trong bối cảnh ấy, thế hệ trẻ được xem là lực lượng trung tâm, là động lực quan trọng để làm chủ và dẫn dắt công nghệ. Với người trẻ hôm nay, việc làm chủ công nghệ không chỉ là cơ hội mà còn là trách nhiệm đối với bản thân và đất nước. Trước hết, làm chủ công nghệ giúp tuổi trẻ mở rộng tri thức và khẳng định giá trị bản thân. Công nghệ mang đến khả năng tiếp cận kho tri thức khổng lồ của nhân loại, tạo điều kiện cho người trẻ học tập, sáng tạo và đổi mới không ngừng. Khi biết sử dụng công nghệ một cách chủ động và thông minh, người trẻ có thể nâng cao năng lực nghề nghiệp, thích nghi nhanh với thị trường lao động đang biến đổi từng ngày. Đây chính là chìa khóa để mỗi cá nhân không bị tụt hậu trong thời đại số. Bên cạnh đó, tuổi trẻ làm chủ công nghệ còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Những ứng dụng của trí tuệ nhân tạo, tự động hóa hay chuyển đổi số đang dần trở thành nền tảng cho sự phát triển kinh tế – xã hội. Người trẻ với tư duy năng động, sáng tạo và khả năng tiếp cận nhanh với cái mới có thể tạo ra những giải pháp công nghệ hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng cuộc sống và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Tuy nhiên, làm chủ công nghệ không đồng nghĩa với việc lệ thuộc vào công nghệ. Thực tế cho thấy không ít bạn trẻ đang bị cuốn vào thế giới ảo, sử dụng công nghệ thiếu chọn lọc, dẫn đến lối sống thụ động, giảm khả năng giao tiếp và tư duy độc lập. Vì vậy, người trẻ cần tỉnh táo, biết làm chủ công nghệ bằng bản lĩnh, đạo đức và trách nhiệm xã hội, coi công nghệ là công cụ phục vụ con người chứ không phải chi phối con người. Tóm lại, trong thời đại công nghiệp 4.0, tuổi trẻ cần không ngừng học hỏi, rèn luyện và sáng tạo để làm chủ công nghệ một cách hiệu quả. Khi kết hợp giữa trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến, thế hệ trẻ sẽ trở thành lực lượng tiên phong, góp phần đưa đất nước phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Câu 1 (0,5 điểm): Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do. → Dấu hiệu: số chữ trong mỗi dòng không đều, không có niêm luật chặt chẽ, nhịp điệu linh hoạt, cảm xúc tuôn chảy tự nhiên theo mạch suy tưởng của tác giả. Câu 2 (0,5 điểm): Trong đoạn trích, con sông đã làm nên và tạo ra cho cuộc sống con người: lịch sử, văn hóa, tiếng Việt, giống nòi, xóm thôn, hoa trái, nhà cửa, đất nước, sự sống, lao động, mùa màng và cả vẻ đẹp tâm hồn con người. Câu 3 (1,0 điểm): Biện pháp tu từ điệp ngữ “một con sông” được lặp lại ba lần đã nhấn mạnh hình ảnh Sông Hồng với nhiều vẻ đẹp và ý nghĩa khác nhau. Con sông vừa dịu dàng, đằm thắm như thể thơ lục bát; vừa mạnh mẽ, tràn đầy sức sống như “muôn bắp thịt”; lại vừa dữ dội, nồng nàn, gắn bó máu thịt với con người. Điệp ngữ làm tăng nhịp điệu, cảm xúc và khắc sâu hình tượng Sông Hồng như một thực thể sống, gắn bó mật thiết với dân tộc. Câu 4 (1,0 điểm): Nhân vật trữ tình dành cho Sông Hồng tình cảm sâu nặng, tha thiết và thiêng liêng. Đó là sự biết ơn, trân trọng, yêu thương xen lẫn tự hào khi coi Sông Hồng như người mẹ hiền đã nuôi dưỡng, chở che và hun đúc bao giá trị vật chất, tinh thần cho con người và đất nước. Câu 5 (1,0 điểm): Đoạn trích gợi nhắc thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm với quê hương, đất nước. Mỗi người trẻ cần trân trọng lịch sử, văn hóa dân tộc và những giá trị mà cha ông để lại. Bên cạnh đó, cần sống có lý tưởng, học tập và lao động nghiêm túc để góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp. Yêu nước không chỉ bằng cảm xúc mà còn bằng hành động thiết thực trong cuộc sống hằng ngày.

**Câu 1. Tình huống kịch trong văn bản** Tình huống kịch là cuộc đối thoại giữa Ác-pa-gông và Va-le-rơ xoay quanh việc Ác-pa-gông dự định gả con gái Ê-li-dơ cho một người giàu, lớn tuổi **không đòi của hồi môn**. Trong tình huống đó, Va-le-rơ phải vừa chiều theo lão chủ keo kiệt, vừa khéo léo nói đỡ cho Ê-li-dơ, tạo nên mâu thuẫn kịch và tiếng cười châm biếm. --- **Câu 2. Một lời độc thoại trong văn bản** Ví dụ lời độc thoại của Ác-pa-gông: > “*Ui chà! Hình như có tiếng chó sủa. Có kẻ muốn lấy trộm tiền của mình chăng?*” --- **Câu 3. Mục đích giao tiếp của Va-le-rơ** Mục đích giao tiếp của Va-le-rơ là: * **Bề ngoài**: Tán thành ý kiến của Ác-pa-gông để lấy lòng và tránh làm phật ý ông chủ. * **Thực chất**: Khéo léo bênh vực Ê-li-dơ, nhấn mạnh việc hôn nhân là chuyện cả đời, cần cân nhắc tình cảm, tuổi tác, sự hòa hợp. → Va-le-rơ sử dụng cách nói vòng vo, “nói hai chiều”, vừa xu nịnh vừa bảo vệ người mình yêu. --- **Câu 4. Hiệu quả nghệ thuật của việc lặp lại chi tiết “Không của hồi môn”** Việc lặp lại chi tiết **“Không của hồi môn”**: * Khắc họa rõ nét tính cách **keo kiệt đến cực đoan** của Ác-pa-gông. * Tạo tiếng cười trào phúng vì với lão, tiền bạc lấn át mọi giá trị khác (tình cảm, hạnh phúc, đạo đức). * Làm nổi bật mâu thuẫn kịch và tư tưởng phê phán của tác giả. --- **Câu 5. Nội dung của văn bản** Văn bản phê phán gay gắt thói **tham lam, keo kiệt và vô nhân tính** của Ác-pa-gông – một người cha đặt tiền bạc lên trên hạnh phúc con cái; đồng thời thể hiện sự cảm thông với những người trẻ tuổi bị áp đặt hôn nhân vì lợi ích vật chất, qua đó tạo nên giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của vở kịch.

Câu 1: Phân tích nhân vật Ác-pa-gông trong văn bản Lão hà tiện (2 điểm) Ác-pa-gông trong tác phẩm Lão hà tiện của Mô-li-e được miêu tả là một nhân vật tiêu biểu cho lối sống ích kỷ, hà tiện và tham lam. Ông là một người giàu có nhưng lại sống rất bủn xỉn, chỉ biết tích cóp tiền bạc mà không hề quan tâm đến cuộc sống xung quanh. Ác-pa-gông không có tình yêu thương hay sự quan tâm đến gia đình và những người xung quanh. Ông luôn lo sợ người khác lợi dụng mình, thậm chí đến mức không muốn chi tiêu cho những nhu cầu cơ bản của bản thân, chỉ biết tìm cách tích lũy thêm của cải. Tính cách của Ác-pa-gông được thể hiện rõ qua những hành động, lời nói và quyết định của ông. Trong một lần, khi con gái của ông muốn kết hôn, ông chỉ đồng ý với điều kiện người chồng tương lai phải chứng minh rằng mình có thể sống sót trong sự nghèo đói. Điều này cho thấy sự ích kỷ, tham lam và thiếu sự cảm thông của ông đối với những người xung quanh. Nhân vật Ác-pa-gông là hình mẫu tiêu biểu cho những thói xấu của xã hội, phản ánh sự tham lam, bủn xỉn và thiếu nhân đạo. Mô-li-e qua nhân vật này muốn lên án những người chỉ biết sống cho bản thân, không quan tâm đến cảm xúc và lợi ích của người khác.

Trong đời sống hiện đại, cụm từ “Hội chứng Ếch luộc” được dùng như một lời cảnh tỉnh đối với những người chìm đắm trong sự ổn định quen thuộc, an nhàn hưởng thụ hiện tại mà dần đánh mất ý chí vươn lên và phát triển bản thân. Đặt trong bối cảnh người trẻ hôm nay, câu hỏi đặt ra là: nên lựa chọn một cuộc sống an nhàn, ổn định hay luôn sẵn sàng thay đổi môi trường sống để hoàn thiện chính mình? Theo tôi, người trẻ cần ưu tiên tinh thần sẵn sàng thay đổi, dám bước ra khỏi “vùng an toàn” để phát triển, dù sự ổn định vẫn có giá trị nhất định.

Trước hết, lối sống an nhàn, ổn định không phải hoàn toàn tiêu cực. Ổn định giúp con người có cảm giác an toàn, giảm bớt áp lực, tạo nền tảng vững chắc về vật chất và tinh thần. Với nhiều người, đặc biệt trong những giai đoạn khó khăn, sự ổn định là điều cần thiết để nghỉ ngơi, phục hồi và định hướng lại bản thân. Tuy nhiên, nếu quá phụ thuộc vào sự an nhàn ấy, con người rất dễ rơi vào trạng thái trì trệ, bằng lòng với hiện tại, không còn khát khao học hỏi hay chinh phục những giới hạn mới. Đó chính là lúc “hội chứng Ếch luộc” xuất hiện: sự thay đổi diễn ra chậm rãi, âm thầm, khiến ta không nhận ra mình đang tụt lại phía sau.

Ngược lại, việc sẵn sàng thay đổi môi trường sống, công việc hay tư duy giúp người trẻ có nhiều cơ hội để trưởng thành. Mỗi sự thay đổi đều đi kèm thách thức, nhưng chính khó khăn ấy lại là “chất xúc tác” để con người rèn luyện bản lĩnh, mở rộng hiểu biết và khám phá năng lực tiềm ẩn của bản thân. Khi bước ra khỏi vùng an toàn, người trẻ học được cách thích nghi, tư duy linh hoạt và không ngừng làm mới chính mình. Trong một xã hội vận động nhanh, kiến thức và kỹ năng nếu không được cập nhật sẽ nhanh chóng trở nên lạc hậu. Vì vậy, thay đổi không chỉ là lựa chọn, mà còn là yêu cầu tất yếu để tồn tại và phát triển.

Tuy nhiên, sẵn sàng thay đổi không đồng nghĩa với sống vội vàng hay chạy theo mọi biến động một cách mù quáng. Người trẻ cần thay đổi có mục tiêu, có định hướng rõ ràng, dựa trên sự hiểu biết về bản thân. Phát triển bản thân là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, chứ không chỉ là những quyết định bốc đồng. Khi biết cân bằng giữa ổn định và đổi mới, người trẻ vừa giữ được nền tảng vững chắc, vừa không ngừng tiến lên phía trước.

Tóm lại, trước “Hội chứng Ếch luộc”, người trẻ không nên chọn sự an nhàn kéo dài dẫn đến trì trệ, mà cần nuôi dưỡng tinh thần sẵn sàng thay đổi để phát triển bản thân. Sự ổn định chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó trở thành điểm tựa cho những bước tiến xa hơn, chứ không phải chiếc “lồng êm ái” giam giữ ước mơ và khát vọng của tuổi trẻ.

Trong những năm gần đây, Gen Z – thế hệ sinh ra và lớn lên cùng internet, mạng xã hội và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ – thường xuyên bị gắn mác bằng nhiều định kiến tiêu cực: lười biếng, thiếu kiên trì, sống ảo, ngại va chạm, làm việc “nhảy việc”, thiếu trách nhiệm… Những quy chụp ấy xuất hiện dày đặc trên truyền thông và trong các cuộc trò chuyện đời thường. Từ góc nhìn của người trẻ, tôi cho rằng việc nhìn nhận Gen Z bằng lăng kính định kiến không chỉ thiếu công bằng mà còn cản trở sự thấu hiểu giữa các thế hệ.

Trước hết, cần thừa nhận rằng định kiến không phải tự nhiên sinh ra. Một bộ phận Gen Z thực sự có những biểu hiện khiến người khác băn khoăn: dễ chán nản, nhanh bỏ cuộc, quá phụ thuộc vào mạng xã hội, đề cao cái tôi cá nhân. Tuy nhiên, việc lấy một số hiện tượng cá biệt để quy chụp cho cả một thế hệ là cách nhìn phiến diện. Mỗi thế hệ đều đa dạng, nhiều sắc thái; không ai giống ai, và Gen Z cũng không phải một “khối đồng nhất” để có thể dán lên đó một nhãn mác chung.

Nếu nhìn sâu hơn vào bối cảnh, có thể thấy Gen Z đang trưởng thành trong một thế giới đầy biến động: cạnh tranh gay gắt, áp lực học tập – việc làm lớn, tốc độ thay đổi chóng mặt của công nghệ và cả những khủng hoảng toàn cầu. Trong môi trường ấy, việc người trẻ đề cao cân bằng tinh thần, dám từ chối những công việc độc hại hay tìm kiếm con đường phù hợp với bản thân không nên bị hiểu lầm là “yếu đuối” hay “thiếu chịu đựng”. Trái lại, đó có thể là biểu hiện của sự tỉnh táo và ý thức tự bảo vệ mình.

Bên cạnh đó, Gen Z cũng sở hữu nhiều phẩm chất tích cực đáng ghi nhận. Đó là sự nhạy bén với công nghệ, khả năng học hỏi nhanh, tinh thần sáng tạo và dám bày tỏ chính kiến. Người trẻ ngày nay không ngại đặt câu hỏi, không chấp nhận những khuôn mẫu cũ nếu chúng không còn phù hợp. Họ sẵn sàng lên tiếng trước các vấn đề xã hội như môi trường, bình đẳng, sức khỏe tinh thần. Những điều ấy cho thấy Gen Z không thờ ơ hay vô trách nhiệm như một số định kiến vẫn khẳng định.

Việc gắn mác tiêu cực cho Gen Z còn tạo ra khoảng cách giữa các thế hệ. Khi người trẻ luôn bị nhìn bằng ánh mắt nghi ngờ, họ dễ rơi vào tâm lý tự ti hoặc phản kháng, còn người lớn thì bỏ lỡ cơ hội lắng nghe và đồng hành. Trong khi đó, sự phát triển của xã hội rất cần sự kết nối: kinh nghiệm của thế hệ đi trước kết hợp với sức trẻ và tư duy mới của thế hệ sau. Định kiến, nếu kéo dài, sẽ trở thành rào cản cho sự hợp tác và tiến bộ chung.

Từ phía Gen Z, người trẻ cũng cần nhìn lại mình một cách nghiêm túc. Không nên dùng “đặc quyền thế hệ” để bao biện cho sự thiếu cố gắng hay vô kỷ luật. Cách tốt nhất để phá bỏ định kiến chính là hành động: học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, chứng minh giá trị bằng năng lực và thái độ. Khi người trẻ đủ bản lĩnh và trưởng thành, những nhãn mác tiêu cực sẽ dần mất đi sức nặng.

Tóm lại, định kiến về Gen Z phản ánh sự thiếu thấu hiểu hơn là bản chất của cả một thế hệ. Thay vì quy chụp, xã hội cần đối thoại; thay vì phán xét, cần lắng nghe. Chỉ khi các thế hệ nhìn nhau bằng sự tôn trọng và cởi mở, Gen Z mới có thể phát huy hết tiềm năng của mình, đồng thời góp phần xây dựng một xã hội năng động, nhân văn và bền vững.

Trước hết, không thể phủ nhận rằng góp ý, nhận xét trước tập thể có những mặt tích cực nhất định. Trong một số trường hợp, việc chỉ ra sai sót công khai giúp mọi người cùng rút kinh nghiệm, tránh lặp lại lỗi tương tự. Chẳng hạn, trong giờ học hay buổi sinh hoạt lớp, giáo viên hoặc người điều hành góp ý một cách đúng mực có thể giúp cá nhân được nhắc nhở, đồng thời tạo bài học chung cho cả tập thể. Nếu lời nhận xét khách quan, công bằng và mang tính xây dựng, nó sẽ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, kỷ luật và tinh thần cầu tiến của mỗi người.

Tuy nhiên,Con người ai cũng có lòng tự trọng và nhu cầu được tôn trọng. Khi bị phê bình công khai, đặc biệt bằng lời lẽ gay gắt, thiếu tế nhị, người bị góp ý dễ cảm thấy xấu hổ, tổn thương, thậm chí bị xúc phạm. Điều đó không những không giúp họ tiến bộ mà còn có thể khiến họ mặc cảm, thu mình hoặc phản ứng tiêu cực. Nhiều trường hợp, việc góp ý trước đám đông vô tình trở thành sự “bêu riếu”, làm mất đi mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người, gây chia rẽ trong tập thể.

Nguyên nhân của những hệ quả tiêu cực ấy thường xuất phát từ cách góp ý và mục đích góp ý. Có người góp ý không phải vì mong người khác tốt lên, mà để thể hiện bản thân, khẳng định quyền lực hay trút bức xúc cá nhân. Khi lời nhận xét mang nặng tính chỉ trích, áp đặt, thiếu đồng cảm, nó sẽ trở thành “vết dao” làm tổn thương người nghe. Vì vậy, vấn đề không chỉ là góp ý ở đâu, mà quan trọng hơn là góp ý như thế nào và vì điều gì.

Từ đó, theo tôi, khi cần nhận xét người khác, nhất là trước đám đông, chúng ta nên cân nhắc kỹ. Nếu lỗi sai mang tính cá nhân, tế nhị hoặc dễ gây tổn thương, tốt nhất nên góp ý riêng, bằng thái độ chân thành, nhẹ nhàng. Chỉ nên góp ý công khai khi lỗi sai ảnh hưởng đến tập thể và khi người góp ý có đủ uy tín, sự công tâm. Đồng thời, lời góp ý cần tập trung vào hành vi, sự việc chứ không công kích con người; nên chỉ ra cả ưu điểm lẫn hạn chế để người nghe cảm thấy được tôn trọng và sẵn sàng tiếp thu.

Tóm lại, góp ý, nhận xét người khác trước đám đông là con dao hai lưỡi. Nếu được thực hiện đúng lúc, đúng cách và xuất phát từ thiện ý, nó sẽ giúp con người hoàn thiện bản thân và xây dựng tập thể tốt đẹp hơn. Ngược lại, nếu thiếu tinh tế và tôn trọng, nó có thể gây tổn thương sâu sắc và để lại những hệ quả khó lường. Vì thế, mỗi chúng ta cần học cách góp ý bằng cả lý trí và lòng nhân ái.

Nguyễn Bính là gương mặt tiêu biểu của phong trào Thơ mới, nhưng lại chọn cho mình một con đường khác biệt: trở về với hồn quê, với mộc mạc dân gian. Giữa thời đại thơ ca đang hướng mạnh về cái “tôi” cá nhân và ảnh hưởng phương Tây, Nguyễn Bính đem đến một tiếng nói thấm đượm hương đồng gió nội. Bài thơ Chân quê là một trong những sáng tác tiêu biểu, thể hiện rõ quan niệm thẩm mĩ và tâm hồn nghệ sĩ gắn bó với vẻ đẹp truyền thống và nếp sống thảo thơm của người Việt. Trước hết, bài thơ dựng lên một tình huống trữ tình rất duyên dáng: cô gái quê đi tỉnh về trong dáng vẻ khác lạ, khiến chàng trai vừa bất ngờ vừa xao xuyến. Từ đó, nỗi niềm của nhân vật trữ tình được bộc lộ một cách tự nhiên. Chỉ trong vài câu mở đầu: “Hôm qua em đi tỉnh về, Đợi em ở mãi con đê đầu làng”, khung cảnh quê hiện ra bình dị: con đê, đầu làng, nỗi chờ đợi của chàng trai gợi nên chất tình quê mộc mạc. Nhưng sự xuất hiện của cô gái với “khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng”, “áo cài khuy bấm” lại tạo nên sự đối lập thú vị giữa giản dị và thị thành. Tâm trạng nhân vật trữ tình vì thế trở nên bối rối, vừa yêu, vừa “khổ” vì sự thay đổi ấy. Nỗi tiếc nuối của chàng trai được thể hiện qua loạt câu hỏi tu từ dồn dập: “Nào đâu cái yếm lụa sồi? … Nào đâu cái áo tứ thân?” Không chỉ là sự nhớ về những trang phục truyền thống, đây còn là nỗi hoài niệm về vẻ đẹp thuần hậu, chất phác của người con gái quê. Những hình ảnh như “khăn mỏ quạ”, “quần nái đen” gợi cả một nếp sống hiền hòa, đậm bản sắc nông thôn Việt Nam. Qua đó, bài thơ biểu đạt một quan niệm thẩm mỹ: cái đẹp không nằm ở sự cầu kỳ, hào nhoáng mà ở sự trong trẻo, tự nhiên của đời sống quê mùa. Sang phần tiếp theo, giọng điệu thơ trở nên tha thiết và có phần thành khẩn: “Nói ra sợ mất lòng em, Van em! Em hãy giữ nguyên quê mùa.” Tiếng “van em” không phải lời ép buộc mà là sự bộc bạch chân thành. Tình cảm ấy dựa trên sự thuần hậu, chân phương – những giá trị mà nhân vật trữ tình trân trọng. Câu thơ: “Như hôm em đi lễ chùa, Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh.” không chỉ tái hiện đời sống văn hóa làng quê mà còn cho thấy vẻ đẹp duyên dáng, đoan trang của người con gái trong nếp sinh hoạt truyền thống. Hai câu thơ mang màu sắc khẩu ngữ nhưng giàu hàm ý: “Hoa chanh nở giữa vườn chanh, Thầy u mình với chúng mình chân quê.” So sánh giản dị mà gợi cảm: hoa chanh đẹp nhất khi ở đúng nơi thuộc về nó. Con người cũng vậy, cái đẹp nở ra từ sự phù hợp với môi trường, nguồn cội. Từ đó, tác giả khẳng định vẻ đẹp của sự mộc mạc, hồn nhiên – vẻ đẹp chân quê. Kết thúc bài thơ, Nguyễn Bính nhẹ nhàng mà sâu sắc: “Hôm qua em đi tỉnh về, Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều.” “Hương đồng gió nội” không chỉ là mùi thơm của đồng quê mà còn tượng trưng cho phẩm chất trong trẻo của người con gái. Chỉ “bay đi ít nhiều” thôi cũng khiến nhân vật trữ tình không khỏi bâng khuâng. Lời thơ khép lại bằng nỗi lo lắng nhẹ nhàng, thấm đẫm yêu thương và trân trọng. Về nghệ thuật, Chân quê thành công nhờ giọng điệu đậm chất dân gian, ngôn ngữ giản dị, giàu khẩu ngữ, giàu nhạc điệu như lời ca dao. Những hình ảnh quê mùa quen thuộc, những so sánh mộc mạc mà tinh tế tạo nên sức gợi cảm sâu lắng. Kết cấu bài thơ theo mạch cảm xúc tự nhiên, giàu chất tự sự, giúp nhân vật trữ tình bộc lộ tâm trạng chân thật. Chân quê không chỉ là lời bày tỏ của một chàng trai đang yêu, mà còn như lời nhắc nhở về giá trị của vẻ đẹp truyền thống. Với bài thơ này, Nguyễn Bính đã khẳng định phong cách độc đáo: giữ gìn và tôn vinh hồn quê trong thơ Việt. Vẻ đẹp chân quê – giản dị mà đằm thắm – vì thế vẫn còn nguyên sức sống trong lòng nhiều thế hệ bạn đọc.

Trong bài thơ Mẹ của anh, nhân vật trữ tình “em” hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn vô cùng nhân hậu, giàu yêu thương và biết trân trọng những giá trị gia đình. Qua lời tâm sự chân thành, “em” không chỉ bộc lộ tình yêu dành cho người mình thương mà còn thể hiện tấm lòng kính trọng, biết ơn sâu sắc đối với người mẹ – dù không phải là mẹ ruột của mình. Chính điều ấy đã làm nên vẻ đẹp dịu dàng mà cao quý của “em”. Trước hết, vẻ đẹp tâm hồn của “em” toát lên ở sự thấu hiểu và tri ân đối với mẹ của “anh”. Dù “mẹ tuy không đẻ không nuôi”, “em” vẫn “ơn mẹ suốt đời chưa xong”. Lời thơ giản dị nhưng đậm ân tình, cho thấy “em” ý thức sâu sắc rằng tình yêu mẹ dành cho anh cũng chính là chiếc nôi nuôi dưỡng hạnh phúc của hai người. “Em” trân trọng những gian lao mẹ đã trải qua: từ “bên anh mẹ thức lo từng cơn đau” đến “chợ xa gánh nặng mẹ lên mấy lần”. Cách “em” nhìn những vết dấu thời gian trên tóc mẹ – “bây giờ tóc mẹ trắng phau để cho mái tóc trên đầu anh đen” – cho thấy một trái tim biết nhìn vào cội nguồn, biết đặt hạnh phúc hiện tại vào bến đỗ hy sinh của thế hệ trước. Sự tinh tế và lòng biết ơn ấy làm “em” trở nên sâu sắc, chín chắn, giàu yêu thương. Không chỉ biết ơn, “em” còn đầy chân thành và tôn trọng đối với mẹ. “Em” không muốn tình yêu của mình và “anh” trở thành cái cớ để dối mẹ: “Xin đừng bắt chước câu ca đi về dối mẹ để mà yêu nhau”. Lời nhắc nhẹ mà tha thiết ấy thể hiện nhân cách chân thật và trong sáng. “Em” tin rằng tình yêu dựa trên sự chân thành với gia đình mới có thể bền vững. Đó là vẻ đẹp của một người trẻ nhưng trưởng thành, luôn biết đặt sự tử tế làm nền tảng cho hạnh phúc. Bên cạnh lòng hiếu thảo, “em” còn mang trong mình tình yêu dịu dàng, vị tha và ấm áp. “Em xin hát tiếp lời ca / Ru anh sau nỗi lo âu nhọc nhằn” – lời thơ gợi hình ảnh một người con gái biết sẻ chia, biết vun đắp, biết biến yêu thương thành hành động cụ thể. Tiếng “ru” của em không chỉ là sự chăm sóc mà còn là lời hứa đồng hành, xoa dịu những bộn bề của cuộc sống. Đó là tình yêu trưởng thành, bền bỉ và giàu đức hi sinh. Quan trọng hơn, “em” biết đặt tình yêu của mình trong bối cảnh rộng lớn của gia đình và cuộc đời: “Hát tình yêu của chúng mình nhỏ nhoi giữa một trời xanh khôn cùng”. “Em” nhìn nhận hạnh phúc riêng trong mối quan hệ hài hòa với thiên nhiên, truyền thống và tình mẹ bao la. Điều ấy chứng tỏ “em” có một tâm hồn sâu rộng, không ích kỷ, luôn hướng đến sự hòa hợp giữa cái riêng và cái chung. Cuối cùng, vẻ đẹp tâm hồn của “em” còn nằm ở sự tri ân đối với nguồn cội của người mình yêu. Câu thơ kết “Mẹ sinh anh để bây giờ cho em” không chỉ là lời cảm ơn với mẹ mà còn là sự trân trọng đối với chính tình yêu đang có. Đó là lời biết ơn chân thành, tinh tế, mang vẻ đẹp khiêm nhường và nhân hậu. Tóm lại, qua bài thơ Mẹ của anh, “em” hiện lên với tâm hồn đẹp đẽ: biết ơn, chân thành, nhân hậu, hiếu thảo và giàu yêu thương. Vẻ đẹp ấy không ồn ào mà lặng lẽ, không phô trương mà sâu sắc – làm cho bài thơ trở thành một bản hòa ca cảm động về tình yêu và tình mẹ.

Câu 1. Văn bản thuộc thể loại truyền thuyết / truyền kỳ (gồm các tích truyện dân gian, chuyện thần thoại, dị bản lịch sử — những truyện kể mang yếu tố phi thực, huyền thoại).

Câu 2. Văn bản viết về đề tài những câu chuyện huyền sử, tình duyên bi kịch và số mệnh vượt ra ngoài đời thường: bao gồm tình yêu, phản nghịch xã hội, cái chết, hóa thành thần/thần thoại và luân hồi, tái sinh. Câu 3.

— Tác dụng của yếu tố kì ảo Yếu tố kì ảo trong văn bản (hóa thần thành sông, gặp gỡ mỗi năm của Ngưu–Chức, tái sinh, hiện tượng giống hệt người xưa…) có các tác dụng chính: Nâng sự kiện lên tầm vũ trụ — biến chuyện riêng của con người thành sự kiện có ý nghĩa vĩnh cửu (ví dụ: vợ Thuấn thành thần sông, Ngưu Lang–Chức Nữ gặp nhau trên trời). Tăng sức biểu cảm và tính tượng trưng — nỗi thương, tủi phận, lòng trung thành được biểu đạt mạnh mẽ hơn khi diễn ra trên bình diện siêu nhiên. Giải thích nguồn gốc, an dân — nhiều truyền thuyết dùng kì ảo để lý giải phong tục, địa danh, hiện tượng (thần sông, lễ hội tháng Bảy). Tạo khoảng cách và khắc sâu triết lí — qua kì ảo, văn bản chuyển từ kể chép sang suy ngẫm về số phận, luân lý, công bằng xã hội (ví dụ vụ nàng Lý tự chặt tay dẫn tới can thiệp của triều đình). Câu 4.

— Tác dụng của điển tích, điển cố; điển tích ấn tượng Tác dụng chung: Điển tích (những tên nhân vật lịch-thần như Thuấn, Nghiêu, Ngưu Lang–Chức Nữ, Dương Quý Phi) rút gọn diễn trình kể nhưng đồng thời kéo theo cả hệ nghĩa văn hóa, lịch sử, đạo đức đã gắn với tên đó; khiến truyện có uy tín, chiều sâu văn hóa, kích thích liên tưởng đa tầng; giúp tác giả truyền tải nhanh các giá trị (lòng trung thành, tình yêu, nỗi oan, sự trừng phạt hay cảm thông). Điển tích ấn tượng: Tôi ấn tượng nhất với truyền thuyết Ngưu Lang — Chức Nữ. Lý do: hình ảnh hai người tình bị phân cách, chỉ được gặp nhau một lần mỗi năm, là biểu tượng mạnh mẽ cho nỗi nhớ khắc khoải, tình yêu vượt thời gian; đồng thời đã trở thành cơ sở cho nghi lễ, tập tục (lễ hội tháng Bảy), nên vừa mang ý nghĩa cá nhân vừa mang ý nghĩa cộng đồng, dễ tạo đồng cảm sâu rộng. Ngoài ra, vụ Dương Quý Phi tái sinh cũng ấn tượng vì liên hệ trực tiếp giữa lịch sử cung đình và quan niệm luân hồi, khiến chuyện bi kịch trở nên mênh mông, huyền ảo. Câu 5.

— Không gian nghệ thuật: kết hợp các cõi và tác dụng Các chi tiết thể hiện sự kết hợp giữa các cõi: Đời thường, trần thế: quán trọ, quan sở tại, triều đình, chuyện làm quan (Vương Ngưng, chủ quán, xử phạt). Cõi thần / vũ trụ: vợ Thuấn trở thành thần sông Tương; Ngưu Lang — Chức Nữ gặp nhau trên bầu trời sao; Dương Quý Phi tái sinh và trở lại với Đường Minh Hoàng. Cõi trung gian / siêu nhiên gợi ý luân hồi: người chết hóa thần, người xưa hiện lại dưới dạng người giống hệt (Vị Ngọc Tiên). Tác dụng của việc xây dựng không gian đó: Mở rộng chiều kích của câu chuyện từ cá nhân sang vũ trụ, khiến cảm xúc và bài học trở nên phổ quát. Liên kết hiện thực với phản chiếu tâm linh, giúp độc giả vừa thấy được bất công xã hội (ví dụ nỗi oan của nàng Lý) vừa cảm nhận được an ủi, trừng phạt hay bù đắp từ thế giới siêu nhiên. Tạo tính biểu tượng và giá trị giải thích (nguồn gốc lễ hội, hiện tượng tự nhiên, bản án đạo đức) — khiến văn bản vừa có giá trị kể chuyện vừa có giá trị văn hóa, giáo hóa.