"Văn học là tấm gương phản chiếu con người và cuộc sống". Chính vì thế câu chuyện "Đẽo cày giữa đường" của nhà văn Nguyễn Xuân Kính qua hình tượng người thợ mộc, tác giả dân gian đã chỉ ra một thói quen xấu phổ biến trong cuộc sống: làm việc không có chính kiến, thiếu suy nghĩ độc lập và dễ bị chi phối bởi ý kiến của người khác.

Trước hết, người thợ mộc hiện lên là một người thiếu hiểu biết và không có kế hoạch rõ ràng trong công việc. Khi đẽo cày, anh ta không dựa vào kinh nghiệm hay mục đích sử dụng mà lại đặt chiếc cày giữa đường để làm. Việc “đẽo cày giữa đường” đã tạo điều kiện cho người qua lại góp ý, đồng thời cho thấy sự thiếu tính toán của người thợ mộc ngay từ đầu. Đặc điểm nổi bật nhất của nhân vật người thợ mộc là thiếu chính kiến, dễ nghe theo ý kiến người khác. Mỗi người đi qua đều có một ý kiến khác nhau: người thì bảo cày phải to, người lại bảo cày phải nhỏ, người khác cho rằng nên làm thế này hay thế kia. Người thợ mộc không biết chọn lọc, suy xét mà ai nói gì cũng nghe theo, liền sửa chiếc cày theo từng lời góp ý. Chi tiết này cho thấy anh ta không có lập trường riêng, không tin vào suy nghĩ và khả năng của bản thân. Không chỉ thiếu chính kiến, người thợ mộc còn thiếu tư duy thực tế và khả năng phân tích đúng – sai. Anh ta không nhận ra rằng mỗi người góp ý đều xuất phát từ nhu cầu riêng của họ, không ai chịu trách nhiệm cho kết quả cuối cùng. Vì cứ thay đổi liên tục, chiếc cày cuối cùng trở nên méo mó, không dùng được. Kết cục ấy là hậu quả tất yếu của việc làm việc thiếu suy nghĩ và không biết tự chịu trách nhiệm. Qua nhân vật người thợ mộc, truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường” đã phê phán thói quen ba phải, gió chiều nào theo chiều ấy, thiếu bản lĩnh cá nhân. Đồng thời, câu chuyện cũng gửi gắm bài học sâu sắc: trong công việc và cuộc sống, con người cần có chính kiến, biết lắng nghe nhưng phải chọn lọc ý kiến, suy nghĩ độc lập và chịu trách nhiệm với quyết định của mình. Nếu không, giống như người thợ mộc trong truyện, ta sẽ dễ thất bại và không đạt được kết quả mong muốn.

Như vậy, có thể nói, truyện " Đẽo cày giữa đường" của tác giả Nguyễn Xuân Kính là một câu chuyện hay và đầy ý nghĩa. Qua truyện ,tác giả muốn gửi đến người đọc bức thông điệp vô cùng sâu sắc: phải có chính kiến riêng, suy nghĩ độc lập. Từ đó , người đọc cần phải sửa mình và sống có lập trường riêng.

Truyện ngụ ngôn “Ếch ngồi đáy giếng” là một câu chuyện ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa sâu sắc. Qua hình tượng con ếch, tác giả dân gian đã phê phán một kiểu người có tầm nhìn hạn hẹp, chủ quan và kiêu ngạo, đồng thời gửi gắm bài học quý giá về cách nhìn nhận bản thân và thế giới xung quanh. Trước hết, nhân vật con ếch hiện lên là một kẻ tầm nhìn hạn hẹp, hiểu biết nông cạn. Con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng nhỏ, xung quanh chỉ có vài con vật bé nhỏ như nhái, cua, ốc. Không gian chật hẹp ấy khiến ếch tưởng rằng bầu trời chỉ bé bằng cái vung. Chi tiết “tưởng bầu trời chỉ bằng cái vung” là dẫn chứng tiêu biểu cho sự thiển cận trong nhận thức của ếch. Vì chỉ quen sống trong phạm vi nhỏ hẹp, ếch không hề biết bên ngoài giếng là một thế giới rộng lớn, bao la hơn rất nhiều. Không chỉ hạn hẹp về hiểu biết, con ếch còn là kẻ chủ quan, kiêu ngạo, tự cao tự đại. Do sống trong giếng và luôn được các con vật khác sợ hãi, ếch cho rằng mình là kẻ oai phong nhất. Truyện kể rằng mỗi lần ếch cất tiếng kêu, các con vật xung quanh đều hoảng sợ, điều đó khiến ếch càng thêm huênh hoang. Từ đó, ếch “coi trời bằng vung”, xem thường mọi thứ xung quanh và tự cho mình là trung tâm của vũ trụ. Sự kiêu ngạo này bắt nguồn từ chính sự hiểu biết hạn chế nhưng lại không chịu học hỏi, mở rộng tầm mắt. Đặc biệt, đặc điểm nguy hiểm nhất của nhân vật ếch là thói coi thường thực tế và không lường trước hậu quả. Khi mưa to làm nước dâng cao đưa ếch ra khỏi giếng, thay vì nhận ra sự nhỏ bé của mình trước thế giới rộng lớn, ếch vẫn giữ thói quen cũ: nghênh ngang đi lại, coi thường xung quanh. Kết cục, ếch bị trâu đi qua giẫm chết. Chi tiết này là một dẫn chứng giàu ý nghĩa, cho thấy sự chủ quan và kiêu ngạo có thể dẫn con người đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là tai họa. Qua việc xây dựng nhân vật ếch với những đặc điểm tiêu biểu như tầm nhìn hạn hẹp, tự cao tự đại và chủ quan, truyện ngụ ngôn “Ếch ngồi đáy giếng” đã gửi gắm một bài học sâu sắc. Con người cần luôn ý thức được sự nhỏ bé của bản thân trước thế giới rộng lớn, không ngừng học hỏi, mở mang hiểu biết. Đồng thời, mỗi người phải biết khiêm tốn, không kiêu căng, tự mãn, bởi nếu coi thường thực tế và người khác, ta rất dễ phải trả giá đắt cho chính mình.

Như vậy,có thể nói, truyện " Ếch ngồi đáy giếng" đã khép lại nhưng dư âm của nó vẫn còn.Qua truyện người đọc rút ra được bài học vô cùng sâu sắc: không nên kiêu căng,tự mãn, coi thường người khác . Đồng thời tác giả cũng phê phán những con người có tầm nhìn hạn hẹp, nông cạn , suy nghĩ không thấu đáo. Từ nhân vật , người đọc cần phải sửa mình, phải biết học hỏi và không kiêu ngạo