Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam có rất nhiều câu chuyện hay, hấp dẫn. Trong đó có truyện “Đẽo cày giữa đường”. Truyện đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Nhân vật anh thợ mộc chăm chỉ, có chí làm giàu nhưng lại không có chính kiến lập trường nên đã hỏng hết việc.

dân gian in trong Truyện ngụ ngôn người Việt, xuất bản năm 2014 bởi Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội. Ra đời trong bối cảnh xã hội nông nghiệp nhằm giáo dục về lẽ sống, sự kiên trì và tập trung. Câu chuyện xoay quanh nhân vật chính là anh thợ mộc chăm chỉ, có chí làm giàu nhưng lại không có chính kiến lập trường nên đã hỏng hết việc.

Trước hết, anh thợ mộc trong truyện là người chăm chỉ, cần cù, có chí làm giàu. Ngay từ đầu truyện, hình ảnh anh thợ mộc “đẽo cày giữa đường” đã cho thấy anh không hề lười biếng mà miệt mài lao động bằng chính sức lực của mình, thể hiện rõ sự cố gắng chịu khó trong công việc. Việc anh làm cày không phải cho mình mà với mong muốn bán được nhiều tiền. Đặc biệt, việc anh đặt cày giữa đường cho thấy cái nhìn thực tế của anh về cuộc sống và làm giàu bằng con đường chính đáng. Mỗi khi có người đi qua góp ý, anh đều “nghe theo rồi sửa lại”, chi tiết này chứng tỏ anh luôn suy nghĩ đến việc làm sao để sản phẩm phù hợp với người mua, dễ tiêu thụ hơn. Qua đó, việc làm của anh đã làm nổi bật hình ảnh một người thợ mộc chăm chỉ, luôn đặt nhiều hi vọng vào công việc làm ăn để vươn lên trong cuộc sống.

Nổi bật nhất ở anh thợ mộc là một người không có chính kiến lập trường nên đã hỏng hết việc. Một hôm anh đang đẽo cày có người đi qua bảo: “Phải đẽo cho cao, cho to thì mới dễ cày”. Anh ta cũng nghe theo và làm, nhưng sau câu góp ý đó anh chẳng bán được cái nào và lại có người khác đến góp ý tiếp. Nhưng mỗi lần góp ý của người khác, anh thợ mộc cũng nghe theo, cuối cùng chẳng bán được cái nào mà chỉ thấy gỗ dần ít đi. Chợt có người đến bảo: “Ở miền núi người ta phá hoang, cày toàn bằng voi cả”. Anh mau mắn đáp lại rằng: “Nếu thế này thì bao nhiêu cày bán cũng hết”. Nghe vậy anh thợ mộc vui sướng, hớn hở lấy hết gỗ trong nhà đẽo như người ta nói. Nhưng mấy hôm sau ở ven đường cũng chẳng có ai qua lại.

Sau một thời gian, anh thợ mộc Hoàng còn mắc thêm một lỗi lớn nữa là không biết lắng nghe lời khuyên đúng đắn mà lại nghe theo tất cả mọi người. Mỗi người đi qua lại góp ý một kiểu khiến anh thay đổi liên tục. Vì thế mà không có chính kiến, lập trường vững vàng nên cuối cùng anh chẳng làm được việc gì nên hồn. Người thì bảo phải đẽo cày cao, người thì bảo phải đẽo cày to, người khác lại nói nên làm kiểu khác. Anh đều nghe theo và sửa lại theo lời góp ý của họ. Điều đó cho thấy anh là một người dễ thay đổi, thiếu suy nghĩ độc lập và không có lập trường riêng.

Qua câu chuyện, tác giả dân gian muốn gửi gắm một bài học sâu sắc: mỗi người cần phải biết lắng nghe ý kiến của người khác nhưng cũng phải có chính kiến và suy nghĩ riêng của mình. Nếu cứ nghe theo mọi người một cách mù quáng thì sẽ không đạt được kết quả tốt trong công việc cũng như trong cuộc sống.

Câu chuyện cho gta bài học rằng trong cuộc sống , khi gặp khó khăn hay nghịch cảnh , chúng ta không nên nản lòng hay bỏ cuộc mà phải bình tĩnh , kiên trì tìm cách vượt qua . Nếu biết biến những điều bất lợi thành cơ hội như con lừa đã làm , chúng ta có thể từng bước vượt qua khó khăn và vươm lên trong cuộc sống

Bác nông dân thì buông xuôi bỏ mặc , còn con lừa không chịu đầu hàng mà tìm cách vượt qua khó khăn để cứu chính mình