Câu 1

Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” đã khắc họa sinh động cuộc vật lộn dữ dội giữa con người nhỏ bé và biển cả hung bạo. Qua nhịp điệp liên tiếp của câu thơ “Chèo đi”, tác giả tạo nên cảm giác gấp gáp, căng thẳng, như thúc giục con người phải không ngừng tiến lên để giành giật sự sống. Biển hiện lên với những hình ảnh dữ dằn: “nước vằn mông mốc”, “nước cuộn thác”, “nước xoáy dữ”, “nước dựng đứng chấm trời”, được nhân hóa như một thế lực có linh hồn, có khả năng nuốt chửng con người. Không chỉ thiên nhiên, những yếu tố huyền bí như “quỷ dữ”, “ngọ lồm”, “Long Vương” còn phản ánh nỗi sợ hãi, niềm tin dân gian của người đi biển trước những hiểm nguy khó lường. Trước hoàn cảnh ấy, con người hiện lên vừa yếu đuối, lo âu, vừa kiên cường, quyết không buông xuôi. Lời van xin ở cuối đoạn trích vang lên tha thiết, thể hiện khát vọng sống mãnh liệt và ý chí bám víu vào sự tồn tại. Qua đó, đoạn thơ không chỉ tái hiện một chuyến đi biển đầy hiểm nguy mà còn ngợi ca sức sống bền bỉ của con người trước thiên nhiên khắc nghiệt.

Câu 2

Trong hành trình dài rộng của cuộc đời, con người có thể gặp gỡ rất nhiều mối quan hệ, song tình thân vẫn luôn là giá trị bền vững và thiêng liêng nhất. Đó là sợi dây gắn kết những con người có chung huyết thống, là điểm tựa tinh thần giúp mỗi người vững vàng trước những biến động không ngừng của cuộc sống.

Tình thân trước hết là tình cảm ruột thịt tự nhiên, được hình thành từ khi con người cất tiếng khóc chào đời. Đó là tình yêu thương vô điều kiện của cha mẹ dành cho con cái, là sự đùm bọc, chở che giữa anh chị em trong gia đình. Khác với nhiều mối quan hệ xã hội khác có thể đến rồi đi, tình thân không đòi hỏi sự đáp trả hay tính toán thiệt hơn. Chính sự vô tư, chân thành ấy đã làm nên giá trị bền vững của tình thân trong đời sống con người.

Trong cuộc sống đầy thử thách, tình thân trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc giúp con người vượt qua khó khăn. Khi thất bại, đau khổ hay mất phương hướng, gia đình luôn là nơi dang rộng vòng tay đón ta trở về. Một lời động viên của cha mẹ, một cái nắm tay của người thân cũng đủ tiếp thêm sức mạnh để ta đứng dậy sau vấp ngã. Tình thân vì thế không chỉ xoa dịu nỗi đau mà còn nuôi dưỡng niềm tin, giúp con người có thêm nghị lực để tiếp tục bước đi.

Không chỉ là chốn nương náu tinh thần, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách và đạo đức của mỗi con người. Những bài học đầu tiên về lòng yêu thương, sự sẻ chia, trách nhiệm và bao dung đều bắt nguồn từ gia đình. Một người lớn lên trong tình yêu thương và sự quan tâm đúng mực sẽ dễ biết cảm thông, tôn trọng người khác và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Có thể nói, gia đình chính là “trường học đầu tiên” dạy con người cách làm người.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp, không ít người vô tình xem nhẹ giá trị của tình thân. Áp lực công việc, học tập hay sự chi phối của công nghệ khiến con người ít dành thời gian quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với người thân. Thậm chí, có những trường hợp vì lợi ích cá nhân mà tình thân bị rạn nứt, tổn thương. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi người cần biết trân trọng và gìn giữ tình cảm gia đình, bởi khi mất đi, đó là sự mất mát không gì bù đắp được.

Nhận thức được giá trị của tình thân, mỗi chúng ta cần chủ động vun đắp mối quan hệ gia đình bằng những hành động thiết thực: dành thời gian cho người thân, biết lắng nghe, cảm thông và chia sẻ; sống hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; yêu thương, đùm bọc anh chị em. Những việc làm nhỏ bé nhưng chân thành ấy chính là cách giữ cho ngọn lửa tình thân luôn ấm áp.

Tóm lại, tình thân là nền tảng tinh thần vững chắc, là nguồn sức mạnh nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách con người. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, gia đình vẫn luôn là nơi bình yên nhất để con người tìm về. Biết trân trọng và gìn giữ tình thân chính là cách để mỗi người sống nhân văn hơn và có một cuộc đời ý nghĩa hơn.

Câu1

Người kể trong văn bản: Sa dạ sa dồng.

Câu 2

Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm: Dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió, là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan slay ở cõi âm.

Câu 3

Cuộc sống bất công, oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động, bé mọn, khốn khổ.

Câu 4

– đặc điểm của các rán nước:

+ Rán nước thứ sáu: Thấy nước vằn mông mốc.

+ Rán nước thứ bảy: Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng

+ Rán nước thứ tám: Nước thét gào kéo xuống Long Vương.

+ Rán nước thứ chín: Khắp mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Rán nước thứ mười: Thuyền lướt theo nước trời băng băng.

+ Rán nước thứ mười một: Sóng đuổi sóng xô đi.

+ Rán nước thứ mười hai: – A! Bờ biển kia rồi.

-Các rán nước biểu tượng cho những oan khiên, khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động, khốn khổ, thấp cổ bé họng.

Câu 5

– những âm thanh xuất hiện trong đoạn thơ:

+ Âm thanh của mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng,… của những sa dạ sa dồng

- Những âm thanh đó gợi ra sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng,… con người và sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền.