Câu 1

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa sâu sắc tâm trạng đau đớn, xót xa của Kim Trọng khi trở lại vườn Thúy sau nửa năm chịu tang. Cảnh cũ nhưng người xưa không còn, tất cả trở nên hoang vắng, tiêu điều: “Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa”, “Sập sè én liệng lầu không…”. Biện pháp tả cảnh ngụ tình được vận dụng tài tình, khiến cảnh vật nhuốm màu tâm trạng. Hình ảnh “Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” gợi sự đối lập giữa cái còn và cái mất: hoa vẫn nở, thiên nhiên vẫn tuần hoàn, nhưng Thúy Kiều đã rời xa. Khi nghe tin Kiều bán mình chuộc cha, nhờ Thúy Vân thay lời hẹn ước, Kim Trọng rơi vào trạng thái đau đớn tột cùng: “Vật mình vẫy gió, tuôn mưa…”. Qua đó, Nguyễn Du thể hiện niềm cảm thương sâu sắc trước bi kịch tình yêu tan vỡ và số phận éo le của con người trong xã hội phong kiến.

Câu 2

Trong cuộc sống hôm nay, giữa nhịp sống hối hả và đầy cạnh tranh, sự hi sinh thầm lặng vẫn luôn hiện diện như một giá trị đẹp đẽ và bền vững. Hi sinh thầm lặng là khi con người âm thầm cống hiến, cho đi mà không cần được ghi nhận hay đáp đền. Đó có thể là sự vất vả của cha mẹ vì con cái, là những người lao động miệt mài làm việc mỗi ngày, hay những con người lặng lẽ góp phần giữ gìn bình yên cho xã hội.

Trước hết, sự hi sinh thầm lặng thể hiện tình yêu thương và trách nhiệm. Cha mẹ có thể dành cả đời tảo tần, chắt chiu từng đồng để con được học hành đầy đủ. Họ không kể công, không đòi hỏi, chỉ mong con trưởng thành nên người. Những người công nhân, nông dân, bác sĩ, chiến sĩ… cũng vậy, họ làm việc tận tụy phía sau ánh hào quang, đóng góp cho cộng đồng bằng sự bền bỉ mỗi ngày. Chính những hi sinh âm thầm ấy đã tạo nên nền tảng vững chắc cho xã hội phát triển.

Bên cạnh đó, sự hi sinh thầm lặng còn giúp con người hoàn thiện nhân cách. Khi biết sống vì người khác, ta học được cách sẻ chia, cảm thông và trân trọng những giá trị giản dị. Một hành động nhỏ như giúp đỡ bạn bè trong học tập, nhường nhịn người khác, hay tham gia hoạt động thiện nguyện… tuy không ồn ào nhưng lại lan tỏa năng lượng tích cực. Xã hội sẽ trở nên ấm áp hơn khi mỗi người biết âm thầm làm điều tốt.

Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn có những người chỉ sống ích kỉ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà quên đi trách nhiệm với gia đình và cộng đồng. Lối sống đó khiến các mối quan hệ trở nên lạnh nhạt, xã hội thiếu đi sự gắn kết. Vì vậy, mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần học cách biết ơn và trân trọng những hi sinh thầm lặng quanh mình, đồng thời rèn luyện tinh thần sống có trách nhiệm.

Sự hi sinh thầm lặng không phải là điều gì quá lớn lao. Đó có thể chỉ là một sự nhường nhịn, một sự cố gắng không than vãn, một việc tốt không cần ai biết đến. Nhưng chính những điều bình dị ấy lại làm nên vẻ đẹp của con người và góp phần xây dựng một xã hội nhân ái, bền vững hơn.

Câu 1. Văn bản thuộc thể loại truyện thơ Nôm (viết theo thể thơ lục bát). Câu 2. Văn bản là lời kể của người kể chuyện (tác giả), có xen lời đối thoại của nhân vật (ông bà, Kim Trọng). Câu 3. Tóm tắt sự kiện chính: Sau nửa năm chịu tang chú, Kim Trọng trở lại Liêu Dương. Chàng sang vườn Thúy tìm Kiều thì cảnh vật đã hoang vắng, thay đổi. Không thấy Kiều, chỉ còn hoa đào trước gió. Hỏi thăm hàng xóm, chàng biết gia đình Kiều gặp biến cố, Kiều đã bán mình chuộc cha và nhờ Thúy Vân thay lời hẹn ước. Nghe xong, Kim Trọng đau đớn, xót xa. Câu 4. Hình ảnh “Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” gợi: Hoa vẫn như cũ, vẫn nở trước gió xuân. Nhưng con người (Thúy Kiều) đã không còn ở đó. → Thể hiện sự đổi thay của đời người, sự chia lìa, nỗi tiếc nuối và đau xót trước cảnh cũ người xưa không còn. Câu 5. Tác dụng của biện pháp tả cảnh ngụ tình: Những câu: “Sập sè én liệng lầu không, Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày, Cuối tường gai góc mọc dày, Đi về này những lối này năm xưa!” Tác dụng: Miêu tả cảnh hoang vắng, tiêu điều, lạnh lẽo. Gợi sự đổi thay, đổ nát theo thời gian. Thể hiện tâm trạng buồn bã, cô đơn, hụt hẫng của Kim Trọng. Làm nổi bật nỗi đau trước cảnh cũ người xưa đã mất.