Câu 1 (2 điểm — khoảng 200 chữ)

Viết đoạn văn phân tích ý nghĩa hình tượng mưa trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa

Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa của Lưu Quang Vũ, hình tượng “mưa” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, gợi nên cảm xúc lo lắng và nỗi sợ hãi mất mát trong tâm hồn nhân vật trữ tình. Mưa không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà trở thành hình ảnh của thời gian, của đổi thay và của những biến động khó lường trong cuộc sống. Mưa xoá nhoà lời hứa, xoá dấu chân kỉ niệm, làm phai đi hương sắc quá khứ — như cách thời gian có thể xoá mờ tình yêu và những điều đẹp đẽ con người từng nâng niu. Mưa còn tượng trưng cho nỗi buồn, cho những bất trắc khiến hạnh phúc trở nên mong manh, dễ vỡ: “Hạnh phúc con người mong manh mưa sa”. Qua đó, tác giả bày tỏ nỗi âu lo sâu thẳm trước sự đổi thay của cuộc đời, đồng thời khẳng định khát vọng gìn giữ những điều trong trẻo, chân thành trong tình yêu và ký ức. Hình tượng mưa vì thế vừa buồn, vừa đẹp, thể hiện tâm hồn nhạy cảm, tha thiết và thủy chung của nhân vật trữ tình.

Câu 2 (4 điểm — khoảng 600 chữ)

Viết bài văn trình bày suy nghĩ về điều làm con người “tỉnh thức”

Howard Thurman từng nói: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” Câu nói ngắn gọn nhưng chứa đựng thông điệp sâu sắc: trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, điều quan trọng không chỉ là tồn tại, mà là thức tỉnh để sống có ý nghĩa, biết mình là ai, muốn gì và cần làm gì. “Tỉnh thức” không phải chỉ là mở mắt nhìn cuộc đời, mà là đánh thức tâm hồn, nhận ra giá trị bản thân và tìm đúng hướng đi cho cuộc đời mình.

Ngày nay, con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của thành tích, vật chất, mạng xã hội và những chuẩn mực vô hình do xã hội đặt ra. Nhiều người chạy theo điểm số, danh tiếng, lời khen mà quên hỏi bản thân: điều gì mới là điều khiến mình hạnh phúc thật sự? Có lúc ta mải mê so sánh bản thân với người khác, để rồi đánh mất chính mình. Ta sống trong áp lực của kỳ vọng, trong nỗi sợ thất bại, sợ bị bỏ lại phía sau. Khi ấy, tỉnh thức chính là một tiếng chuông đánh thức tâm trí, nhắc ta dừng lại, lắng nghe, và tìm hiểu điều gì thực sự quan trọng.

Tỉnh thức đến từ việc nhận ra ý nghĩa của từng khoảnh khắc đời sống. Đó có thể là khoảnh khắc ta hiểu rằng sức khỏe quý hơn mọi thứ, khi nhìn thấy người thân ốm đau. Đó có thể là lúc ta nhận ra thời gian không chờ đợi ai, khi nhìn lại tuổi trẻ đã trôi qua vội vã. Đó cũng có thể là lúc ta thấy lòng rung động trước một bài hát, một trang sách, hay một câu chuyện về lòng tử tế. Một người tỉnh thức là người biết cảm nhận, biết trân trọng hiện tại, nhưng cũng biết hướng về tương lai bằng niềm tin và nỗ lực.

Thế giới thật sự cần những con người tỉnh thức, bởi họ không chỉ sống cho riêng mình mà còn lan toả giá trị tích cực cho cộng đồng. Một bác sĩ thức tỉnh trước nỗi đau bệnh nhân sẽ làm nghề bằng cái tâm, không vì lợi ích cá nhân. Một giáo viên hiểu được giá trị của tri thức sẽ không bao giờ ngừng truyền cảm hứng cho học trò. Một người trẻ thức tỉnh trước tương lai đất nước sẽ cố gắng học tập, rèn luyện để trở thành công dân có trách nhiệm. Họ là những con người biết yêu thương, biết cống hiến, biết hành động vì điều tốt đẹp

Để tỉnh thức, ta cần học cách dừng lại và lắng nghe bản thân. Hãy đặt câu hỏi: “Ta sống vì điều gì?” “Điều gì khiến trái tim ta rung động?” “Nếu chỉ còn một ngày để sống, ta sẽ làm gì?” Khi trả lời được những câu hỏi ấy, ta sẽ biết mình cần đi đâu và phải sống như thế nào. Bên cạnh đó, tỉnh thức cũng đòi hỏi dũng khí — dũng khí rời khỏi vùng an toàn, đối diện sai lầm, chấp nhận thất bại và đứng dậy tiếp tục bước đi. Không ai tỉnh thức một lần là đủ; đó là hành trình cả đời.

Cuộc sống không dài, và thật buồn nếu ta chỉ tồn tại như một chiếc bóng. Mỗi người chỉ thật sự sống khi biết tỉnh thức, biết tìm những điều làm mình sống động và theo đuổi chúng đến cùng. Hãy lắng nghe trái tim, hãy đi những nơi ta muốn đến, làm những điều ta tin tưởng, yêu thương bằng tất cả chân thành. Khi ta tỉnh thức, không chỉ bản thân ta trở nên tốt đẹp hơn, mà thế giới quanh ta cũng vì thế mà tươi sáng hơn.

Câu 1: Xác định thể thơ của bài thơ trên

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.→ Không gò bó số chữ, số câu; nhịp điệu linh hoạt theo cảm xúc.

Câu 2: Bài thơ trên thể hiện cảm xúc gì của nhân vật trữ tình?

Bài thơ thể hiện:

• Nỗi lo lắng, bất an trước sự đổi thay của thời gian và tình yêu.
• Nỗi sợ mất mát những kỷ niệm đẹp và hạnh phúc đang có.
• Sự trân trọng những điều trong trẻo, thuần khiết của quá khứ.

Câu 3: Phân tích ý nghĩa của một biện pháp tu từ trong đoạn thơ

Mưa cướp đi ánh sáng của ngày

Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ

Thức chẳng yên dở dang giấc ngủ

Hạnh phúc con người mong manh mưa sa.

Biện pháp tu từ chính: Nhân hóa (kết hợp ẩn dụ).

• “Mưa cướp đi ánh sáng của ngày” — mưa được nhân hoá như một kẻ chủ động, cướp đi ánh sáng, tạo hình ảnh mạnh: thiên nhiên không vô tri mà “tấn công” niềm vui, làm mất đi sự sáng sủa, tươi vui.
• “Đường chập choạng” — đường cũng được mô tả như con người lúng túng, làm tăng cảm giác bối rối, rối ren.
• “Hạnh phúc… mong manh mưa sa” — mưa trở thành biểu tượng (ẩn dụ) cho sóng gió, bất trắc làm lung lay hạnh phúc.

Tác dụng:

1. Tạo không khí u uất, bất an — thiên nhiên phản chiếu tâm trạng nhân vật, làm cảm xúc trở nên sống động, dễ cảm nhận.
2. Nhấn mạnh tính mong manh của hạnh phúc — dùng mưa như lực tác động khiến hạnh phúc dễ vỡ.
3. Gợi liên tưởng — từ thiên nhiên đến đời người, khiến người đọc cảm nhận sâu sắc mối liên hệ giữa cảnh và lòng.
4. Tăng sức biểu cảm và tính hình ảnh — những động từ mạnh (“cướp”), tính từ (“chập choạng”) làm câu thơ giàu nhạc điệu và cảm xúc.

Kết luận: biện pháp nhân hóa/ẩn dụ ở đây làm nổi bật nỗi lo, sự mất mát và tính mong manh của hạnh phúc trong lòng nhân vật trữ tình.

→ Nhân vật trữ tình yêu

Câu 4: Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần có cách cư xử như thế nào

1. Bình tĩnh, chấp nhận không chắc chắn — thừa nhận rằng không thể kiểm soát mọi thứ; bình tĩnh giúp suy nghĩ rõ ràng.
2. Chuẩn bị và hành động chủ động — lên kế hoạch, tích lũy kỹ năng, kịch bản dự phòng thay vì lo âu vô ích.
3. Trân trọng hiện tại — giữ gìn các mối quan hệ và giá trị đang có; hành động yêu thương ngay hôm nay.
4. Linh hoạt và thích nghi — sẵn sàng thay đổi hướng đi khi hoàn cảnh đổi thay.
5. Giữ niềm tin và kiên nhẫn — tin vào năng lực bản thân, kiên trì khi gặp thử thách.
6. Tìm sự sẻ chia — nói với bạn bè/ người thân, tìm lời khuyên chuyên môn khi cần.
7. Nuôi dưỡng nội tâm — chăm sóc sức khỏe tinh thần (nghỉ ngơi, suy ngẫm, thiền/viết nhật ký) để không bị cuốn theo lo lắng.

Tóm lại: đối diện tương lai bấp bênh cần bình tĩnh — chuẩn bị — hành động linh hoạt — trân trọng hiện tại. Làm được vậy sẽ giảm sợ hãi và giúp ta giữ được những điều quan trọng.

Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản.

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2. Xác định điểm nhìn trong đoạn trích và tác dụng.

Điểm nhìn: điểm nhìn qua nhân vật Thứ (gắn với dòng ý nghĩ, cảm xúc của Thứ).

Tác dụng

• Khắc hoạ rõ nội tâm, sự giằng xé tâm lý của người trí thức nghèo.
• Giúp người đọc thấu hiểu nỗi đau, sự bất lực, uất ức của nhân vật.
• Tăng tính chân thực, tạo chiều sâu nhân đạo trong tác phẩm.

Câu 3. Vì sao nước mắt Thứ ứa ra khi ăn cơm?

• Khi ăn, Thứ nhớ đến gia đình nghèo đói, vợ con dở dang, quê nhà thiếu thốn
• Cảm thấy day dứt, xót xa, tủi hổ vì bản thân vẫn còn được ăn đủ mà gia đình thì khổ cực.
• Nhận ra bất lực của mình trước cuộc sống, thấy mình sống vô nghĩa trong cảnh nghèo túng.

=> Nước mắt rơi vì thương gia đình, tủi phận và dằn vặt bản thân.

Câu 4. Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, Nam Cao phản ánh điều gì?

Nam Cao phản ánh:

• Thân phận trí thức nghèo trong xã hội cũ: có học nhưng không tìm được lối thoát, bị cái nghèo bào mòn lý tưởng.
• Sự bế tắc, sống mòn, sống u uất trong hoàn cảnh túng quẫn.
• Đồng thời khẳng định phẩm chất tốt đẹp: yêu thương gia đình, giàu lòng cảm thông và nhân ái.

Qua đó, nhà văn thể hiện giá trị hiện thực sâu sắc và tinh thần nhân đạo thấm đượm.

Câu 1. (2 điểm)

          Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích diễn biến tâm lý nhân vật ông giáo Thứ để từ đó thấy được những phẩm chất của nhân vật này trong đoạn trích phần Đọc hiểu.

Bài làm:

Trong đoạn trích, diễn biến tâm lý của ông giáo Thứ được thể hiện tinh tế, cho thấy bi kịch tinh thần của một trí thức nghèo trong xã hội cũ. Ban đầu, Thứ cố gắng giữ thái độ bình thản trước cảnh nghèo đói của gia đình ở quê, nhưng càng nghĩ, anh càng cảm thấy day dứt và tủi nhục. Khi cầm bát cơm trên tay, hình ảnh mẹ, vợ và những đứa em nheo nhóc hiện lên khiến Thứ không thể kìm nén được cảm xúc. Miếng cơm trở nên nghẹn đắng, nước mắt anh ứa ra vì thương gia đình và xấu hổ cho bản thân. Từ tâm lý ấy, có thể thấy Thứ là người giàu tình thương, sống có trách nhiệm và luôn đau đáu với thân phận. Anh không vô cảm hay buông thả, mà đau khổ vì bất lực trước nghèo đói. Qua đó, Nam Cao thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc, trân trọng phẩm chất trong sáng và lòng tự trọng của người trí thức nghèo, đồng thời tố cáo xã hội cũ đã bóp nghẹt ước mơ và ý chí của họ. Diễn biến tâm lý phức tạp ấy làm nổi bật một tâm hồn nhạy cảm, giàu tình cảm nhưng đầy bế tắc.

Câu 2. (4 điểm)

          Năm 2023, Dove – thương hiệu chăm sóc cá nhân đến từ Hoa Kỳ - đã tạo ra một chiến dịch quảng cáo có tên “Turn your back” (Quay lưng lại), cổ vũ phụ nữ nói riêng và con người nói chung không sử dụng các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt AI đến từ Tiktok, nhằm tôn vinh vẻ đẹp của con người, và mang đến thông điệp: Vẻ đẹp là không có chuẩn mực. Chiến dịch này của Dove đã tạo ra hiệu ứng tích cực trên toàn cầu, nhấn mạnh rằng vẻ đẹp của con người, dù có khiếm khuyết, lại chính là điều hoàn hảo nhất.

          Viết bài văn ngắn (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về thông điệp của Dove.

Bài làm:.

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội và các công cụ chỉnh sửa hình ảnh đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ. Giữa bối cảnh đó, chiến dịch “Turn your back” của Dove xuất hiện như một lời nhắc nhở mạnh mẽ và nhân văn: vẻ đẹp không có chuẩn mực, mỗi cá nhân đều đẹp theo cách riêng của mình. Dove khuyến khích phụ nữ và cộng đồng nói chung quay lưng lại với những mô hình sắc đẹp do công nghệ và trí tuệ nhân tạo dựng lên, tôn vinh vẻ đẹp nguyên bản của con người. Thông điệp ấy không chỉ mang ý nghĩa truyền cảm hứng, mà còn góp phần “giải độc” tâm hồn, giúp chúng ta nhìn nhận đúng đắn hơn về giá trị bản thân trong xã hội hiện đại.

Ngày nay, thật dễ để bắt gặp những hình ảnh gương mặt thon gọn, mắt to, mũi cao, da trắng mịn không tì vết trên mạng xã hội. Chỉ vài chạm, một khuôn mặt thông thường có thể biến thành “phiên bản hoàn hảo”. Điều đó vô tình khiến nhiều người, đặc biệt là phụ nữ trẻ, rơi vào trạng thái so sánh và tự ti. Họ tin rằng chỉ khi mình giống những khuôn mẫu đó thì mới xinh đẹp và có giá trị. Tuy nhiên, đó chỉ là cái đẹp ảo, được tạo ra bởi thuật toán và công nghệ. Việc chạy theo chuẩn mực giả tạo khiến con người đánh mất thời gian, đánh mất sự tự tin và đôi khi đánh mất cả chính mình. Dove đã dũng cảm nói “không” với vẻ đẹp công nghiệp hoá, nhấn mạnh rằng cái đẹp đích thực nằm ở sự tự nhiên, chân thật và cá tính riêng biệt.

Vẻ đẹp thực sự không phải là một gương mặt không khuyết điểm, mà là một con người có tâm hồn đẹp, có nhân cách tốt và biết yêu thương bản thân. Mỗi vết thâm, mỗi nếp nhăn, mỗi nét khác biệt đều là dấu ấn của hành trình sống. Chúng ta không cần phải giống ai, cũng không cần chạy theo những tiêu chuẩn không có điểm dừng. Khi ta chấp nhận và trân trọng ngoại hình thật của mình, đó là lúc ta mạnh mẽ và tự do nhất. Ngược lại, nếu cứ mãi nhìn vào hình ảnh chỉnh sửa trên mạng để phán xét chính mình, chúng ta sẽ tự làm tổn thương tâm lý và đánh mất cảm giác hạnh phúc.

Thông điệp của Dove không chỉ mang tính cá nhân mà còn có ý nghĩa xã hội sâu sắc. Nó kêu gọi cộng đồng thay đổi góc nhìn, hướng đến sự đa dạng và bình đẳng trong thẩm mỹ. Mỗi người đều có quyền được tôn trọng, không ai bị đánh giá chỉ vì ngoại hình. Khi chúng ta bỏ đi lăng kính “hoàn hảo ảo”, thế giới sẽ trở nên nhân ái hơn, nhẹ nhàng hơn. Và mỗi người cũng sẽ tìm thấy phiên bản đẹp nhất của chính mình trong sự chân thật.

Từ chiến dịch này, bản thân em nhận ra rằng cần học cách yêu thương mình hơn, sống tích cực và không để chuẩn mực xã hội áp đặt lên vẻ đẹp của bản thân. Em sẽ cố gắng nhìn nhận ngoại hình bằng con mắt bao dung, biết chăm sóc bản thân, nhưng không biến mình thành người chạy theo ảo ảnh. Quan trọng hơn, em muốn lan tỏa thông điệp này tới bạn bè: hãy đẹp theo cách của chính mình, bởi điều hoàn hảo nhất chính là những điều chưa hoàn hảo.