• Quá trình tái thiết và phats triển của các nước:

- Bru-nây:

+ Là một trong những nước có thu nhập đầu người vào hàng cao nhất thế giới nhờ có trữ lượng đáng kể về dầu mỏ và khí tự nhiên. 

+ Từ giữa thập niên 80 của thế kỉ XX, Chính phủ Brunây thi hành chính sách đa dạng hoá nền kinh tế, gia tăng sản xuất hàng tiêu dùng và xuất khẩu.

- Mianma:

+ Sau khi được Anh trao trả độc lập đã thực hiện chính sách tự lực hướng nội, kinh tế tăng trưởng chậm chạp. 

+ Từ cuối năm 1988, chính phủ Mianma tiến hành cải cách kinh tế và “mở cửa”, kinh tế có phần khởi sắc. Tuy nhiên, đời sống của nhân dân vẫn còn rất nhiều khó khăn.

- Đông Ti-mo:

+ Tuyên bố độc lập vào ngày 28/11/1975, sau khi Bồ Đào Nha rút khỏi nước này. Tuy nhiên, nhân dân Đông Ti-mo đã phải trải qua một thời gian dài đấu tranh chống lại sự chiếm đóng của các lực lượng Inđônêxia. 

+ Ngày 20/5/2002, Đông Ti-mo đã được quốc tế công nhận là một quốc gia độc lập.

Chế độ thực dân đã để lại nhiều ảnh hưởng sâu sắc đối với các quốc gia Đông Nam Á trên các lĩnh vực:

Về chính trị, các nước Đông Nam Á đều bị mất độc lập, chủ quyền; bộ máy nhà nước phong kiến bị thực dân kiểm soát hoặc thay thế. Nhân dân sống dưới ách áp bức, từ đó xuất hiện các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.

Về kinh tế, thực dân tiến hành khai thác thuộc địa nhằm vơ vét tài nguyên và bóc lột sức lao động. Nền kinh tế các nước phát triển lệ thuộc, mất cân đối, chủ yếu phục vụ lợi ích của chính quốc, khiến đời sống nhân dân vô cùng khó khăn.

Về xã hội, xã hội bị phân hóa sâu sắc, các giai cấp mới như công nhân, tư sản dân tộc ra đời. Mâu thuẫn dân tộc và giai cấp ngày càng gay gắt, tạo điều kiện cho phong trào cách mạng phát triển.

Về văn hóa – giáo dục, thực dân thực hiện chính sách nô dịch và đồng hóa văn hóa, làm mai một giá trị truyền thống; tuy nhiên cũng làm xuất hiện một tầng lớp trí thức tiếp thu tư tưởng tiến bộ phương Tây.

Liên hệ Việt Nam, dưới ách thống trị của thực dân Pháp, Việt Nam trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến. Nhân dân bị bóc lột nặng nề nhưng cũng từ đó hình thành các lực lượng cách mạng, tiêu biểu là giai cấp công nhân và trí thức yêu nước, dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc.

- Từ sau các cuộc phát kiến địa lí, các nước tư bản phương Tây tăng cường tìm kiếm thị trường và thuộc địa; trong khi đó, các quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á đang suy yếu, khủng hoảng. Nhân cơ hội này, các nước tư bản phương Tây tiến hành xâm lược và cai trị các nước ở Đông Nam Á.

+ Ở Inđônêxia, từ thế kỉ XV - XVI, các thế lực thực dân Bồ Đào Nha và Hà Lan cạnh tranh ảnh hưởng. Đến thế kỉ XIX, Hà Lan hoàn thành việc xâm chiếm và thiết lập ách thống trị thực dân trên đất nước này.

+ Ở Philíppin: Từ thế kỉ XVI, Philíppin bị thực dân Tây Ban Nha thống trị. Sau khi thất bại trong cuộc chiến tranh với Mỹ (1898), Tây Ban Nha đã nhượng quyền quản lí thuộc địa Philíppin cho Mỹ. Từ năm 1899, Philíppin trở thành thuộc địa của Mỹ.

+ Ở Mã Lai, năm 1826, thực dân Anh đẩy mạnh xâm chiếm các tiểu quốc như Kêđa, Pênang,... và thành lập Mã Lai thuộc Anh vào năm 1895.

- Các nước thực dân phương Tây đã thực thi chính sách chính trị hà khắc, đàn áp phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân, vơ vét bóc lột cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên. Hầu hết các nước Đông Nam Á hải đảo đều rơi vào tình trạng lạc hậu, phụ thuộc nặng nề vào nền kinh tế của các nước phương Tây.