Khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất, có quy mô lớn nhất và thời gian kéo dài nhất trong phong trào Cần Vương.

• Lãnh đạo: Phan Đình Phùng (vị quan thanh liêm, cương trực) và Cao Thắng (một lãnh binh trẻ có tài tổ chức và chế tạo vũ khí).
• Địa bàn hoạt động: Rộng lớn, bao gồm 4 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình. Căn cứ chính đặt tại vùng núi Vụ Quang (Hà Tĩnh).
• Các giai đoạn chính:
• • 1885 - 1888: Giai đoạn chuẩn bị lực lượng, xây dựng căn cứ, huấn luyện nghĩa quân và đúc vũ khí.
  • 1888 - 1896: Giai đoạn chiến đấu quyết liệt. Nghĩa quân đẩy lùi nhiều cuộc càn quét của Pháp. Sau khi Cao Thắng hy sinh (1893) và Phan Đình Phùng qua đời (1895), phong trào dần suy yếu và tan rã vào năm 1896.
• Đặc điểm nổi bật:
• • Tổ chức quy củ, chia thành 15 quân thứ.
  • Tự chế tạo được súng trường theo mẫu súng của Pháp (súng trường 1874).
  • Sử dụng lối đánh du kích, tận dụng địa hình hiểm trở để gây tổn thất lớn cho quân địch.Triều Nguyễn là vương triều có công lao rất lớn trong việc củng cố và thực thi chủ quyền của Việt Nam tại hai quần đảo này một cách chính thức và mạnh mẽ nhất.

  1. Vua Gia Long (1802 - 1820)

  Vua Gia Long là người đặt nền móng quản lý hành chính chính thức của nhà nước đối với quần đảo.

  • Tái lập Đội Hoàng Sa: Sau khi lên ngôi, ông tiếp tục duy trì hoạt động của đội Hoàng Sa và Bắc Hải để ra khơi khai thác hải sản, thu lượm hàng hóa từ các tàu đắm và đo đạc thủy trình.
  • Xác lập chủ quyền chính thức: Năm 1816, vua Gia Long lệnh cho thủy quân và đội Hoàng Sa ra quần đảo Hoàng Sa để thăm dò, đo đạc và đặc biệt là cắm cờ khẳng định chủ quyền, đánh dấu sự quản lý nhà nước một cách công khai và chính thức.

  2. Vua Minh Mạng (1820 - 1841)

  Đến thời Minh Mạng, việc thực thi chủ quyền được đẩy lên đỉnh cao với các hoạt động mang tính toàn diện và có hệ thống hơn.

  • Đo đạc và vẽ bản đồ: Vua lệnh cho thủy quân phối hợp với đội Hoàng Sa ra đo đạc, vẽ bản đồ chi tiết từng hòn đảo. Kết quả tiêu biểu là sự ra đời của "Đại Nam nhất thống toàn đồ" – bản đồ thể hiện rõ Hoàng Sa, Trường Sa thuộc lãnh thổ Việt Nam.
  • Xây dựng công trình tâm linh và đánh dấu:
  • • Năm 1833 - 1835, vua lệnh cho dựng bia đá, xây miếu thờ và chùa trên đảo để khẳng định sự hiện diện dân sự và chủ quyền bền vững.
    • Lệnh cho trồng cây trên đảo để tàu bè đi lại dễ nhận biết, giúp tránh tai nạn và làm mốc giới.
  • Thiết lập chế độ kiểm soát thường xuyên: Hằng năm đều cử thủy quân ra đảo. Những người đi làm nhiệm vụ này được miễn thuế và ban thưởng, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của nhà nước.

  Phân tích chung: Nếu vua Gia Long có công xác lập chủ quyền về mặt nhà nước, thì vua Minh Mạng có công lớn trong việc hoàn thiện quy trình quản lý, tư liệu hóa chủ quyền thông qua bản đồ và văn bản hành chính. Những hoạt động này đã tạo ra cơ sở pháp lý lịch sử vô cùng vững chắc cho Việt Nam trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo ngày nay.

Địa hình vùng biển Việt Nam rất đa dạng và phức tạp, có thể chia thành các bộ phận chính sau:

• Bờ biển: Rất dài (3.260 km), có hai dạng chính là bờ biển bồi tụ (phổ biến ở các đồng bằng sông Hồng, sông Cửu Long với các bãi bùn, rừng ngập mặn) và bờ biển mài mòn (phổ biến ở ven biển miền Trung với các vách đá, mũi đá dọc bờ biển).
• Thềm lục địa:
• • Ở miền Bắc và miền Nam: Thềm lục địa rất nông và mở rộng, đáy biển thoải.
  • Ở miền Trung: Thềm lục địa hẹp và sâu hơn, dốc nhanh xuống đáy đại dương.
• Đảo và quần đảo: Nước ta có hơn 3.000 hòn đảo lớn nhỏ.
• • Hệ thống đảo ven bờ: Tập trung nhiều nhất ở vùng biển Quảng Ninh, Hải Phòng, Khánh Hòa, Kiên Giang.
  • Hệ thống đảo xa bờ: Gồm hai quần đảo san hô lớn là Hoàng Sa (TP. Đà Nẵng) và Trường Sa (tỉnh Khánh Hòa).Việc bảo vệ môi trường biển đảo không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là vấn đề sinh tồn và phát triển của quốc gia vì những lý do sau:

  1. Bảo vệ nguồn tài nguyên và đa dạng sinh học

  Biển nước ta là nơi cư ngụ của hàng nghìn loài sinh vật. Môi trường bị ô nhiễm sẽ làm suy giảm nguồn lợi thủy hải sản, phá hủy các rạn san hô và thảm cỏ biển, gây thiệt hại lớn cho ngành đánh bắt và nuôi trồng thủy sản.

  2. Phát triển kinh tế bền vững

  Biển đóng góp phần lớn vào GDP cả nước thông qua du lịch, dầu khí, giao thông vận tải biển. Nếu môi trường biển bị hủy hoại (ví dụ: dầu loang, rác thải nhựa), ngành du lịch sẽ tê liệt và các hoạt động kinh tế khác cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

  3. Đảm bảo sức khỏe cộng đồng

  Ô nhiễm biển dẫn đến nhiễm độc hải sản. Khi con người tiêu thụ hải sản bị nhiễm kim loại nặng hoặc vi nhựa, sức khỏe sẽ bị đe dọa trực tiếp. Ngoài ra, cư dân ven biển sống dựa vào nguồn nước và không khí từ biển cũng sẽ bị ảnh hưởng.

  4. Ứng phó với biến đổi khí hậu

  Hệ sinh thái biển (đặc biệt là rừng ngập mặn và rạn san hô) đóng vai trò như những "bức tường thành" tự nhiên giúp chắn sóng, chống xói mòn bờ biển và giảm nhẹ tác động của bão lũ, nước biển dâng.

  5. Khẳng định chủ quyền quốc gia

  Môi trường biển đảo sạch, an toàn là điều kiện quan trọng để dân cư yên tâm bám biển, sinh sống bền vững trên các đảo. Điều này góp phần to lớn vào việc khẳng định và bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia trên biển.

  Kết luận: Bảo vệ môi trường biển đảo chính là bảo vệ tương lai của các thế hệ mai sau, đảm bảo cho Việt Nam trở thành một quốc gia "mạnh về biển, giàu từ biển".