Câu 1

a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn

- Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 200 chữ) của đoạn văn.

- Thí sinh có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Ý nghĩa của việc gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống.

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

- Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý: 

+ Giải thích: Văn hóa truyền thống là những giá trị tốt đẹp, lâu đời của một quốc gia, dân tộc.  

+ Ý nghĩa: 

      ++ Gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống giúp con người sống biết ơn, trân trọng quá khứ. 

      ++ Đồng thời, qua những việc làm, hành động của bản thân, chúng ta còn bày tỏ lòng yêu quê hương, đất nước thầm kín. Bởi, giá trị văn hóa truyền thống là bộ mặt, là nét đẹp của quốc gia, dân tộc.  

     ++ Mỗi một cá nhân biết trân trọng, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống sẽ tạo động lực cho sự phát triển lâu dài của đất nước. Trong bối cảnh hiện đại hóa và hội nhập toàn câu, hành động gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa là cách ta lưu giữ bản sắc dân tộc. 

+ Phê phán, phản bác quan điểm trái chiều (nếu có): Bên cạnh những con người ý thức về việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống là những con người quay lưng lại quá khứ. 

+ Liên hệ bản thân: Là một người trẻ, mỗi người cần ý thức về trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống. 

d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau

- Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

- Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng, bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng. 

đ. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. 

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới

Câu 2

a. Xác định được yêu cầu của kiểu bài

Xác định đúng yêu cầu của kiểu bài: Nghị luận văn học. 

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ "Thơ tình cuối mùa thu".

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận

- Xác định được các ý chính của bài viết.

- Sắp xếp được các ý hợp lí theo bố cục 3 phần của bài văn nghị luận:

* Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề.

* Thân bài: Triển khai vấn đề nghị luận: 

+ Về nội dung: 
     ++ "Thơ tình cuối mùa thu" trước hết là những rung cảm tinh tế về vẻ đẹp của đất trời lúc sang thu. Tất cả hình ảnh thơ đều gợi cảm giác đang bay đi, trôi đi, đang li biệt: "mây trắng bay", "lá vàng rơi"... Đó là những dịch chuyển về không gian, chuyển động về thời gian và còn là dòng chảy của cuộc đời. Vì thế, bức tranh thu hiện lên với vẻ đẹp man mác, bâng khuâng. 

      ++ Qua bài thơ, Xuân Quỳnh khẳng định: Mọi thứ có thể qua đi, có thể sẽ không còn tồn tại trên đời, nhưng có một điều bất di bất dịch, có một điều mãi vĩnh hằng, đó là tình yêu của anh và em. Tình yêu được vĩnh viễn tiếp nối giữa các thế hệ và trường tồn cùng thời gian. Bài thơ thể hiện niềm tin mãnh liệt của thi sĩ vào tình yêu.  

+ Về hình thức:  

   ++ Thể thơ năm chữ ngắn gọn giúp bộc lộ cảm xúc một cách trực tiếp, cụ thể. 

    ++ Miêu tả bức tranh thu bằng công thức quen thuộc: "mây trắng", "nắng vàng", "hoa cúc",… nhưng hình ảnh thơ vẫn hiện lên một cách sống động, gợi tả được vẻ đẹp rất riêng của mùa thu. 

    ++ Sử dụng nhiều biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ, lặp cấu trúc câu,… để làm giàu nội dung và hình ảnh. Đặc biệt, biện pháp lặp cấu trúc câu gợi lên nhịp điệu nhịp nhàng và sự chảy trôi của thời gian, của năm tháng, đồng thời khẳng định sự vĩnh cửu của tình yêu trước dòng chảy thời gian và cuộc đời. 

    ++ Ngôn ngữ thơ trong sáng, mộc mạc, dung dị, tinh tế. 

    ++ Tính nữ đậm đà được thể hiện ở giọng thơ thiết tha, ở khát vọng về tình yêu thủy chung, bền chặt. 

(HS có thể khai thác thêm những yếu tố khác dựa trên hiểu biết của bản thân, sao cho có kiến giải hợp lí, thuyết phục.) 

* Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận. 

d. Viết bài văn đảm bảo các yêu cầu sau

- Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

- Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: Lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

đ. Diễn đạt

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản. 

e. Sáng tạo

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.