Câu 1:

Bài làm

“Văn hoá còn là dân tộc còn”.Thực vậy, văn hoá chính là linh hồn của mỗi dân tộc. Song, việc bảo tồn những di tích lịch sử của dân tộc hiên nay là một vấn đề vô cùng quan trọng và cấp bách. Di tích lịch sử không chỉ là những công trình vật chất mà còn là nơi lưu giữ ký ức, bản sắc văn hóa và tinh thần của cả một dân tộc qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, trước tác động của thời gian, thiên nhiên và đặc biệt là ý thức chưa cao của con người, nhiều di tích đang dần xuống cấp, thậm chí bị phá hủy. Không ít trường hợp du khách vẽ bậy, xả rác, thậm chí phá hoại di tích để lại những hậu quả khó khắc phục. Trước thực trạng đó, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, không xâm hại, vẽ bậy hay phá hoại di tích khi tham quan. Nhà nước cần tăng cường đầu tư kinh phí cho công tác trùng tu, tôn tạo di tích một cách khoa học, tránh làm mất đi giá trị nguyên bản. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, về ý nghĩa và tầm quan trọng của di sản văn hóa. Bên cạnh đó, việc kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch bền vững cũng là một hướng đi hợp lý, vừa giúp quảng bá hình ảnh đất nước, vừa tạo nguồn lực để duy trì di tích. Một ví dụ tiêu biểu là Quần thể di tích Cố đô Huế – di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận. Trải qua chiến tranh và thời gian, nhiều công trình trong quần thể này từng bị xuống cấp nghiêm trọng. Tuy nhiên, nhờ sự quan tâm của Nhà nước cùng các tổ chức quốc tế, Huế đã được trùng tu, phục hồi và bảo tồn một cách bài bản. Ngày nay, nơi đây không chỉ giữ được giá trị lịch sử – văn hóa mà còn trở thành điểm du lịch nổi tiếng, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Là học sinh, em nhận thức rõ rằng mình cần có ý thức giữ gìn, tôn trọng các di tích khi tham quan, đồng thời tích cực tuyên truyền, nhắc nhở mọi người cùng chung tay bảo vệ. Nói tóm lại, việc bảo tồn các di tích lịch sử của dân tộc hiện nay không chỉ là trách nhiệm của riêng một cá nhân hay tổ chức nào, mà là nghĩa vụ chung của toàn xã hội. Di tích lịch sử là những “chứng nhân” của quá khứ ghi lại những dấu ấn góp phần làm nên bản sắc dân tộc.

Câu 2:

Bài làm

"Mực rơi thành mộng, chữ nở thành hoa

người gieo hồn chữ, chữ lưu hồn người"

Thơ ca được cấu thành từ những con chữ. Mỗi một con chữ tựa một bông hoa đang tô lên bức tranh tuyệt đẹp cho văn học. Khi con người ta được tiếp xúc với những tác phẩm thơ chính là đang chiêm nghiệm cái hồn của tác giả. Và bài thơ "Đồng dao cho người lớn" của Nguyễn Trọng Tạo là một tác phẩm giàu suy tư, mang dáng dấp của những câu đồng dao quen thuộc nhưng lại chứa đựng những triết lí sâu sắc về cuộc đời và con người. Qua hệ thống hình ảnh đối lập cùng giọng điệu giàu tính chiêm nghiệm, bài thơ đã thể hiện cái nhìn đa chiều, phức tạp về hiện thực và thân phận con người trong dòng chảy thời gian.

Thơ Nguyễn Trọng Tạo là thơ của người nhàn. Ông như vừa thong thả lao động, thong thả tản bộ, và thong thả nêu ra điều suy nghĩ tinh vi và sâu sắc về cuộc đời. Nhờ ở cái cách, cái khí cốt ấy, thơ ông có chỗ đạt tới sự minh triết. Thưởng thơ ông gây cho ta cảm khoái về cảnh phiêu dật, tiêu sái của trời xưa, người xưa. Xưa mà vẫn mới lạ. Ấy là sự thành của ông ở cõi này. Tác phẩm "Đồng gia người lớn" của ông mở ra với hình ảnh đầy ấn tượng:

"có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi

có con người sống mà như qua đời"

Thủ pháp nghệ thuật đối lặp lại những hai lần trong khổ thơ : "chết" đối với "xanh", "sống" được đối cũng như so sánh với "qua đời". Các thủ pháp ấy không chỉ làm câu thơ thêm sinh đọng, hấp dẫn mà còn thể hiện cái giá trị của mỗi con người nó quan trọng đến nhường nào. Cánh rừng dù đã tàn lụi, đã phai dần nhưng vẫn luôn để lại trong lòng người về sự tươi xanh trong lành của nó. Và một con người chỉ biết sống một cách vô cảm, không mục đích, không có ý nghĩa thì cũng như đã "chết về tinh thần". Bên cạnh đó, cuộc sống vẫn còn tồn tại nhiều nghịch lý đến mất tính nhân:

"có câu trả lời biến thành câu hỏi

có kẻ ngoại tình ngỡ là tiệc cưới"

Câu trả lời thường được hiệu là lời giải thích hợp lý nhất để cho con người có thể biết điều mình muốn. Nhưng giờ đây, điểu tưởng như chắc chắn lại trở nên mơ hồ. Nó lại thành một "câu hỏi" để ta phải ngẫm nghĩ. Cuộc đời vốn không gì là tuyệt đối, con người luôn phải hoài nghi, suy nghĩ lại. Song, hình ảnh châm biếm sâu sắc : "ngoại tình mà ngỡ tiệc cưới". Câu thơ muốn phê phán sự nhận thực sai lệch trong đạo đức con người. Những điều sai trái lại được nhận định như một điều đúng đắn với nhân loại. Đi đôi với nó, cuộc sống vốn luôn không cho ai tất cả:

"có cha có mẹ có trẻ mồ côi

có ông trăng tròn nào phải mâm xôi"

Một nghịch lý đầy đau xót "có cha có mẹ" như vẫn là "trẻ mồ côi". Hình ảnh ấy như gợi lên một gia đình không có lấy một tình thương. Người ta ví cha mẹ là những người bất chấp tất cả vì con, nhưng giờ đây lại là sợ thờ ơ, vô trách nhiệm của người lớn trước con em mình. Cạnh đó, "trăng tròn" lại đại diện cho sự đủ đầy, ấm áp và tươi sáng. Dù vậy, sự viên mãn ấy đâu phải dễ dàng có được. Nó tựa như "mâm xôi", không phải muốn có là có. Mọi thứ đẹp đẽ đâu dễ thuộc về chúng ta khi nhầm lần giữa cái ước mơ viển vông và cái thực tế. Cuộc đời vốn vô vàn sắc hương, có tốt đẹp thì ắt có đau khổ:

"có đất có trời mà không nhà cửa

có vui nho nhỏ có buồn mênh mông"

Con người ta có tất cả như tuyệt nhiên lại không có lấy một nơi thuộc về mình. "Không nhà cửa", không chốn nương thân, không nơi nương tựa. Như vô định trong chính cuộc sống của mình. Cái "vui nho nhỏ" đối với cái "buồn mênh mông" càng thể hiện rõ hơn một niềm vui ít ỏi nhưng lại tồn tại nỗi buồn sâu rộng. Điều đó phản ánh thực tế tâm trạng của con người. Có vui phải có buồn, có tất cả nhưng chắc chắn sẽ thiếu đi một vài thứ, vốn cuộc sống là vậy, không cho ai tất cả. Dù thế, quy luật tự nhiên vẫn luôn tiếp tục diễn ra:

"mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ

mà đời vẫn say mà hồn vẫn gió"

Cách nói rất hay của tác giả khi đảo từ ngữ trong câu với nhau. Tưởng chừng là vô lý, không ý nghĩa nhưng khi ta thực sự suy ngẫm mới hiểu được. Hiểu rằng cuộc sống vẫn tiếp diễn với những con thuyền cần sông để đi. Những cây cỏ mọc lên vẫn mang màu sau đặc trưng. Cuộc đời vẫn phải "say", phải trả qua nhiều dòng xoáy, mà tâm hồn vẫn "gió" vẫn tự do bay bổng. Con người tuy rằng luôn bị ràng buộc bởi quy luật cuộc đời nhưng không ai có thể cản được cái tâm hồn luôn khao khát tự do như làn gió. Chúng ta sống với vô vàn điều tự nhiên:

"có thương có nhớ có khóc có cười

có cái chớp mắt đã nghìn năm trôi"

Thủ pháp liệt kê : "thương", "nhớ", "khóc", "cười" thể hiện những trạng thais cảm xúc vốn có của con người như khẳng định trong ta luôn tồn tại đầy đủ các cung bậc cảm xúc. Thời gian đượn cảm nhận vừa nhanh như cái "chớp mắt" nhưng lại chậm tựa ''nghìn năm trôi". Gợi trong ta cái triết lý về đời người vốn ngắn ngủi, thời gian luôn trôi rất nhanh nên phải trân trọng từng khoảnh khắc. Như trong "Lẽ vô thường" có viết:

"Trên con đường dài, ta bước đi,

Đời người ngắn ngủi, chóng qua đi,

Mọi thứ đến rồi lại ra đi,

Lẽ vô thường, ta phải chấp nhận."

Bài thơ "Đồng dao cho người lớn" của Nguyễn Trọng Tạo là một bài thơ rất hay khi cho thấy cái cuộc sống luôn phức tạo và nhiều mâu thuẫn. Con người rất dễ dàng bị lại lối, cô đơn trong chính cuộc đời của mình. Nhưng sự sống và nhưng cảm xúc vẫn luôn tồn tại. Những điều hiển nhiên, lẽ thường tình vẫn tiếp tục xảy ra.

Nguyễn Trọng Tạo rất khéo léo khi đan xen nhiều nghệ thuật đặc sắc vào tác phẩm của mình. Thường thì thể đồng dao được sử dụng thể thơ bốn chữ nhưng ông lại dùng thể tám chữ. Giọng điệu có nhẹ nhàng, có trầm buồn lẫn cả mỉa mai. Ngôn ngữ phổ thông, rất dễ hiểu cho bạn đọc. Đặc biệt là nhiều thủ pháp nghệ thuật được đan xen, nối bật nhất là thủ pháp điệp từ "có" và đối lặp trong mỗi câu thơ. Nó làm rõ rằng trong cuộc sống vốn có rất nhiều thứ tồn tại nhưng tuyệt nhiên chúng sẽ luôn đối ngược với nhau.

“Cũng như nụ cười và nước mắt, thực chất của thơ là phản ánh một cái gì đó hoàn thiện từ bên trong.” - R.Tagore. Bài thơ "Đồng dao cho người lớn" đã thành công để lại những giá trị sâu sắc trong lòng bạn đọc, đặc biệt là những con người đã trải sự đời về một cuộc sống vốn luôn vô thường. Nguyễn Trọng Tạo cũng đã thành công để cái tài của mình họa lên bức tranh cuộc đời sinh động ấy, mang đến vô vàn cảm xúc, suy nghĩ đến độc giả. Cuộc sống tựa một dòng sông, trong lòng nó chứa vô vàn những thứ từ tạo hóa, con người ta phải biết bơi thì mới có thể tồn tại được nơi dòng chảy ấy.