câu 1.

Bài làm

Trong hành trình trưởng thành của con người, việc khám phá bản thân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là đối với tuổi trẻ hôm nay. Từ nội dung phần Đọc hiểu, có thể thấy rằng khám phá bản thân không phải là hành trình ngắn ngủi mà là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, tỉnh táo và không ngừng nỗ lực. Khi hiểu rõ mình là ai, mình muốn gì và giới hạn của bản thân ở đâu, người trẻ sẽ có định hướng sống đúng đắn và vững vàng hơn trước những biến động của cuộc đời. Trong xã hội hiện đại, tuổi trẻ đứng trước rất nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Nếu không tự nhận thức và khám phá chính mình, con người dễ rơi vào lối sống chạy theo đám đông, bị chi phối bởi vật chất, danh vọng hay những giá trị bề nổi. Ngược lại, khi dám nhìn sâu vào nội tâm, người trẻ sẽ biết trân trong quá trình học hỏi, không thỏa mãn với những thành công bước đầu và luôn khát khao hoàn thiện bản thân. Chính hành trình “chưa bao giờ đạt tới” ấy lại làm nên ý nghĩa đích thực của cuộc sống. Khám phá bản thân còn giúp tuổi trẻ sống có trách nhiệm hơn với chính mình và với xã hội. Đó là động lực để mỗi người không ngừng rèn luyện tri thức, nhân cách và bản lĩnh, từ đó đóng góp những giá trị tích cực cho cộng đồng. Có thể nói, khám phá bản thân không chỉ là hành trình cá nhân mà còn là nền tảng để tuổi trẻ sống sâu sắc, nhân văn và có ý nghĩa hơn trong thời đại hôm nay.

câu 2.

Bài làm

Trong hành trình đi qua cuộc đời, con người dù có đi xa đến đâu vẫn luôn mang trong mình một điểm tựa tinh thần mang tên quê hương. Trở về, vì thế, không chỉ là sự dịch chuyển của bước chân mà còn là cuộc trở về của tâm hồn, của ký ức và những giá trị nguyên sơ đã nuôi dưỡng con người từ thuở ban đầu. Với giọng thơ trầm lắng, giàu suy tư, Đàm Huy Đông trong bài thơ Về (trích tập Miền không có gió) đã khắc họa tinh tế tâm trạng của chủ thể trữ tình trong hành trình tìm về cội nguồn. Qua những hình ảnh quen thuộc của làng quê, nhà thơ không chỉ bày tỏ nỗi nhớ da diết mà còn gửi gắm niềm tri ân sâu nặng đối với gia đình, quê hương – nơi khởi nguồn và cũng là điểm tựa bền vững của đời người.

Bắt đầu hành trình “về”, chủ thể trữ tình trước hết trở lại với không gian quen thuộc của cánh đồng quê mùa đông nơi lưu giữ những dấu ấn nguyên sơ nhất của ký ức. Chính từ bức tranh thiên nhiên giản dị mà khắc khổ ấy, tâm trạng hoài niệm, trầm lắng của cái tôi trữ tình dần hiện lên một cách tinh tế.

"Ta về cánh đồng mùa đông

Những gốc rạ rạc khô vì gió

Ngày xưa theo mẹ ra đồng, nhổ từng gốc rạ

Bật tung hoàng hôn rơm rớm sương mờ "

Khổ thơ đầu mở ra bằng hình ảnh “cánh đồng mùa đông” – một không gian quen thuộc nhưng mang sắc thái trầm lắng, gợi cảm giác hiu hắt, lạnh lẽo. Mùa đông vốn là mùa của sự tàn phai, kết thúc, vì thế hình ảnh ấy không chỉ tái hiện cảnh vật mà còn gợi lên trạng thái lắng sâu trong tâm hồn chủ thể trữ tình. Những “gốc rạ rạc khô vì gió” hiện lên trơ trọi, xác xơ, vừa mang tính tả thực vừa hàm chứa ý nghĩa biểu tượng. Đó là dấu vết còn lại sau mùa gặt, sau những nhọc nhằn của lao động, đồng thời cũng là biểu hiện của thời gian đã đi qua, của những tháng ngày cũ chỉ còn lưu lại trong ký ức. cách sử dụng từ ngữ mộc mạc, giàu chất tạo hình giúp bức tranh làng quê hiện lên chân thực nhưng không khô cứng. Ngược lại, cảnh vật dường như thấm đẫm tâm trạng con người, mang theo nỗi buồn man mác, cảm giác cô đơn và hoài niệm. Qua khổ thơ đầu, có thể thấy hành trình trở về của chủ thể trữ tình không ồn ào mà lặng lẽ, sâu kín, bắt đầu từ sự lắng nghe những rung động rất khẽ của thiên nhiên và lòng mình. Chính từ không gian ấy, dòng hồi ức và cảm xúc trong bài thơ dần được khơi mở. Rời khỏi không gian cánh đồng mùa đông mang sắc thái trầm lắng, dòng cảm xúc của chủ thể trữ tình tiếp tục trôi ngược về miền ký ức tuổi thơ, nơi có hình bóng người mẹ và những tháng ngày lao động vất vả nhưng thấm đẫm yêu thương. Chính từ những hồi ức ấy, nỗi nhớ quê hương không còn dừng lại ở cảnh vật mà trở nên cụ thể, gần gũi qua hình ảnh con người.

"Ta về với vạt sông quê

Cha kéo vó vớt bóng người lam lũ

Mẹ bòn nhặt từng con tôm cái cá

Buộc mảnh đò gầy dưới bến ca dao."

ở khổ thơ thứ hai, ký ức tuổi thơ hiện lên qua hình ảnh người mẹ gắn liền với công việc đồng áng quen thuộc. Những chi tiết đời thường như theo mẹ ra đồng, nhổ từng gốc rạ đã tái hiện một tuổi thơ lam lũ nhưng ấm áp nghĩa tình. Hình ảnh lao động không được miêu tả như sự nhọc nhằn khô cứng mà được nâng lên thành miền ký ức giàu cảm xúc, thấm đẫm tình mẫu tử. Đặc biệt, hình ảnh hoàng hôn “rơm rớm sương mờ” mang sắc thái gợi tả vừa thực vừa ảo, khiến không gian quê hương như chìm trong một lớp sương ký ức bảng lảng. Qua cách lựa chọn hình ảnh giàu tính tạo hình và cảm xúc, nhà thơ đã khéo léo làm nổi bật tâm trạng hoài niệm, nhớ thương da diết của chủ thể trữ tình. Nỗi nhớ ấy không ồn ào mà lắng sâu, bền bỉ, gắn với những khoảnh khắc tưởng chừng rất nhỏ bé của đời sống. Đồng thời, khổ thơ còn thể hiện sự trân trọng, biết ơn đối với những hi sinh thầm lặng của người mẹ – biểu tượng của quê hương, của cội nguồn yêu thương nuôi dưỡng tâm hồn con người. Chính từ những ký ức bình dị ấy, hành trình “về” trong bài thơ trở nên giàu ý nghĩa nhân văn hơn. Nếu ở khổ thơ thứ hai, dòng hồi ức nghiêng về hình ảnh người mẹ và tuổi thơ trên cánh đồng, thì sang khổ thơ thứ ba, nỗi nhớ của chủ thể trữ tình tiếp tục lan tỏa, hướng về người cha và những phận đời lam lũ nơi làng quê. Từ đó, cảm xúc trong bài thơ được đẩy sâu hơn, thấm đẫm sự xót xa, tri ân trước những hi sinh lặng thầm của đấng sinh thành.

"Ta về góc vườn chim bói quả lao xao

Cụm xương rồng nở hoa từ gai góc

Lũ sẻ tha những cọng rơm vàng xây hạnh phúc

Đất trời, cây cỏ ru ta."

ở khổ thơ này, cho ta thấy hình ảnh người cha hiện lên gắn liền với công việc lao động quen thuộc của làng quê. Những chi tiết đời thường như dáng cha kéo vó, vớt cá không chỉ tái hiện sinh hoạt mưu sinh mà còn gợi lên cả một cuộc đời lam lũ, nhọc nhằn. Người cha hiện diện trong thơ không qua những lời ca ngợi trực tiếp mà qua hành động âm thầm, bền bỉ, thể hiện vẻ đẹp của sự hi sinh lặng lẽ. Qua đó, hình ảnh người cha trở thành biểu tượng cho những con người quê hương chịu thương chịu khó, sống vì gia đình mà không đòi hỏi đền đáp. Tâm trạng của chủ thể trữ tình trong khổ thơ này thấm đẫm nỗi xót xa và lòng biết ơn sâu nặng. Nỗi nhớ không chỉ là hoài niệm mà còn là sự day dứt khi nhận ra những hi sinh của cha mẹ đã đi qua đời mình một cách lặng thầm, không lời. Giọng thơ vì thế trở nên chậm rãi, trầm lắng, mang sắc thái suy tư. Qua khổ thơ thứ ba, hành trình “về” không còn dừng lại ở ký ức cá nhân mà mở rộng thành sự tri ân đối với cội nguồn, với những con người đã âm thầm làm nên nền tảng cho cuộc đời mỗi chúng ta. Sau khi dòng hồi ức lắng lại trong nỗi nhớ và sự tri ân đối với cha mẹ, chủ thể trữ tình tiếp tục mở rộng hành trình trở về với không gian quê hương thân thuộc – nơi lưu giữ những kỷ niệm trong trẻo của tuổi trẻ và những rung động đầu đời. Từ đó, cảm xúc trong bài thơ chuyển sang sắc thái bồi hồi, lắng sâu, gắn với những giá trị tinh thần bền vững của miền quê.

"Về bên sông nơi tình đầu đi qua

Nghe sóng hát những lời đưa tiễn

Ta về phía cây cầu dải yếm

Cởi câu ca trả lại cho người."

ở khổ thơ cuối, không gian thơ mở ra với những hình ảnh quen thuộc của làng quê như góc vườn, bến sông, con đường. Đây không chỉ là những cảnh vật cụ thể mà còn là nơi lưu giữ những kỷ niệm trong trẻo của tuổi trẻ và những rung động đầu đời. Thiên nhiên hiện lên êm đềm, giàu sức gợi, tạo nên một phông nền dịu nhẹ cho dòng cảm xúc bồi hồi của chủ thể trữ tình. Trong không gian ấy, nỗi nhớ quê hương không còn mang sắc thái xót xa hay day dứt mà trở nên lắng đọng, sâu lắng và bình yên hơn. Đặc biệt, sự đan xen giữa cảnh vật và kỷ niệm đã làm nổi bật mối gắn bó bền chặt giữa con người với quê hương. Quê hương không chỉ là nơi chốn để trở về mà còn là miền ký ức nuôi dưỡng tâm hồn, lưu giữ những giá trị tinh thần trong sáng nhất của đời người. Tâm trạng chủ thể trữ tình vì thế mang vẻ đẹp của sự chiêm nghiệm: trở về để hiểu hơn chính mình, để nhận ra những điều giản dị nhưng bền lâu đã âm thầm nâng đỡ con người suốt hành trình sống. Qua khổ thơ này, hành trình “về” được nâng lên thành hành trình trở về với cội nguồn tâm hồn và những giá trị nhân văn sâu sắc.

Bằng giọng thơ trầm lắng và những hình ảnh quê hương giản dị mà giàu sức gợi, Đàm Huy Đông trong bài thơ Về đã khắc họa tinh tế hành trình trở về của chủ thể trữ tình – hành trình tìm lại cội nguồn yêu thương và những giá trị bền vững của đời sống. Không chỉ là nỗi nhớ quê hương, cha mẹ hay ký ức tuổi thơ, “về” còn là sự trở lại của tâm hồn sau những bôn ba, để con người được lắng nghe chính mình và sống chậm hơn giữa nhịp đời vội vã. Qua đó, bài thơ nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết trân trọng cội nguồn, gìn giữ những giá trị giản dị nhưng thiêng liêng, bởi đó chính là điểm tựa tinh thần giúp con người vững vàng trên hành trình sống và trưởng thành.

câu 1.

Những lí lẽ tác giả sử dụng để lí giải cho quan điểm “Cuộc phiêu lưu để tự khám phá bản thân không những lâu dài, mà phải lâu dài” là: Con người không bao giờ có thể hiểu hết chính mình; mỗi con người là một thế giới phong phú, phức tạp, không ai giống ai; mỗi phiên bản của mỗi người đều là duy nhất, luôn vận động và thay đổi theo thời gian.

câu 2.

Tác giả khuyên chúng ta nên có thái độ sống: Không bằng lòng, không dừng lại ở những gì đã đạt được; luôn tiến lên, học hỏi không ngừng; kiên trì khám phá giới hạn của bản thân, coi đó là hành trình ý nghĩa của cuộc đời.

câu 3.

Việc sử dụng kiểu câu phủ định “không bao giờ tới được, không bao giờ đạt được”, có tác dụng nhấn mạnh quan niệm sống tiến bộ và không ngừng vươn lên của tác giả. khẳng định rằng con người không nên tự mãn với những thành công đã đạt được, bởi sự hiểu biết và khả năng của mỗi người là vô hạn, làm nổi bật ý nghĩa của cuộc sống không nằm ở đích đến cuối cùng mà nằm ở hành trình nỗ lực, khám phá và hoàn thiện bản thân. Giúp lời văn trở nên mạnh mẽ, giàu tính triết lí, có sức tác động sâu sắc đến nhận thức và suy nghĩ của người đọc.

câu 4.

Trong đoạn trích, tác giả sử dụng các bằng chứng một cách tiêu biểu, cụ thể và có chọn lọc. Những dẫn chứng về Albert Einstein và Steve Jobs đều là những nhân vật nổi tiếng, có tầm ảnh hưởng lớn, được nhiều người biết đến nên dễ tạo sự tin cậy cho người đọc. Các bằng chứng này không chỉ minh họa cho quan điểm “không ngừng học hỏi, khám phá bản thân” mà còn làm sáng tỏ ý nghĩa của cuộc đời nằm ở quá trình sống và cống hiến, chứ không phải ở sự sở hữu vật chất hay thành công hữu hình. Nhờ cách đưa dẫn chứng hợp lí, gắn chặt với lập luận, đoạn văn trở nên sinh động, giàu sức thuyết phục và tăng chiều sâu tư tưởng.

câu 5.

Từ sự khẳng định của tác giả về ý nghĩa cuộc đời, em nhận ra rằng sống không phải để đạt tới một điểm dừng hoàn hảo mà là để không ngừng hoàn thiện chính mình. Cuộc đời chỉ thực sự có giá trị khi con người luôn khao khát vươn lên, dám vượt qua những giới hạn quen thuộc của bản thân. Việc không bao giờ tự cho mình là “đã đủ” giúp con người giữ được tinh thần học hỏi bền bỉ và thái độ sống khiêm nhường. Hành trình sống vì thế trở thành một cuộc phiêu lưu đầy ý nghĩa, nơi mỗi trải nghiệm đều góp phần làm giàu nhân cách. Bài học ấy nhắc nhở mỗi người không nên chạy theo vật chất hay danh vọng đơn thuần. Bởi vậy, sống có ý nghĩa là sống trong hành trình đi tới, dám thử thách bản thân và chấp nhận giới hạn để vượt qua nó. Mỗi ngày sống là một cơ hội để hiểu mình hơn, sống nhân văn hơn và có trách nhiệm hơn với cuộc đời. Điều quan trọng hơn cả là sự trưởng thành trong nhận thức và tâm hồn. Khi con người ý thức được điều đó, hành trình khám phá bản thân sẽ trở thành động lực bền bỉ nuôi dưỡng khát vọng sống đẹp và sống có ích và Khi biết sống hướng tới giá trị tinh thần, con người sẽ cảm nhận sâu sắc ý nghĩa đích thực của cuộc đời mình.