Câu 1 Sống một cách ý nghĩa là mong muốn chính đáng của mỗi con người, nhưng để đạt được điều đó, mỗi người cần lựa chọn cho mình những phương thức sống đúng đắn. Trước hết, sống ý nghĩa là sống có mục đích và giá trị, biết mình muốn gì, cần làm gì và nỗ lực hoàn thiện bản thân mỗi ngày. Bên cạnh đó, con người cần biết yêu thương và sẻ chia, bởi ý nghĩa của cuộc sống không chỉ nằm ở thành công cá nhân mà còn ở những điều tốt đẹp ta mang lại cho người khác. Một lối sống vị tha, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác sẽ giúp các mối quan hệ trở nên bền chặt và nhân văn hơn. Ngoài ra, sống ý nghĩa còn là sống có trách nhiệm, với bản thân, gia đình và xã hội; dám đối diện với sai lầm, biết sửa chữa và không ngừng vươn lên. Đặc biệt, mỗi người cần trân trọng hiện tại, bởi thời gian trôi qua không bao giờ trở lại. Khi biết sống chậm lại, yêu thương đúng lúc và hành động đúng cách, con người sẽ không phải hối tiếc. Chính những điều giản dị ấy làm nên một cuộc đời có ý nghĩa thực sự.

Câu 2 Trong mạch thơ viết về gia đình và những giá trị bền bỉ của đời sống, bài thơ “Áo cũ” của Lưu Quang Vũ gây xúc động bởi hình ảnh giản dị mà giàu sức gợi: chiếc áo cũ gắn liền với tình mẹ và dòng chảy thời gian. Qua đó, nhà thơ gửi gắm những suy tư sâu lắng về ký ức, tình mẫu tử và lời nhắc nhở con người biết trân trọng những gì đã cùng mình đi qua năm tháng.

Ngay từ khổ thơ đầu, hình ảnh chiếc áo cũ hiện lên với dấu vết của thời gian: “mỗi ngày thêm ngắn”, “đứt sờn màu bạc hai vai”. Chiếc áo không chỉ là vật dụng đời thường mà đã trở thành biểu tượng của ký ức. Cảm xúc “mắt phải cay cay” cho thấy sự rung động sâu xa của nhân vật trữ tình khi đối diện với những dấu hiệu của sự hao mòn. Thương áo cũ thực chất là thương những kỷ niệm đã lắng sâu trong tâm hồn, thương một quãng đời đã qua không thể trở lại.

Sang khổ thơ thứ hai, hình ảnh người mẹ hiện lên đầy xúc động qua hành động vá áo. “Mẹ vá áo mới biết con chóng lớn” – sự trưởng thành của con được mẹ nhận ra qua từng mũi kim, đường chỉ. Đôi mắt mẹ “không còn nhìn rõ” là dấu hiệu của tuổi tác, của những hi sinh thầm lặng theo năm tháng. Đường khâu tay mẹ vá trên áo không chỉ nối lại tấm vải rách mà còn kết nối yêu thương, làm cho chiếc áo trở nên vô giá. Chính từ đó, tình cảm của người con được nâng lên thành lòng biết ơn sâu nặng: “Thương mẹ nhiều con càng yêu áo thêm”.

Ở khổ thơ thứ ba, chiếc áo tiếp tục song hành cùng thời gian sống của con. Áo “đã ở với con qua mùa qua tháng”, trở thành người bạn thân thiết chứng kiến sự trưởng thành. Nỗi ngậm ngùi hiện lên tinh tế trong câu thơ: “Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn”. Sự lớn lên của con đồng nghĩa với sự già đi của mẹ – một quy luật nghiệt ngã của đời sống. Chiếc áo cũ lúc này không chỉ gợi nhớ tuổi thơ mà còn nhắc nhở về sự hi sinh âm thầm và hữu hạn của mẹ.

Khổ thơ cuối mang giọng điệu chiêm nghiệm, như một lời nhắn gửi giàu tính nhân văn. Nhà thơ kêu gọi con người “hãy biết thương lấy những manh áo cũ”, bởi từ sự trân trọng những điều giản dị ấy, ta sẽ biết yêu thương mẹ nhiều hơn. Không chỉ dừng lại ở tình cảm gia đình, bài thơ mở rộng thành một triết lí sống: hãy biết nâng niu những gì đã cùng ta sống, những giá trị tưởng chừng nhỏ bé nhưng bền bỉ trong dòng chảy thời gian.

Với ngôn ngữ mộc mạc, hình ảnh đời thường và cảm xúc chân thành, “Áo cũ” của Lưu Quang Vũ đã chạm đến những rung động sâu kín nhất trong lòng người đọc. Bài thơ không chỉ là lời tri ân dành cho mẹ mà còn là lời nhắc nhở mỗi chúng ta hãy sống chậm lại, biết yêu thương, gìn giữ ký ức và trân trọng những điều giản dị đã làm nên ý nghĩa cuộc đời.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là nghị luận

Câu 2.
Đoạn trích bàn về ý nghĩa của cái chết như một lời nhắc nhở đối với những người đang sống: nhắc con người nhìn lại cách sống, cách đối xử với người khác, từ đó sống nhân văn, yêu thương, sẻ chia và bớt ích kỉ, tham lam hơn.

Câu 3.
Trong đoạn (7), tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh – ẩn dụ:

• So sánh đời sống con người như một cánh đồng,
• Cái chết như một cánh đồng bên cạnh mà con người chưa biết.

Hiệu quả nghệ thuật:
Biện pháp này giúp khái niệm trừu tượng về cái chết trở nên gần gũi, nhẹ nhàng và giàu hình ảnh. Qua đó, tác giả làm giảm cảm giác sợ hãi về cái chết, đồng thời gợi suy nghĩ triết lí: nếu con người sống trung thực, không ân hận thì cái chết sẽ là sự ra đi thanh thản.

Câu 4.
Tác giả cho rằng cái chết chứa đựng một lời nhắc nhở sâu sắc đối với những người còn sống: hãy sống tốt hơn, nhân văn hơn, đúng với những phẩm chất tốt đẹp của con người.

Em đồng tình với ý kiến này, bởi cái chết thường khiến con người giật mình nhìn lại chính mình. Trước sự mất mát, những ích kỉ, hẹp hòi, vô tâm bỗng trở nên nhỏ bé; thay vào đó là sự thức tỉnh về yêu thương, bao dung và trách nhiệm. Nếu mỗi người biết ghi nhớ lời nhắc nhở ấy khi còn sống, xã hội sẽ trở nên nhân ái hơn.

Câu 5.
Thông điệp ý nghĩa nhất mà em rút ra từ văn bản là: hãy sống yêu thương, thiện chí và trân trọng con người bên cạnh khi họ còn đang sống.

Bởi lẽ, con người thường chỉ nhận ra giá trị của người khác khi họ đã ra đi. Văn bản giúp em hiểu rằng nếu biết sống chậm lại, bớt tham vọng sở hữu, bớt ngờ vực và ích kỉ, thì chúng ta sẽ không phải day dứt hay ân hận khi đối diện với mất mát. Sống tốt hôm nay chính là cách tốt nhất để không hối tiếc ngày mai.

Câu 1

Trong đoạn trích Hãy chăm sóc mẹ, diễn biến tâm lý của nhân vật Chi-hon được khắc họa tinh tế, sâu sắc qua dòng hồi ức đứt nối khi mẹ bị lạc. Ban đầu, Chi-hon mang tâm trạng bàng hoàng, bối rối và bức xúc, thể hiện qua câu hỏi trách móc các thành viên trong gia đình vì đã không ra ga đón bố mẹ. Tuy nhiên, cảm xúc ấy nhanh chóng chuyển thành day dứt và tự trách, khi cô nhận ra chính mình cũng vô tâm, bốn ngày sau mới biết tin mẹ mất tích. Đứng ở ga tàu điện ngầm Seoul, nơi mẹ biến mất, Chi-hon rơi vào trạng thái đau xót và ám ảnh, tưởng tượng lại cảnh mẹ lạc lõng giữa biển người vô cảm. Những ký ức cũ về mẹ bất ngờ trỗi dậy, đặc biệt là kỷ niệm chiếc váy, khiến cô ân hận sâu sắc vì đã từng làm mẹ buồn mà không hay biết. Đỉnh điểm của tâm lý ấy là nỗi sợ hãi mất mát, khi Chi-hon dần nhận ra tình trạng yếu đi của mẹ và khả năng có thể không bao giờ tìm lại được mẹ nữa.

Câu 2

Trong hành trình làm người, kí ức về những người thân yêu giữ một vị trí vô cùng quan trọng, bởi đó là phần sâu thẳm nhất nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách của mỗi con người. Kí ức không chỉ là những gì đã qua mà còn là sợi dây vô hình gắn kết ta với gia đình, cội nguồn và yêu thương.

Trước hết, kí ức về người thân giúp con người nhận ra và trân trọng tình yêu thương. Khi còn bên cạnh, ta thường xem sự quan tâm, hi sinh của cha mẹ là điều hiển nhiên. Chỉ đến khi xa cách hoặc mất mát, những kỉ niệm nhỏ bé – một ánh nhìn, một cử chỉ quan tâm âm thầm – mới trở nên vô giá. Chính những kí ức ấy khiến ta hiểu rằng mình đã từng được yêu thương sâu sắc đến nhường nào.

Bên cạnh đó, kí ức về người thân còn là điểm tựa tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn. Trong những lúc yếu lòng, việc nhớ về lời dặn dò của mẹ, sự nghiêm khắc mà bao dung của cha hay tiếng cười ấm áp của ông bà có thể tiếp thêm cho ta nghị lực sống. Kí ức trở thành nguồn sức mạnh tinh thần giúp con người đứng vững trước những biến động của cuộc đời.

Không chỉ vậy, những kí ức ấy còn góp phần định hình nhân cách. Từ những câu chuyện gia đình, cách sống và cách yêu thương của người thân, mỗi người học được cách làm người, biết sống nhân hậu, trách nhiệm và giàu tình cảm hơn. Khi kí ức được gìn giữ, con người sẽ biết sống chậm lại, yêu thương nhiều hơn và tránh những vô tâm đáng tiếc.

Tuy nhiên, nếu con người thờ ơ, lãng quên kí ức về những người thân yêu, họ dễ đánh mất sự gắn bó với gia đình và cội nguồn của chính mình. Bởi vậy, hãy biết trân trọng hiện tại, yêu thương khi còn có thể để sau này, khi nhìn lại, kí ức không chỉ là nỗi ân hận mà là nguồn ấm áp nâng đỡ tâm hồn ta suốt đời.

Câu 1.
Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể gọi nhân vật là “cô”, “mẹ cô”, “bố cô”…).

Câu 2.
Điểm nhìn trần thuật là điểm nhìn của nhân vật Chi-hon (người con gái thứ ba) – câu chuyện được kể theo dòng hồi ức, cảm xúc, suy nghĩ và sự day dứt của cô về người mẹ bị lạc.

Câu 3.
Đoạn văn sử dụng biện pháp nghệ thuật đối lập (tương phản) giữa hai hoàn cảnh diễn ra cùng một thời điểm:

• Mẹ bị lạc ở ga tàu điện ngầm Seoul
• Con gái đang tham dự triển lãm sách ở Bắc Kinh, cầm bản dịch sách của chính mình
  Tác dụng: Làm nổi bật sự xa cách không chỉ về không gian mà còn về tình cảm; nhấn mạnh nỗi day dứt, ám ảnh và cảm giác tội lỗi của người con khi mẹ gặp nạn còn mình thì mải mê với thành công cá nhân.

Câu 4.
Qua lời kể của người con gái, người mẹ hiện lên với nhiều phẩm chất đáng quý:

• Yêu thương, hi sinh cho con: luôn nghĩ đến con trước bản thân mình.
  → “Nếu là con thì mẹ đã thử cái váy này.”
• Giản dị, cam chịu: thích chiếc váy đẹp nhưng không dám mặc cho mình.
  → “Mẹ thích kiểu này, chỉ có điều mẹ thì không mặc được.”
• Mạnh mẽ, tần tảo: từng nắm tay con đi giữa biển người với dáng vẻ vững vàng.
  → “Mẹ nắm chặt tay cô, bước đi giữa biển người với phong thái có thể đe dọa cả những tòa nhà lừng lững.
• Câu 5.
  Trong cuộc sống, đôi khi những hành động vô tâm nhỏ bé lại có thể làm tổn thương sâu sắc những người thân yêu nhất. Một lời từ chối lạnh lùng, một thái độ thờ ơ hay sự bận rộn quá mức có thể khiến cha mẹ cảm thấy bị bỏ quên. Khi nhận ra thì có khi đã quá muộn để bù đắp. Vì vậy, mỗi người cần học cách quan tâm, lắng nghe và trân trọng tình cảm gia đình ngay từ những điều giản dị nhất.

câu 1: Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, hình tượng mưa không chỉ là một hiện tượng thiên nhiên mà còn là một biểu tượng nghệ thuật giàu ý nghĩa. “Mưa” hiện lên như một nỗi ám ảnh, lặp đi lặp lại trong từng khổ thơ, thể hiện nỗi lo sợ sâu sắc của nhân vật trữ tình trước sự đổi thay, tan vỡ trong tình yêu và cuộc sống. Cơn mưa không đơn thuần là nước rơi từ trời, mà là ẩn dụ cho thời gian trôi chảy, cho những biến cố bất ngờ có thể xoá nhòa lời hứa, ký ức và những điều đẹp đẽ từng có. Mưa khiến “gối phai nhạt mùi hương”, “vườn cũ gãy cành và rụng trái”, cuốn đi cả ánh sáng và hạnh phúc. Qua đó, Lưu Quang Vũ muốn nói rằng: tình yêu và hạnh phúc của con người rất mong manh, dễ bị tàn phá bởi hoàn cảnh và thời gian. Nỗi “sợ mưa” là biểu hiện cho khao khát gìn giữ những điều đẹp đẽ, cho một tâm hồn nhạy cảm, luôn sống hết mình với tình cảm chân thành. Hình tượng mưa vì thế trở thành trung tâm cảm xúc của bài thơ, góp phần truyền tải thông điệp nhân văn sâu sắc.

câu 2

Trong cuốn Nếu biết trăm năm là hữu hạn, tác giả Phạm Lữ Ân đã trích dẫn một câu nói sâu sắc của Howard Thurman: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” Câu nói không chỉ là một lời nhắn nhủ về nhận thức cá nhân, mà còn là lời kêu gọi mỗi con người sống một cuộc đời tỉnh táo, có ý nghĩa, góp phần làm cho thế giới này tốt đẹp hơn. Vậy điều gì có thể làm con người tỉnh thức? Và vì sao sự tỉnh thức lại trở nên cần thiết đến thế?

“Tỉnh thức” là trạng thái con người hiểu rõ bản thân, nhận thức được giá trị thực sự của cuộc sống, thoát khỏi sự vô cảm, u mê, ích kỷ hay chạy theo những điều giả tạm. Đó không chỉ là sự thức tỉnh về tinh thần, mà còn là sự chuyển hóa trong hành động, khiến con người sống có trách nhiệm hơn với chính mình và với cộng đồng. Trong xã hội hiện đại đầy biến động, tỉnh thức là điều vô cùng quan trọng, bởi nó giúp mỗi người không bị cuốn trôi bởi guồng quay của vật chất, hư danh hay những ảo vọng nhất thời.

Vậy điều gì khiến con người tỉnh thức? Trước hết, đó có thể là những trải nghiệm sâu sắc, đôi khi là mất mát hoặc thất bại. Một cú sốc, một lần gục ngã, một mối quan hệ tan vỡ,… có thể khiến con người nhìn lại chính mình, nhận ra điều gì là quan trọng, là bền vững. Tiếp theo, những khoảnh khắc đối diện với giới hạn của đời sống, như bệnh tật, sinh tử, cũng dễ khiến ta bừng tỉnh, trân trọng từng giây phút hiện tại và yêu thương nhiều hơn. Ngoài ra, một cuốn sách, một câu nói, một tấm gương sống tích cực cũng có thể là tia sáng làm lay động tâm hồn người khác, khiến họ thay đổi cách nghĩ và hành xử.

Những người “đã thức tỉnh” thường sống có mục đích, biết hướng thiện và không ngừng học hỏi. Họ không dễ bị đánh lừa bởi vẻ hào nhoáng bên ngoài, cũng không sống hời hợt, buông xuôi. Một người tỉnh thức sẽ biết mình là ai, đang ở đâu, cần làm gì và nên sống như thế nào. Chính những con người như vậy mới có thể góp phần xây dựng một thế giới đầy yêu thương, hiểu biết và nhân văn hơn.

Tuy nhiên, trong thực tế, không ít người vẫn sống trong trạng thái “mê ngủ” – họ tồn tại mà không thực sự sống, chạy theo những thứ vô nghĩa, đánh mất bản thân trong vòng xoáy danh vọng và lợi ích cá nhân. Điều đáng buồn là, họ không tự hỏi “điều gì khiến mình tỉnh thức”, và vì thế, họ cũng không thể thức tỉnh người khác. Thế giới không cần thêm những con người như thế – những cá thể sống vô hồn giữa cuộc đời vốn ngắn ngủi.

Chúng ta không ai hoàn hảo, nhưng ai cũng có thể thức tỉnh – bằng cách sống chậm lại, lắng nghe chính mình, quan sát cuộc sống và học hỏi từ những điều giản dị nhất. Mỗi sự tỉnh thức đều là bước tiến gần hơn đến một cuộc đời có giá trị và trọn vẹn. Như Howard Thurman đã nói, thế giới không cần những con người giàu có, nổi tiếng hay quyền lực, mà cần những trái tim tỉnh thức – để yêu thương, để phụng sự và để dẫn đường.

Câu 1: Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2: Bài thơ trên thể hiện cảm xúc gì của nhân vật trữ tình?
Bài thơ thể hiện nỗi lo âu, day dứt, sợ hãi trước sự đổi thay của tình yêu và cuộc sống.

Câu 3: Phân tích ý nghĩa của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ:
Trong đoạn thơ trên, tác giả sử dụng biện pháp ẩn dụ và nhân hóa để thể hiện sự lo lắng về sự mong manh, dễ tan vỡ của hạnh phúc.

Câu 4: Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần có cách cư xử như thế nào?
Khi đối diện với một tương lai đầy bất định, con người cần:

• Giữ vững niềm tin và sự chân thành trong tình cảm.
• Chấp nhận quy luật đổi thay của cuộc sống, nhưng không buông xuôi, mà sống trọn vẹn cho hiện tại.
• Trân trọng những điều đang có, sống với lòng biết ơn và trách nhiệm để giữ gìn hạnh phúc.
• Đồng thời, chuẩn bị tâm thế vững vàng, linh hoạt thích ứng trước mọi biến động của thời gian và hoàn cảnh.