Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Đăm Săn trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Đăm Săn trong đoạn trích hiện lên là một hình tượng anh hùng sử thi đầy nhiệt huyết, bản lĩnh nhưng cũng rất đỗi con người với những xúc cảm chân thật. Trước hết, chàng là người quyết đoán, mạnh mẽ, không nao núng trước lời can ngăn của Hơ Nhị, Hơ Bhị, kiên trì đốn hạ cây thần với khát vọng chinh phục tự nhiên. Hành động này thể hiện sự dũng cảm, ý chí kiên cường đặc trưng của người anh hùng bộ tộc. Thế nhưng, sau cái chết của hai người vợ, Đăm Săn bộc lộ một trái tim đầy tình yêu thương và đau đớn tột cùng. Chàng “vừa chạy vừa khóc”, “nước mắt rỏ ròng”, đau đớn đến mức dám lên tận trời chất vấn ông Trời, thậm chí tóm lấy đầu ông Trời để hỏi tội. Sự phẫn nộ ấy không chỉ xuất phát từ nỗi đau mất vợ mà còn từ ý thức về sự bất công, về mối liên hệ duyên số do chính ông Trời se kết. Qua đó, Đăm Săn hiện lên không chỉ là một dũng tướng với sức mạnh thể chất, mà còn là một con người giàu tình cảm, dám đấu tranh vì hạnh phúc, dám đối mặt với cả thần linh. Chính sự kết hợp giữa sức mạnh phi thường và tình cảm nhân văn sâu sắc đã làm nên vẻ đẹp toàn diện, sống động và đầy ám ảnh của nhân vật anh hùng Đăm Săn.

Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) thuyết phục người thân của em từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài.

Kính gửi những người thân yêu của em,

Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta vô tình hình thành thói quen đánh giá người khác chỉ qua vẻ bề ngoài – từ cách ăn mặc, ngoại hình đến những biểu hiện ban đầu. Điều đó có thể xuất phát từ phản xạ tự nhiên của con người, nhưng nếu duy trì thói quen ấy, chúng ta sẽ đánh mất nhiều điều quý giá trong các mối quan hệ và cả trong chính nhận thức của mình.

Trước hết, vẻ bề ngoài thường không phản ánh đúng con người thật bên trong. Một người ăn mặc giản dị, có khi lại có tâm hồn phong phú và trí tuệ sâu sắc. Ngược lại, một bề ngoài hào nhoáng đôi khi che giấu sự trống rỗng, giả tạo. Nếu chỉ nhìn vào trang phục, nét mặt hay dáng vẻ ban đầu, chúng ta dễ rơi vào định kiến, bỏ qua cơ hội hiểu được tính cách, tài năng và tấm lòng của họ. Như câu nói dân gian từng nhắc nhở: “Đừng trông mặt mà bắt hình dong”, bởi cái đẹp thật sự thường ẩn sâu bên trong, cần thời gian và sự thấu hiểu để khám phá.

Thứ hai, thói quen “nhìn mặt đặt tên” dễ dẫn đến những đánh giá sai lầm, gây tổn thương cho người khác. Biết bao người đã phải chịu sự kì thị, xa lánh chỉ vì ngoại hình không như ý, phong cách không hợp mốt, hay đơn giản là không biểu lộ ra ngoài những gì người khác kỳ vọng. Điều đó không chỉ làm họ mất tự tin, mà còn khiến chúng ta trở nên hẹp hòi, thiếu sự đồng cảm. Trong một gia đình, nếu cha mẹ đánh giá con cái qua vẻ ngoài, có thể vô tình làm con cảm thấy áp lực, không được thấu hiểu. Trong xã hội, nếu chúng ta đánh giá một ai đó chỉ qua lớp vỏ bên ngoài, chúng ta có thể bỏ lỡ một người bạn tốt, một đồng nghiệp chân thành, hay một tấm lòng nhân ái đáng quý.

Hơn nữa, việc từ bỏ thói quen đánh giá bề ngoài sẽ giúp chúng ta sống cởi mở, khoan dung và hạnh phúc hơn. Khi không còn bị chi phối bởi những ấn tượng ban đầu, chúng ta sẽ cho mình cơ hội lắng nghe, trò chuyện và tìm hiểu sâu hơn về mọi người. Điều này không chỉ giúp các mối quan hệ trở nên chân thật, bền chặt, mà còn giúp bản thân chúng ta trưởng thành trong cách nhìn nhận con người và cuộc sống.

Em hiểu rằng thay đổi một thói quen đã hình thành lâu năm không phải điều dễ dàng. Nhưng nếu mỗi người trong gia đình mình cùng cố gắng, bắt đầu từ việc tự nhắc nhở bản thân dừng lại những phán xét vội vàng, lắng nghe nhiều hơn và nhìn nhận mọi người bằng trái tim thay vì đôi mắt, chắc chắn không khí trong gia đình sẽ ấm áp, gắn kết hơn. Hãy thử một lần bỏ qua vẻ ngoài, để tâm đến những câu chuyện, những suy nghĩ và tình cảm thật sự của người đối diện, em tin rằng chúng ta sẽ khám phá được nhiều điều bất ngờ và ý nghĩa.

Kính chúc những người thân của em luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và ngày càng sống chan hòa, thấu hiểu với mọi người xung quanh.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kết hợp với yếu tố miêu tả, biểu cảm).

Câu 2.
Sau khi Đăm Săn đốn hạ cây thần, chị em Hơ Nhị, Hơ Bhị chết vì đây là cây đã sinh ra họ (cây thần gắn liền với linh hồn, sự sống của hai người). Cây thần đổ xuống đè chết họ – sự kiện này thể hiện mối liên hệ số phận giữa con người và vật tổ, cây thần trong tín ngưỡng cổ.

Câu 3.
Một chi tiết kì ảo: Cây đổ nhưng luôn đuổi theo Hơ Nhị, Hơ Bhị dù họ chạy về các hướng khác nhau, và chỉ đổ hẳn khi họ chạy về làng.
Tác dụng:

• Tăng tính huyền thoại, kì vĩ của sử thi.
• Thể hiện sự gắn bó định mệnh giữa hai chị em với cây thần.
• Tạo kịch tính, cảm xúc bi tráng khi cái chết không thể tránh khỏi dù đã cố gắng chạy trốn.

Câu 4.
Tóm tắt:

1. Đăm Săn cùng tôi tớ vào rừng chặt cây thần.
2. Hơ Nhị, Hơ Bhị tìm đến can ngăn nhưng không được.
3. Cây thần bị đốn đổ, đuổi theo và giết chết hai chị em.
4. Đăm Săn đau xót, lên trời gặp ông Trời để chất vấn, trách móc.
5. Ông Trời chỉ cách cứu sống Hơ Nhị, Hơ Bhị, hai người sống lại.

Nhận xét cốt truyện:

• Có kết cấu vòng: từ sống → chết → sống lại, thể hiện niềm tin về sự hồi sinh, chiến thắng cái chết trong tâm thức người xưa.
• Cốt truyện mang tính phiêu lưu, kì ảo, giàu xung đột giữa con người với thiên nhiên, thần linh, thể hiện khát vọng chinh phục, tình yêu và sự gắn bó vợ chồng.

Câu 5.
Hành động đốn cây thần và bắt vạ ông Trời cho thấy Đăm Săn:

• Là người dũng cảm, quyết liệt, không sợ thần linh, thiên nhiên.
• Là người giàu tình cảm, đau đớn đến cùng cực khi mất vợ, sẵn sàng làm tất cả để đòi lại người mình yêu, kể cả đối đầu với Trời.
• Có tính cách bộc trực, nóng nảy nhưng chân thành.

Những hành động này thể hiện:

• Tư duy con người thời sử thi: tin vào thần linh nhưng cũng dám đấu tranh với thần linh vì tình yêu, hạnh phúc.
• Khát vọng vượt qua số phận, chống lại cái chết, thể hiện sức mạnh ý chí cá nhân anh hùng.