Dưới đây là một bài văn ngắn gọn trình bày quan điểm về ý kiến của nhà văn Nam Cao:

Nhà văn Nam Cao từng viết: “Lòng khinh, trọng của chúng ta có ảnh hưởng đến cái nhân cách của người khác nhiều lắm… làm nhục người là một cách rất diệu để khiến người sinh đê tiện”. Tôi hoàn toàn đồng tình với nhận định sâu sắc này.

Con người không chỉ sống bằng vật chất mà còn cần được tôn trọng, yêu thương và công nhận. Khi bị khinh rẻ, chà đạp nhân phẩm, nhiều người dễ đánh mất lòng tự trọng, thậm chí chấp nhận sống đê tiện như một cách phản kháng hay buông xuôi. Xã hội nhìn nhận thế nào, cá nhân đó sẽ dần trở thành như thế. Đó chính là bi kịch của những số phận bị vùi dập, như nhân vật Chí Phèo – từ một người lương thiện trở thành kẻ lưu manh chỉ vì bị đẩy ra ngoài lề xã hội.

Vì vậy, thái độ của mỗi người với người khác có sức mạnh nuôi dưỡng hoặc hủy hoại nhân cách. Biết tôn trọng nhau là nền tảng để xây dựng một xã hội nhân văn, nơi con người được sống đúng với giá trị của mình.

Tác giả gửi gắm tư tưởng về sự tha hóa của con người do môi trường xã hội, nhấn mạnh rằng nhân cách con người chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi thái độ khinh trọng của mọi người xung quanh. Con người chỉ xấu xa, hư hỏng trước con mắt lạnh lùng và ích kỷ của xã hội.

- Lặp cấu trúc: từ “ cũng” được lặp lại liên tiếp trong 3 cụm cũng đê tiện, cũng lầy là , cũng tham ăn

- Tạo nhịp điệu, làm cho câu văn thêm sinh động, hấp dẫn

- nhấn mạnh sự đê tiện đến trơ trẽn của nhân vật, đồng thời tăng sắc thái mỉa mai và phê phán mạnh mẽ hiện thực xã hội thối nát qua hình tượng một “thằng mõ”

Quan niệm “Cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” trong hôn nhân từng là lối suy nghĩ phổ biến trong xã hội xưa, khi cha mẹ có toàn quyền quyết định cuộc sống hôn nhân của con cái. Tuy xuất phát từ mong muốn con có cuộc sống ổn định, yên ấm, nhưng quan niệm này lại bỏ qua cảm xúc, nguyện vọng và quyền tự do lựa chọn của con cái. Hôn nhân là chuyện cả đời, cần được xây dựng trên nền tảng tình yêu, sự thấu hiểu và đồng thuận từ hai phía. Khi bị ép buộc, người trong cuộc dễ rơi vào bi kịch, mất đi hạnh phúc thực sự. Trong xã hội hiện đại, quan niệm này không còn phù hợp. Cha mẹ nên định hướng, lắng nghe và tôn trọng quyết định của con, bởi chính con mới là người sống với lựa chọn ấy suốt đời.

Thân em như trái bần trôi

Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu

Hai câu thơ sử dụng biện pháp so sánh với hình ảnh “bọ ngựa”, “chẫu chuộc” – những con vật nhỏ bé, đáng thương – để diễn tả thân phận người con gái. Cách liệt kê giảm dần cho thấy sự tuyệt vọng, đau đớn tột cùng khi bị ép duyên, không thể tự quyết cuộc đời. Đây là tiếng than thân xót xa, khiến người đọc không khỏi đồng cảm, xót thương và oán trách những hủ tục tàn nhẫn thời xưa.

Câu thơ “Em nhớ anh nát cả ruột gan” đã phá vỡ ngôn ngữ thông thường để diễn tả cảm xúc một cách mãnh liệt, dữ dội. Thay vì nói đơn giản “em nhớ anh”, tác giả dùng hình ảnh “nát cả ruột gan” để cụ thể hóa nỗi nhớ, khiến nó như một nỗi đau thể xác, thể hiện sự vật vã, da diết trong tình cảm. Cách diễn đạt này không chỉ tạo ấn tượng mạnh mà còn giúp cảm xúc trở nên chân thực và sống động hơn trong lòng người đọc.