Câu 1:

Hình tượng nhân vật Hoàng Cầm trong văn bản là biểu tượng đẹp về người lính thời chiến âm thầm mà vĩ đại. Là chiến sĩ nuôi quân, anh không trực tiếp cầm súng nơi tuyến đầu nhưng luôn tận tụy chăm lo bữa ăn cho bộ đội. Ở Hoàng Cầm nổi bật nhất là tinh thần trách nhiệm và tình thương đồng đội: anh day dứt khi thấy nhiều chiến sĩ hi sinh ngay tại hậu cứ vì khói lửa bếp núc bị máy bay địch phát hiện. Từ nỗi trăn trở ấy, anh kiên trì quan sát, suy nghĩ suốt ngày đêm, biết dựa vào kinh nghiệm dân gian (bếp nấu cám, cách hun chuột, mái gianh ướt) để tìm nguyên lí dẫn khói, giấu lửa. Quá trình sáng chế của anh thể hiện ý chí bền bỉ: đào hàng chục kiểu bếp, thử nghiệm liên tục, thất bại rồi làm lại, thậm chí “giấu kín” để không làm đồng đội vất vả. Bếp Hoàng Cầm ra đời không chỉ là thành quả sáng tạo mà còn là minh chứng cho phẩm chất người lính: khiêm nhường, nhân hậu và đặt sự sống của đồng đội lên trên hết.

Câu 2:

Cuộc sống hiện đại vận động nhanh chóng, liên tục xuất hiện những thay đổi về công nghệ, nghề nghiệp, cách học, cách làm việc và cả cách con người kết nối với nhau. Trong bối cảnh ấy, sáng tạo trở thành một năng lực thiết yếu. Sáng tạo là khả năng tìm ra cái mới hoặc cải tiến cái cũ để giải quyết vấn đề hiệu quả hơn, phù hợp hơn. Không chỉ là “nghĩ khác”, sáng tạo quan trọng ở chỗ tạo ra giá trị thực tiễn và tích cực cho cá nhân và cộng đồng.

Trước hết, sáng tạo giúp con người thích ứng và tồn tại trong một thế giới biến động. Khi tri thức tăng lên từng ngày và nhiều công việc có thể bị thay thế bởi máy móc, người chỉ biết làm theo lối mòn sẽ dễ tụt lại. Trái lại, người có tư duy sáng tạo biết học hỏi, linh hoạt thay đổi phương pháp và tìm cách làm tối ưu. Với học sinh, sáng tạo thể hiện ở việc tự chọn cách học phù hợp: biến bài học thành sơ đồ tư duy, đặt câu hỏi phản biện, làm dự án nhỏ gắn với đời sống. Nhờ đó, việc học không còn là ghi nhớ thụ động mà trở thành quá trình khám phá và làm chủ kiến thức.

Bên cạnh đó, sáng tạo là động lực quan trọng của phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội. Mỗi sản phẩm mới, mỗi quy trình được cải tiến đều góp phần tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí; nâng cao năng suất và chất lượng cuộc sống. Ở phạm vi rộng, sáng tạo tạo nên sức cạnh tranh của doanh nghiệp và quốc gia. Ở phạm vi gần, sáng tạo giúp giải quyết những vấn đề rất đời thường: sắp xếp công việc khoa học hơn, quản lí chi tiêu hợp lí hơn, tối ưu việc sử dụng điện nước, bảo vệ môi trường từ những hành động nhỏ. Đặc biệt, sáng tạo còn mở ra các giải pháp cho những vấn đề lớn như ô nhiễm, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, quá tải giao thông… Khi cách làm cũ không còn hiệu quả, chính tư duy đổi mới giúp con người tìm đường đi khác để giảm thiệt hại và cải thiện cuộc sống.

Tuy nhiên, sáng tạo không đồng nghĩa với khác biệt bằng mọi giá. Sáng tạo cần gắn với đạo đức, trách nhiệm và lợi ích cộng đồng. Một ý tưởng “mới” nhưng gây hại cho con người, cổ vũ lối sống tiêu cực hay vi phạm pháp luật thì không thể xem là sáng tạo đúng nghĩa. Đồng thời, sáng tạo cũng không phải món quà bẩm sinh chỉ dành cho số ít. Nó có thể rèn luyện bằng việc tích lũy kiến thức nền tảng, quan sát cuộc sống, dám thử nghiệm và chấp nhận sai để sửa. Nhiều người thất bại vì sợ sai, ngại khác biệt; trong khi thực tế, sáng tạo thường đi cùng quá trình làm lại nhiều lần, kiên trì đến cùng mới tạo được kết quả.

Vì vậy, trong cuộc sống hiện đại, sáng tạo có ý nghĩa như một “chìa khóa” giúp mỗi người thích ứng, phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Khi biết nuôi dưỡng tư duy đặt câu hỏi, tinh thần học hỏi, ý thức trách nhiệm và dám hành động, chúng ta không chỉ theo kịp thời đại mà còn có thể tạo ra giá trị mới cho thời đại. Sáng tạo, suy cho cùng, chính là cách con người sống chủ động và sống có ích hơn.

Câu 1:

Hình tượng nhân vật Hoàng Cầm trong văn bản là biểu tượng đẹp về người lính thời chiến âm thầm mà vĩ đại. Là chiến sĩ nuôi quân, anh không trực tiếp cầm súng nơi tuyến đầu nhưng luôn tận tụy chăm lo bữa ăn cho bộ đội. Ở Hoàng Cầm nổi bật nhất là tinh thần trách nhiệm và tình thương đồng đội: anh day dứt khi thấy nhiều chiến sĩ hi sinh ngay tại hậu cứ vì khói lửa bếp núc bị máy bay địch phát hiện. Từ nỗi trăn trở ấy, anh kiên trì quan sát, suy nghĩ suốt ngày đêm, biết dựa vào kinh nghiệm dân gian (bếp nấu cám, cách hun chuột, mái gianh ướt) để tìm nguyên lí dẫn khói, giấu lửa. Quá trình sáng chế của anh thể hiện ý chí bền bỉ: đào hàng chục kiểu bếp, thử nghiệm liên tục, thất bại rồi làm lại, thậm chí “giấu kín” để không làm đồng đội vất vả. Bếp Hoàng Cầm ra đời không chỉ là thành quả sáng tạo mà còn là minh chứng cho phẩm chất người lính: khiêm nhường, nhân hậu và đặt sự sống của đồng đội lên trên hết.

Câu 2:

Cuộc sống hiện đại vận động nhanh chóng, liên tục xuất hiện những thay đổi về công nghệ, nghề nghiệp, cách học, cách làm việc và cả cách con người kết nối với nhau. Trong bối cảnh ấy, sáng tạo trở thành một năng lực thiết yếu. Sáng tạo là khả năng tìm ra cái mới hoặc cải tiến cái cũ để giải quyết vấn đề hiệu quả hơn, phù hợp hơn. Không chỉ là “nghĩ khác”, sáng tạo quan trọng ở chỗ tạo ra giá trị thực tiễn và tích cực cho cá nhân và cộng đồng.

Trước hết, sáng tạo giúp con người thích ứng và tồn tại trong một thế giới biến động. Khi tri thức tăng lên từng ngày và nhiều công việc có thể bị thay thế bởi máy móc, người chỉ biết làm theo lối mòn sẽ dễ tụt lại. Trái lại, người có tư duy sáng tạo biết học hỏi, linh hoạt thay đổi phương pháp và tìm cách làm tối ưu. Với học sinh, sáng tạo thể hiện ở việc tự chọn cách học phù hợp: biến bài học thành sơ đồ tư duy, đặt câu hỏi phản biện, làm dự án nhỏ gắn với đời sống. Nhờ đó, việc học không còn là ghi nhớ thụ động mà trở thành quá trình khám phá và làm chủ kiến thức.

Bên cạnh đó, sáng tạo là động lực quan trọng của phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội. Mỗi sản phẩm mới, mỗi quy trình được cải tiến đều góp phần tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí; nâng cao năng suất và chất lượng cuộc sống. Ở phạm vi rộng, sáng tạo tạo nên sức cạnh tranh của doanh nghiệp và quốc gia. Ở phạm vi gần, sáng tạo giúp giải quyết những vấn đề rất đời thường: sắp xếp công việc khoa học hơn, quản lí chi tiêu hợp lí hơn, tối ưu việc sử dụng điện nước, bảo vệ môi trường từ những hành động nhỏ. Đặc biệt, sáng tạo còn mở ra các giải pháp cho những vấn đề lớn như ô nhiễm, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, quá tải giao thông… Khi cách làm cũ không còn hiệu quả, chính tư duy đổi mới giúp con người tìm đường đi khác để giảm thiệt hại và cải thiện cuộc sống.

Tuy nhiên, sáng tạo không đồng nghĩa với khác biệt bằng mọi giá. Sáng tạo cần gắn với đạo đức, trách nhiệm và lợi ích cộng đồng. Một ý tưởng “mới” nhưng gây hại cho con người, cổ vũ lối sống tiêu cực hay vi phạm pháp luật thì không thể xem là sáng tạo đúng nghĩa. Đồng thời, sáng tạo cũng không phải món quà bẩm sinh chỉ dành cho số ít. Nó có thể rèn luyện bằng việc tích lũy kiến thức nền tảng, quan sát cuộc sống, dám thử nghiệm và chấp nhận sai để sửa. Nhiều người thất bại vì sợ sai, ngại khác biệt; trong khi thực tế, sáng tạo thường đi cùng quá trình làm lại nhiều lần, kiên trì đến cùng mới tạo được kết quả.

Vì vậy, trong cuộc sống hiện đại, sáng tạo có ý nghĩa như một “chìa khóa” giúp mỗi người thích ứng, phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Khi biết nuôi dưỡng tư duy đặt câu hỏi, tinh thần học hỏi, ý thức trách nhiệm và dám hành động, chúng ta không chỉ theo kịp thời đại mà còn có thể tạo ra giá trị mới cho thời đại. Sáng tạo, suy cho cùng, chính là cách con người sống chủ động và sống có ích hơn.