Câu 1 :

Trong kho tàng thơ ca Việt Nam, Hồ Chí Minh không chỉ được biết đến là một vị lãnh tụ vĩ đại mà còn là 1 nhà thơ có phong cách độc đáo, giàu chất trí tuệ và tinh thần lạc quan. Thơ Hồ Chí Minh nổi bật với những đề tài phong phú , đặc biệt là bài thơ “Tự miễn” (Tự khuyên mình) là bài thơ được Hồ Chí Minh sáng tác trong thời gian người bị giam cầm, đề tài của bài thơ như lời nhắc nhở ý nghĩa về thái độ sống lạc quan, kiên cường trước nghịch cảnh cuộc đời đầy khốn khổ , coi gian nan là điều kiện để rèn luyện và trưởng thành . Bài thơ được sáng tác trong thời gian Hồ Chí Minh bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam. Trong hoàn cảnh lao tù vô cùng khắc nghiệt, thiếu thốn và gian nan, Người vẫn giữ phong thái ung dung, tự chủ. Đề tài của bài thơ là suy ngầm về vai trò của nghịch cảnh đối với sự phát triển tinh thần con người. Mở đầu bài thơ là hình ảnh đối lập giữa “đông hàn tiều tụy” và “Xuân noãn đích huy hoàng” . Mùa đông lạnh lẽo, tiêu điều tượng trưng cho gian nan, thử thách; còn mùa xuân ấm áp, rực rỡ tượng trưng cho thành quả tốt đẹp. Cách lập luận theo quan hệ điều kiện - kết quả đã khẳng định một quy luật tất yếu : Không có gian khổ sẽ không có vinh quang. Hai câu sau tiếp tục phát triển tư tưởng ấy : “Tai ương bả ngã lai đoàn luyện”/ “Sử ngã tinh thần cách khẩn trương”. Tai ương không bị nhìn nhận như những điều bất hạnh mà trở thành “lò luyện” giúp con người thêm mạnh mẽ, hăng hái và kiên cường. Qua đó, ta thấy rõ tinh thần lạc quan và ý chí thép của người chiến sĩ cách mạng . Về nghệ thuật, bài thơ viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt hàm súc, cô động, nghệ thuật đối được sử dụng chặt chẽ, hình ảnh giàu tính biểu tượng, giọng điệu mang màu sắc triết lý sâu sắc. Về nội dung , làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn Hồ Chí Minh - một con người luôn biến nghịch cảnh thành động lực vươn lên. “Tự miễn” không chỉ là lời tự khuyên mình trong hoàn cảnh lao tù mà còn là bài học ý nghĩa cho mỗi chúng ta hôm nay: hãy đối diện với khó khăn bằng tinh thần lạc quan và ý chí bền bỉ , bởi sau “mùa đông” của thử thách sẽ là “mùa xuân”của thành công.

Câu 2 :

Trong hành trình sống của mỗi con người không ai có thể tránh khỏi những lúc đối diện với khó khăn, trở ngại. Cuộc đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng mà luôn tồn tại những thử thách buộc ta phải vượt qua. Có người coi thử thách là thứ rất đáng sợ, nhưng cũng có người xem đó là cơ hội để khẳng định bản thân. Vì vậy, suy nghĩ đúng đắn về ý nghĩa của những thử thách trong cuộc sống là điều vô cùng cần thiết, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay.

Trước hết , “thử thách” là những khó khăn, trở ngại, áp lực hoặc biến cố mà con người gặp phải trong quá trình sống, học tập và làm việc. Thử thách được biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau . Với học sinh đó có thể là áp lực thi cử, điểm số, sự kỳ vọng của gia đình. Với người trưởng thành, đó là áp lực công việc, gánh nặng mưu sinh, trách nhiệm với gia đình và xã hội. Có những thử thách đến từ những lý do bên ngoài như bệnh tật, thiên tai , mất mát, cũng có những thử thách bắt nguồn từ chính những sai lầm, thiếu sót của bản thân. Dù xuất hiện dưới hình thức nào, thử thách cũng buộc con người phải đối diện, lựa chọn và mạnh mẽ vượt qua.

Những thử thách trong cuộc sống có ý nghĩa vô cùng to lớn. Trước hết, thử thách là môi trường rèn luyện ý chí và nghị lực. Không có khó khăn, con người dễ trở nên ỷ lại , yếu đuối và thiếu bản lĩnh. Chính trong nghịch cảnh, ta được học cách kiên trì, nhẫn nại và không bỏ cuộc . Thử thách còn giúp con người khám phá và phát huy tiềm năng của bản thân . Nhiều người chỉ thực sự nhận ra sức mạnh của mình khi bị dồn vào hoàn cảnh khó khăn. Bên cạnh đó vượt qua thử thách mang lại cho ta niềm vui, sự tự tin và kinh nghiệm quý báu cho những chặng đường phía trước. Mỗi lần vấp ngã và đứng dậy là một lần ta trưởng thành hơn .

Thực tế cuộc sống đã chứng minh điều đó, không ít người thành công từng trải qua vô vàn gian nan trước khi đạt được thành tựu, một dẫn chứng tiêu biểu cho hành động này chính là H’Hen Niê sinh ra trong gia đình dân tộc Ê-đê nghèo ở Đắk Lắk . Tuổi thơ của cô gắn liền với thiếu thốn và những quan niệm truyền thống về việc lập gia đình sớm. Từng có lúc cô phải tạm dừng việc học vì hoàn cảnh khó khăn, tự làm nhiều công việc để trang trải cuộc sống và tiếp tục đến trường. Khi tham gia các cuộc thi sắc đẹp, cô không được đánh giá cao vì vẻ đẹp khác với chuẩn mực thông thường. Tuy nhiên , bằng ý chí mạnh mẽ và sự nỗ lực không ngừng, H’Hen Niê đã đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 và lọt top 5 tại cuộc thi Miss Universe 2018. Câu chuyện của cô cho thấy chính những thử thách, khó khăn đã rèn luyện bản lĩnh và giúp con người vượt lên khẳng định giá trị của bản thân.

Bên cạnh đó, trong thực tế cuộc sống vẫn còn có những người sợ hãi khó khăn, dễ dàng bỏ cuộc khi gặp trở ngại. Họ chọn cách né tránh thay vì đối diện, than trách hoàn cảnh thay vì tìm cách thay đổi. Thái độ sống ấy khiến con người mãi dậm chân tại chỗ, đánh mất cơ hội trưởng thành. Những thành phần này cần được lên án mạnh mẽ trong xã hội phát triển như ngày nay.

Là một học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường em cần hiểu rằng thử thách là điều tất yếu của cuộc sống và là cơ hội để con người rèn luyện bản lĩnh, trưởng thành hơn. Không nên bi quan hay né tránh những khó khăn ,thử thách. Đồng thời mỗi học sinh cũng cần dũng cảm đối diện với những thử thách, kiên trì vượt qua thất bại, không ngừng học tập và hoàn thiện bản thân để vươn tới thành công.

Thử thách là một phần tất yếu của cuộc sống và mang trong mình ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nhờ có thử thách, con người được rèn luyện , được trưởng thành và từng bước khẳng định giá trị của bản thân. Thay vì né tránh , hãy đón nhận thử thách như một cơ hội để sống mạnh mẽ, bản lĩnh và ý nghĩa hơn mỗi ngày.

I. Đọc hiểu

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ là : biểu cảm

Câu 2 :

- Bài thơ được viết theo thể thơ : Thất ngôn tứ tuyệt đường luật

Câu 3:

- Biện pháp tu từ : phép đối

+ “ Đông hàn tiều tụy cảnh ” >< “ Xuân noãn đích huy hoàng ”

- Tác dụng :

+ Nhấn mạnh sự đối lập giữa mùa đông khắc nghiệt và mùa xuân ấm áp, huy hoàng, qua đó làm nổi bật quy luật: phải có gian khổ, thử thách mới có thành quả tốt đẹp

+ Tăng tính biểu cảm, tăng sức thuyết phục, làm cho câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn người đọc

+ Qua đó, tác giả thể hiện một triết lý sống tích cực: gian nan, thử thách là điều kiện để con người trưởng thành và đạt tới thành công, đồng thời bộc lộ niềm tin lạc quan vào tương lai sau những ngày gian khó

Câu 4:

- Trong bài thơ, tai ương không chỉ là những điều bất hạnh, đau khổ mà mang ý nghĩa tích cực đối với nhân vật trữ tình , tai ương chính là thử thách để rèn luyện ý chí và bản lĩnh của con người, nhờ có những thử thách đó mà tinh thần nhân vật trữ tình trở nên mạnh mẽ, hăng hái và kiên cường hơn. Tai ương được nhìn nhận như điều kiện để con người trưởng thành và hoàn thiện mình hơn

Câu 5:

Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ bài thơ là : giúp con người nhận ra rằng trong cuộc sống, khó khăn và thử thách là những điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, thay vì bi quan hay chán nản, ta cần xem đó là cơ hội để rèn luyện bản thân. Chính nghịch cảnh sẽ giúp con người trưởng thành, mạnh mẽ và bản lĩnh hơn. Nếu biết kiên trì vượt qua “mùa đông” cuộc đời ta sẽ chạm tới “mùa thu” tươi sáng. Vì vậy, mỗi người cần giữ vững niềm tin và tinh thần lạc quan trước mọi gian nan.