Trong đoạn trích trên, Hoàng Phủ Ngọc Tường đã khắc họa hình tượng sông Hương dưới góc nhìn lịch sử đầy bi tráng và oanh liệt. Khác với vẻ đẹp lãng mạn thường thấy, sông Hương hiện lên như một nhân chứng nhẫn nại và kiên cường của dân tộc Việt Nam.

Từ thuở xa xưa là dòng "Linh Giang" trấn giữ biên thùy phía Nam thời các vua Hùng và thời trung đại, đến khi soi bóng kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ, sông Hương luôn gắn liền với những mốc son chói lọi. Nhà văn đã sử dụng hàng loạt những tính từ mạnh như "oanh liệt", "vẻ vang", "bi tráng" để khẳng định vai trò bảo vệ Tổ quốc của dòng sông. Đặc biệt, trong thế kỷ XX, sông Hương tiếp tục đi vào thời đại Cách mạng tháng Tám và mùa xuân Mậu Thân với những "chiến công rung chuyển". Hình ảnh dòng sông không chỉ là một thực thể địa lý mà đã trở thành một văn bản lịch sử sống động, ghi dấu cả máu và hoa, cả niềm tự hào lẫn những mất mát đau thương. Qua việc trích dẫn đánh giá của các giáo sư Mỹ, tác giả còn nâng tầm giá trị văn hóa - lịch sử của sông Hương và cố đô Huế lên ngang hàng với các nôi văn minh lớn của thế giới như Hy Lạp, La Mã. Tóm lại, bằng vốn kiến thức uyên bác và lòng yêu quê hương sâu sắc, tác giả đã tạc nên một tượng đài sông Hương hùng tráng, bất khuất trong dòng chảy thời gian của dân tộc.

Trong đoạn trích trên, vẻ đẹp của sông Đà hiện lên với một diện mạo hoàn toàn khác biệt: không còn hung bạo, dữ dằn mà trở nên thơ mộng, trữ tình và tĩnh lặng tuyệt đối. Qua ngòi bút tài hoa của Nguyễn Tuân, dòng sông được bao phủ bởi một không gian "lặng tờ", gợi cảm giác về sự vĩnh hằng khi ông so sánh nét tĩnh lặng ấy kéo dài từ tận "đời Trần, đời Lê".

Cảnh sắc thiên nhiên hai bên bờ tràn đầy sức sống thanh tân với "lá ngô non đầu mùa" và những "nõn búp" cỏ gianh đẫm sương. Nhà văn đã sử dụng những hình ảnh so sánh cực kỳ độc đáo: "bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử", "hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa" để cực tả vẻ đẹp nguyên sơ, trong trẻo, chưa hề có dấu chân người. Điểm xuyết vào đó là hình ảnh con hươu "thơ ngộ" và đàn cá dầm xanh "quẫy vọt lên mặt sông bung trắng như bạc rơi thoi", tạo nên một bức tranh thủy mặc có cả tĩnh lẫn động.

Đặc biệt, Nguyễn Tuân đã nhân hóa dòng sông như một "người tình nhân" đầy hoài niệm, đang "lững lờ như nhớ thương những hòn đá thác" và lắng nghe nhịp sống mới của con người. Đoạn văn không chỉ ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên mà còn thể hiện tình yêu thiết tha, sự trân trọng của tác giả trước vẻ đẹp tuyệt mỹ của non sông đất nước.

Có một câu chuyện ngụ ngôn hiện đại đầy ám ảnh về một chú ếch bị cho vào nồi nước lạnh, rồi đun nóng dần lên. Vì nhiệt độ tăng lên từ từ, chú ếch cảm thấy dễ chịu và cứ thế lờ đờ tận hưởng sự ấm áp giả tạo, cho đến khi nước sôi thì nó đã không còn sức lực để nhảy ra ngoài được nữa. "Hội chứng ếch luộc" chính là lời cảnh báo đanh thép cho những ai đang mải mê trong vùng an toàn, ngại thay đổi và lười phát triển. Đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời, câu hỏi đặt ra cho mỗi người trẻ: Chúng ta sẽ chọn một cuộc đời an nhàn, ổn định hay sẵn sàng lao mình vào những biến động để trưởng thành?

Lối sống ổn định, an nhàn vốn không xấu, nó mang lại cảm giác bình yên và ít rủi ro. Tuy nhiên, nếu sự "ổn định" ấy đồng nghĩa với việc lặp lại những thói quen cũ kỹ, ngừng tư duy và sợ hãi trước cái mới, thì đó chính là liều thuốc độc êm ái. Thế giới ngày nay vận hành với tốc độ chóng mặt; kiến thức và công nghệ thay đổi từng giờ. Nếu ta chọn làm "chú ếch" nằm yên trong nồi nước ấm của sự hưởng thụ, ta sẽ sớm bị đào thải bởi sự lạc hậu. Sự an nhàn quá sớm ở tuổi trẻ thường đi kèm với sự hối tiếc ở tuổi già, khi ta nhận ra mình đã bỏ lỡ những cơ hội để khai phá tiềm năng vô hạn của bản thân.

Ngược lại, lựa chọn lối sống sẵn sàng thay đổi và dấn thân chính là chìa khóa để mở ra những chân trời mới. Thay đổi môi trường sống, môi trường làm việc không chỉ là việc di chuyển về mặt địa lý, mà là sự thay đổi về tư duy. Khi đối mặt với những thử thách mới, con người buộc phải huy động mọi nguồn lực: sự sáng tạo, bản lĩnh, kỹ năng xoay sở và lòng kiên trì. Chính những áp lực từ môi trường xa lạ sẽ tôi luyện nên một cá nhân sắc sảo và vững vàng. Một người trẻ dám bước ra khỏi vùng an toàn là người hiểu rằng: "Con tàu ở bến cảng thì an toàn, nhưng người ta đóng tàu không phải để làm việc đó".

Từ góc nhìn cá nhân, tôi tin rằng tuổi trẻ là tài sản quý giá nhất, và cách sử dụng tài sản đó hiệu quả nhất chính là đầu tư vào việc phát triển bản thân. Thay vì tìm kiếm một công việc "sáng cắp ô đi, tối cắp về" chỉ để đổi lấy sự yên ổn tạm thời, tôi chọn cho mình tâm thế của một người thám hiểm. Tôi sẵn sàng đón nhận những thất bại, những va vấp khi thử sức ở các lĩnh vực mới, bởi mỗi vết sẹo của sự trải nghiệm đều mang lại những bài học mà không sách vở nào dạy được. Sự ổn định thực sự không nằm ở một công việc cố định hay một môi trường quen thuộc, mà nằm ở năng lực thích ứng của bản thân trước mọi biến động của cuộc đời.

Tất nhiên, sẵn sàng thay đổi không đồng nghĩa với việc sống xốc nổi, mù quáng hay "đứng núi này trông núi nọ". Thay đổi cần dựa trên một lộ trình phát triển rõ ràng và sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tri thức. Chúng ta không nhảy khỏi nồi nước này để lao vào một nồi nước sôi khác, mà nhảy ra để vươn tới một không gian rộng lớn hơn, nơi ta có thể làm chủ cuộc đời mình.

Tóm lại, cuộc đời là một dòng chảy không ngừng, nếu không bơi ngược dòng, ta chắc chắn sẽ bị cuốn trôi. Đừng để sự ấm áp nhất thời của sự an nhàn ru ngủ ý chí chiến đấu. Hãy là chú ếch tỉnh táo, luôn cảm nhận được sự thay đổi của nhiệt độ cuộc đời để bật nhảy đúng lúc, vươn mình ra biển lớn của sự trưởng thành và thành công.

Gen Z (những người sinh trong khoảng 1997 - 2012) hiện đang là tâm điểm của nhiều cuộc tranh luận trong xã hội. Trên mạng xã hội hay chốn công sở, không khó để bắt gặp những "nhãn mác" tiêu cực gắn cho thế hệ này: ảo tưởng, thiếu kỷ luật, "thế hệ bông tuyết" mong manh hay làm việc thiếu trung thành. Tuy nhiên, từ góc nhìn của một người trẻ đang sống và hít thở trong chính thời đại này, tôi cho rằng những định kiến ấy phần lớn là hệ quả của sự va đập giữa các hệ giá trị cũ và mới. Đằng sau những biểu hiện tưởng chừng "khó hiểu" kia là nỗ lực định vị bản thân của một thế hệ rất khác.

Trước hết, lối sống đề cao cái tôi cá nhân của Gen Z thường bị nhầm lẫn với sự ích kỷ. Khác với các thế hệ trước lớn lên trong thời kỳ kiến thiết đất nước với tinh thần tập thể đặt lên hàng đầu, Gen Z sinh ra trong thời đại kỹ thuật số, nơi thông tin và các vấn đề toàn cầu bủa vây mỗi ngày. Việc chúng tôi ưu tiên chăm sóc sức khỏe tinh thần, dám nói "không" để thiết lập ranh giới cá nhân (personal boundaries) không phải là sự yếu đuối hay "mong manh dễ vỡ". Đó là cách người trẻ tự bảo vệ bản thân khỏi những áp lực vô hình và đề cao giá trị nguyên bản, thay vì ép mình sống theo những khuôn mẫu áp đặt lỗi thời.

Thứ hai, trong công việc, Gen Z thường bị chỉ trích là "nhảy việc" liên tục và không chịu được áp lực. Nhìn từ góc độ truyền thống, sự ổn định là thước đo của sự nghiệp. Nhưng với người trẻ, việc mạnh dạn thay đổi môi trường làm việc thực chất là minh chứng cho một thế hệ không ngại bước ra khỏi vùng an toàn, luôn khao khát đón nhận những thử thách mới để bứt phá và khám phá giới hạn của bản thân. Chúng tôi đi làm không chỉ vì mưu sinh, mà còn tìm kiếm mục đích sống (purpose), sự công bằng và một môi trường làm việc linh hoạt, tôn trọng chất xám. Khi môi trường trở nên độc hại hoặc không còn không gian phát triển, sự rời đi không phải là thái độ vô trách nhiệm, mà là sự từ chối thỏa hiệp với sự tầm thường.

Dĩ nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận vấn đề một cách thẳng thắn: bất kỳ thế hệ nào cũng có những cá nhân chưa hoàn thiện. Sự tự do quá mức đôi khi khiến một bộ phận Gen Z trở nên ảo tưởng về năng lực, thiếu đi sự kiên nhẫn và tính kỷ luật cần thiết. Chúng ta không thể lấy danh xưng "sự khác biệt thế hệ" để bao biện cho thái độ hời hợt hay thái độ làm việc thiếu chuyên nghiệp. Để thực sự trưởng thành, người trẻ rất cần học hỏi sự bền bỉ, nhẫn nại và tinh thần trách nhiệm từ thế hệ đi trước như Gen X hay Millennials.

Tóm lại, việc gắn mác và quy chụp Gen Z bằng những định kiến tiêu cực chỉ làm khoét sâu thêm khoảng cách thế hệ. Gen Z không hoàn hảo, nhưng chúng tôi là một thế hệ đầy năng lượng, linh hoạt và dám sống thật với chính mình. Thay vì phán xét bằng lăng kính của ngày hôm qua, sự cởi mở, lắng nghe và thấu hiểu từ hai phía sẽ tạo ra một môi trường gắn kết. Ở đó, kinh nghiệm của thế hệ đi trước và sức trẻ của Gen Z sẽ hòa quyện, bổ trợ cho nhau để cùng kiến tạo nên một xã hội tốt đẹp hơn.

Trong giao tiếp xã hội, việc đóng góp ý kiến để giúp nhau cùng tiến bộ là điều vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc "góp ý xây dựng" và "làm tổn thương" lại vô cùng mong manh, đặc biệt là khi hành động đó diễn ra giữa chốn đông người. Theo quan điểm cá nhân, tôi cho rằng việc góp ý, nhận xét nhược điểm của người khác trước đám đông thường mang lại nhiều tác hại hơn là lợi ích, và nghệ thuật giao tiếp thực sự nằm ở sự tinh tế, thấu hiểu.

Trước hết, chúng ta cần hiểu rằng tâm lý chung của con người là luôn muốn bảo vệ lòng tự trọng và hình ảnh của bản thân. Khi bị phê bình, nhận xét về những điểm chưa tốt trước sự chứng kiến của nhiều người, phản ứng tự nhiên của người nghe thường là xấu hổ, bối rối, hoặc thậm chí là sinh ra tâm lý phòng thủ và phản kháng. Thay vì tiếp thu ý kiến, họ sẽ tập trung vào việc bảo vệ bản thân khỏi cảm giác bị bẽ mặt. Một lời chê bai dẫu có xuất phát từ thiện ý, khi đặt sai hoàn cảnh, sẽ dễ dàng biến thành một vết thương tâm lý sâu sắc. Chẳng hạn, một học sinh bị giáo viên phê bình gay gắt trước toàn trường, hay một người bạn bị đem ra làm trò đùa chê bai ngoại hình trong một nhóm đông, sự tổn thương ấy đôi khi tạo ra một bức tường ngăn cách không thể xóa nhòa và giết chết sự tự tin của họ.

Hơn thế nữa, việc chỉ trích công khai đôi khi không phản ánh sự thẳng thắn, mà lại bộc lộ sự thiếu tinh tế và sự áp đặt cái tôi của người nói. Một số người lầm tưởng rằng việc "nói thẳng, nói thật" trước đám đông là dũng cảm, là người "ruột để ngoài da". Nhưng thực chất, nếu không khéo léo, hành động đó vô tình trở thành sự ích kỷ, chỉ nhằm thỏa mãn cảm giác bề trên của người nói. Lời góp ý thực sự có giá trị chỉ khi nó được trao đi với sự chân thành và mong muốn người nhận được tốt lên, chứ không phải để hạ bệ họ.

Ông bà ta xưa nay vẫn thường răn dạy: "Khen công khai, chê rỉ tai". Lời góp ý mang tính chất cá nhân, tế nhị, được diễn ra trong một không gian riêng tư sẽ thể hiện sự tôn trọng tuyệt đối dành cho đối phương. Khi chỉ có hai người, người nghe sẽ cảm thấy an toàn hơn để giãi bày, nhìn nhận thẳng thắn vào lỗi sai và sẵn sàng thay đổi. Sự thấu cảm trong cách truyền đạt sẽ biến những lời nhận xét khắt khe nhất trở thành một lời khuyên quý giá, một động lực lớn lao để vươn lên.

Tất nhiên, cũng cần nhìn nhận vấn đề một cách đa chiều. Trong một số trường hợp đặc thù như các cuộc họp bàn chiến lược, các buổi tranh biện học thuật, việc nhận xét công khai là cần thiết để tìm ra chân lý và giải quyết vấn đề chung. Tuy nhiên, ngay cả trong những hoàn cảnh đó, sự nhận xét phải nhắm thẳng vào "vấn đề", "công việc" chứ tuyệt đối không được công kích "cá nhân". Thái độ tranh luận cần giữ được sự văn minh, khách quan và tôn trọng lẫn nhau.

Tóm lại, mục đích cuối cùng của việc góp ý là để xây dựng và phát triển. Mỗi người trong chúng ta đều không hoàn hảo và đều cần những lời khuyên để trưởng thành. Hãy để sự thấu cảm dẫn lối cho lời nói, học cách đặt mình vào vị trí của người khác để biết lúc nào nên cất lời, lúc nào nên giữ im lặng, và góp ý sao cho vừa "thấu tình" lại vừa "đạt lý".

Câu 1. Thể thơ

Đoạn trích được viết theo thể thơ 8 chữ (tám chữ).

Câu 2. Từ ngữ tiêu biểu về biển đảo và đất nước

• Về biển đảo: biển, sóng dữ, Hoàng Sa, bám biển, sóng, ngư dân.

• Về đất nước: Mẹ Tổ quốc, cờ nước Việt, giữ nước, Tổ quốc.

Câu 3. Biện pháp tu từ so sánh và tác dụng

• Biện pháp so sánh: "Mẹ Tổ quốc" được so sánh "Như máu ấm trong màu cờ nước Việt".

• Tác dụng: * Làm cho hình tượng "Tổ quốc" vốn lớn lao, trừu tượng trở nên vô cùng gần gũi, thiêng liêng và mang sức sống mãnh liệt như dòng máu chảy trong cơ thể.

• Khẳng định sự gắn bó máu thịt, tình yêu thương bao la và sự che chở, đồng hành của Tổ quốc đối với những người con đang ngày đêm bám biển.

• Tăng tính biểu cảm, tạo âm hưởng hào hùng và khơi gợi niềm tự hào dân tộc.

Câu 4. Tình cảm của nhà thơ

Đoạn trích thể hiện niềm tự hào sâu sắc về lịch sử bi tráng, oai hùng của dân tộc; sự biết ơn, đồng cảm và xót xa trước những hi sinh thầm lặng, gian khổ của người dân bám biển; đồng thời bộc lộ tình yêu nước tha thiết, mãnh liệt của tác giả.

Câu 5. Trách nhiệm bảo vệ biển đảo quê hương

Bảo vệ chủ quyền biển đảo là sứ mệnh thiêng liêng và trách nhiệm không thể thoái thác của mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hiện nay. Trước hết, mỗi cá nhân cần ra sức học tập, rèn luyện bản lĩnh và tri thức để góp phần xây dựng một đất nước vững mạnh toàn diện, bởi thực lực quốc gia là bệ phóng vững chắc nhất cho chủ quyền lãnh thổ. Đồng thời, chúng ta cần chủ động tìm hiểu, nâng cao nhận thức về lịch sử, pháp lý vùng biển nước nhà, từ đó tích cực lan tỏa tình yêu biển đảo và tuyên truyền sự thật lịch sử đến cộng đồng quốc tế. Bên cạnh đó, mỗi thanh niên cần giữ vững lập trường, tỉnh táo đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch, kiên quyết bảo vệ từng tấc đất, sải biển của cha ông bằng những hành động thiết thực, tuân thủ pháp luật.

Câu 1. Văn bản thể hiện tâm trạng, cảm xúc của nhân vật trữ tình trong hoàn cảnh đang ở nơi đất khách quê người (thành phố San Diego, nước Mỹ), cách xa quê hương muôn trùng.

Câu 2. Những hình ảnh khiến nhân vật trữ tình ngỡ như quê ta gồm: nắng, mây trắng bay phía xa, đồi nhuộm vàng trên đỉnh ngọn.

Câu 3. Cảm hứng chủ đạo của văn bản là nỗi nhớ quê hương da diết, sâu thẳm và cảm giác cô đơn, lạc lõng của người lữ khách khi đối diện với thực tại nơi xứ người.

Câu 4. Sự khác nhau trong tâm trạng của nhân vật trữ tình khi cảm nhận hình ảnh nắng vàng, mây trắng:

• Ở khổ thơ đầu tiên: Tâm trạng mang sự ngỡ ngàng, vui vẻ xen lẫn ảo giác ("ngỡ là tôi lúc ở nhà"). Cảnh vật trên cao giống quê hương đến mức khiến người lữ khách quên mất hiện tại, tưởng như đang được đứng trên mảnh đất quê nhà.

• Ở khổ thơ thứ ba: Tâm trạng chuyển sang sự ngậm ngùi, xót xa và chấp nhận thực tại ("đành vậy"). Nhìn mây trắng, nắng vàng lúc này không còn là sự lầm tưởng nữa, mà là hành động chủ động tìm kiếm chút bóng dáng quê nhà để vỗ về, an ủi nỗi nhớ của một kẻ lữ thứ cô đơn.

Câu 5. (Đây là câu hỏi mở, bạn có thể chọn hình ảnh mình thích. Dưới đây là một gợi ý)

• Hình ảnh ấn tượng nhất: "Ngó xuống mũi giày thì lữ thứ / Bụi đường cũng bụi của người ta".

• Vì sao: Hình ảnh này tạo ra một sự đối lập gay gắt với cái nhìn hướng lên bầu trời ở khổ 1. Nó kéo nhân vật trữ tình rơi phịch xuống thực tại trần trụi. Nỗi cô đơn, lạc lõng được đẩy lên đến tột cùng khi nhà thơ nhận ra sự xa lạ hiện diện ở cả những thứ nhỏ bé, vô tri nhất là hạt bụi bám trên mũi giày. Bụi cũng mang "quốc tịch" lạ, nhắc nhở phũ phàng về thân phận người khách lạ xa quê

BÀI 2: LÀM VĂN (6.0 ĐIỂM)

Câu 1 (2.0 điểm): Đoạn văn phân tích bài thơ "Ca sợi chỉ"

(Lưu ý: Đoạn văn không được phép ngắt dòng hay lùi đầu dòng ở giữa đoạn).

Bài thơ "Ca sợi chỉ" của Chủ tịch Hồ Chí Minh tuy mộc mạc, giản dị nhưng lại ẩn chứa những triết lý nhân sinh vô cùng sâu sắc về sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc. Mở đầu bài thơ, tác giả mượn lời tự thuật của sợi chỉ để nói về nguồn gốc trong sạch và bản chất yếu ớt của nó khi đứng lẻ loi một mình: "Xưa tôi yếu ớt vô cùng / Ai vò cũng đứt, ai rung cũng rời". Sợi chỉ mỏng manh ấy chính là hình ảnh ẩn dụ cho mỗi cá nhân nhỏ bé trong xã hội. Thế nhưng, vạn vật sẽ thay đổi khi có sự gắn kết. Nhờ nghệ thuật nhân hóa tài tình, những sợi chỉ biết gọi nhau là "đồng bang", biết "họp nhau sợi dọc, sợi ngang" để dệt nên một tấm vải "bền hơn lụa, lại điều hơn da". Sự chuyển hóa từ sự yếu ớt của một sợi chỉ thành sự bền chắc của một tấm vải lớn chính là minh chứng hùng hồn nhất cho sức mạnh vô địch của sự đoàn kết: "Đố ai bứt xé cho ra/ Đó là lực lượng, đó là vẻ vang". Từ câu chuyện của vật, Bác Hồ đã khéo léo chuyển sang lời kêu gọi thiết tha gửi tới đồng bào: "Hỡi ai con cháu Hồng Bàng/ Chúng ta phải biết kết đoàn mau mau". Bài thơ mang tính chất tuyên truyền cách mạng, kêu gọi nhân dân gia nhập mặt trận Việt Minh nhưng lại không hề khô khan; trái lại, những vần thơ lục bát vô cùng gần gũi, dễ thuộc, dễ nhớ đã thấm sâu vào lòng người, trở thành một lời nhắc nhở quý giá về tinh thần yêu nước và tình đoàn kết sắt son.

Câu 2

BÀI VĂN: SUY NGHĨ VỀ VAI TRÒ CỦA SỰ ĐOÀN KẾT

Tục ngữ Việt Nam có câu: "Một cây làm chẳng nên non / Ba cây chụm lại nên hòn núi cao". Từ bao đời nay, ông cha ta đã luôn đề cao sức mạnh của sự gắn kết giữa con người với con người. Thật vậy, trong suốt chiều dài lịch sử xây dựng và bảo vệ đất nước, cũng như trong hành trình phát triển của mỗi cá nhân ngày nay, sự đoàn kết luôn đóng một vai trò vô cùng to lớn. Đoàn kết không chỉ là một truyền thống đạo đức quý báu mà còn là cội nguồn tạo nên mọi sức mạnh.

Vậy, đoàn kết là gì? Hiểu một cách đơn giản, đoàn kết là sự gắn kết, hợp tác, chung sức đồng lòng của một nhóm người hay một cộng đồng để cùng hướng tới một mục tiêu chung. Những người có tinh thần đoàn kết là những người biết gác lại cái "tôi" cá nhân để hòa vào cái "ta" rộng lớn, biết đùm bọc, sẻ chia và giúp đỡ lẫn nhau trong công việc cũng như trong cuộc sống đời thường.

Vai trò lớn nhất của sự đoàn kết chính là khả năng tạo ra một sức mạnh tổng hợp vô địch. Mỗi cá nhân sinh ra đều là một mảnh ghép với những ưu, khuyết điểm riêng biệt, và sức lực của một người dẫu có tài giỏi đến đâu cũng vô cùng nhỏ bé trước biển lớn cuộc đời. Nhưng khi chúng ta biết đoàn kết lại, những khiếm khuyết sẽ được bù đắp, những thế mạnh sẽ được phát huy tối đa. Lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam là minh chứng hào hùng nhất. Từ những ngày đầu chống giặc ngoại xâm cho đến những cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ sau này, chính sức mạnh đại đoàn kết toàn dân đã giúp một dân tộc nhỏ bé đánh bại biết bao thế lực đế quốc hùng mạnh.

Không chỉ trong chiến tranh, sự đoàn kết còn là thứ vũ khí sắc bén giúp con người vượt qua mọi nghịch cảnh, thiên tai hay dịch bệnh. Hình ảnh những chuyến xe chở đầy hàng hóa cứu trợ nối đuôi nhau hướng về đồng bào vùng bão lũ, hay sự chung tay quyên góp của cả nước trong những ngày đại dịch khó khăn chính là biểu hiện rực rỡ nhất của tinh thần "lá lành đùm lá rách". Khi con người xích lại gần nhau, yêu thương và tương trợ lẫn nhau, chúng ta không chỉ vượt qua được giông bão mà còn xây dựng nên một xã hội thân thiện, hòa bình và đầy ắp tình người.

Tuy nhiên, soi chiếu vào thực tế, chúng ta vẫn thấy xót xa trước những hiện tượng đi ngược lại với tinh thần ấy. Trong xã hội vẫn còn không ít người mang lối sống cá nhân chủ nghĩa, hẹp hòi, chỉ biết vén vén cho lợi ích của riêng mình mà thờ ơ, vô cảm trước cộng đồng. Lại có những tập thể mắc bệnh "chia rẽ nội bộ", ganh đua đố kỵ lẫn nhau. Sự chia rẽ, thiếu đoàn kết ấy chắc chắn sẽ làm suy yếu sức mạnh chung và sớm muộn cũng dẫn đến sự cô lập, thất bại.

Nhận thức sâu sắc được vai trò của sự đoàn kết, mỗi chúng ta – đặc biệt là thế hệ trẻ – cần tự rèn luyện cho mình lối sống hòa đồng, tích cực. Hành động đoàn kết không ở đâu xa, nó bắt đầu ngay từ những việc làm nhỏ nhất: chan hòa với bạn bè trong lớp, không chia bè kết phái, sẵn sàng giúp đỡ những người yếu thế xung quanh và nhiệt tình tham gia vào các phong trào tình nguyện của trường lớp, xã hội.

Tóm lại, đoàn kết là chiếc chìa khóa vàng mở ra cánh cửa của thành công và sự vững bền. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công". Lời dạy ấy mãi mãi là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở mỗi người Việt Nam phải luôn trân trọng và giữ gìn tinh thần gắn bó, đồng lòng để cùng nhau đưa đất nước bước tới đài vinh quang.

BÀI 1: ĐỌC HIỂU (4.0 ĐIỂM)

Câu 1 (0.5 điểm): Phương thức biểu đạt chính

• Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ là: Biểu cảm. (Ngoài ra, bài thơ có sự kết hợp khéo léo với phương thức miêu tả và tự sự).

Câu 2 (0.5 điểm): Nguồn gốc của nhân vật "tôi"

• Dựa vào câu thơ "Mẹ tôi là một đoá hoa / Thân tôi trong sạch, tôi là cái bông", nhân vật “tôi” (sợi chỉ) đã trở thành sợi chỉ từ cái bông (sợi bông / hoa bông).

Câu 3 (1.0 điểm): Xác định và phân tích biện pháp tu từ

• Xác định: Học sinh có thể chọn một trong các biện pháp tu từ sau để phân tích (phổ biến và rõ nét nhất là Nhân hóa hoặc Ẩn dụ):

• Nhân hóa: Tác giả gọi sợi chỉ là "tôi", gọi những sợi chỉ khác là "đồng bang" (những người cùng quê hương, cùng tổ quốc), biết "họp nhau" lại.

• Phân tích tác dụng (chọn phân tích Nhân hóa): * Gợi hình: Làm cho hình ảnh những sợi chỉ trở nên sinh động, có linh hồn, có suy nghĩ và có những mối quan hệ xã hội gắn bó như con người.

• Gợi cảm/Nhấn mạnh ý nghĩa: Qua câu chuyện kết nối của loài vật vô tri, tác giả ngầm ẩn dụ và gửi gắm bài học sâu sắc về con người: kêu gọi tinh thần đoàn kết, gắn bó của đồng bào ta.

Câu 4 (1.0 điểm): Đặc tính và sức mạnh của sợi chỉ

• Đặc tính của sợi chỉ (khi đứng lẻ loi): Rất mỏng manh, yếu ớt, dễ bị đứt gãy ("ai vò cũng đứt, ai rung cũng rời", "chỉ xoàng").

• Sức mạnh của sợi chỉ nằm ở: Sự kết nối, tập hợp lại ("họp nhau sợi dọc, sợi ngang") để dệt nên một "tấm vải" lớn vững chắc, bền bỉ ("bền hơn lụa, lại điều hơn da", "đố ai bứt xé cho ra").

Câu 5 (1.0 điểm): Bài học ý nghĩa nhất

• Bài học: Đó là bài học về sức mạnh của tinh thần đoàn kết. Một cá nhân đơn lẻ nhỏ bé, yếu ớt sẽ không làm nên việc lớn và dễ bị khuất phục. Nhưng khi nhiều cá nhân cùng đồng sức, đồng lòng, kết đoàn lại với nhau sẽ tạo nên một sức mạnh tập thể vô địch, không một thế lực nào có thể phá vỡ. (Học sinh có thể diễn đạt theo cách riêng nhưng cần nêu bật được từ khóa "đoàn kết").