1. Ngôi kể của văn bản

• Văn bản sử dụng ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mặt, toàn tri).

2. Đề tài của văn bản

• Văn bản xoay quanh đề tài về bi kịch gia đình, tình phụ tử, và sự tha hóa đạo đức của con người dưới sức mạnh tàn phá của đồng tiền trong xã hội tư sản Pháp thế kỷ 19.

3. Suy nghĩ về lời nói của lão Goriot với Rastignac

• Lời nói "Con phải yêu quý cha mẹ con... Ta luôn thấy khát nhưng không bao giờ ta được uống..." gợi lên sự xót xa tột cùng về hoàn cảnh của lão Goriot.

• Sự hối hận và bài học cảnh tỉnh: Lão dùng chính bi kịch của mình để khuyên Eugène (Rastignac) phải biết trân trọng và yêu thương cha mẹ.

• Nỗi khát khao tình cảm: Hình ảnh ẩn dụ "khát nhưng không bao giờ được uống" thể hiện cơn khát tình thương, khát khao sự quan tâm từ các con nhưng đáp lại chỉ là sự thờ ơ, lạnh nhạt suốt mười năm qua. Nó cho thấy sự mù quáng trong tình yêu của người cha đã dẫn đến một cái kết đầy cay đắng.

4. Vì sao lão Goriot khao khát được gặp các con ngay sau khi nguyền rủa chúng?

• Đây là một diễn biến tâm lý vô cùng phức tạp và chân thực mà Balzac đã khắc họa:

• Sự nguyền rủa xuất phát từ phút giây "tỉnh táo" hiếm hoi lúc cận kề cái chết. Lão nhận ra sự vô tình, tàn nhẫn và bòn rút của các con, dẫn đến sự phẫn nộ, uất ức tột độ ("Ta chết vì tức giận").

• Khao khát được gặp ngay sau đó xuất phát từ tình phụ tử mù quáng, vô điều kiện đã ăn sâu vào máu thịt. Tình yêu con của lão lớn hơn cả lòng tự trọng và sự oán hận. Lão sẵn sàng tha thứ tất cả, thà chịu đau khổ còn hơn là phải chết trong sự cô độc mà không được nhìn thấy mặt con lần cuối.

5. Nhận xét về tình cảnh lúc cuối đời của lão Goriot

• Tình cảnh cuối đời của lão Goriot vô cùng bi đát, cô độc và đáng thương.

• Một người cha đã hiến dâng toàn bộ gia tài và sức lực cho các con, cuối cùng lại chết trong một nhà trọ tồi tàn, nghèo đói, quằn quại trong nỗi đau thể xác lẫn tinh thần.

• Lúc trút hơi thở cuối cùng, bên cạnh lão không có lấy một người ruột thịt, chỉ có hai chàng sinh viên xa lạ (Eugène và Bianchon) rủ lòng thương. Đó là bản án tố cáo đanh thép sự tàn nhẫn, bạc bẽo của xã hội chạy theo đồng tiền.