Câu1 : Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ. Nhân vật trung tâm là thầy Thông Thu – một con người có học thức nhưng rơi vào cảnh túng quẫn, bế tắc giữa cuộc sống đầy áp lực. Qua hệ thống đối thoại giàu kịch tính, tác giả đã thể hiện rõ những giằng xé trong tâm hồn nhân vật: vừa đau khổ, tuyệt vọng, vừa day dứt vì gia đình và danh dự bản thân. Quyết định tìm đến cái chết bằng chén thuốc độc cho thấy sự cùng đường của thầy Thông Thu, đồng thời phản ánh hiện thực xã hội tàn nhẫn đã dồn con người vào ngõ cụt. Bên cạnh đó, đoạn trích còn gây ấn tượng bởi nghệ thuật xây dựng xung đột kịch chặt chẽ, ngôn ngữ đối thoại tự nhiên, chân thực và giàu sức biểu cảm. Những lời chỉ dẫn sân khấu giúp người đọc hình dung rõ nét hành động, cử chỉ và tâm trạng của nhân vật. Qua bi kịch của thầy Thông Thu, tác giả bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc đối với số phận con người, đồng thời lên án xã hội bất công đã chà đạp lên ước mơ và nhân phẩm của họ.

Câu 2:

Trong đoạn trích Chén thuốc độc của Vũ Đình Long, nhân vật Thông Thu vì lối sống tiêu hoang, “ném tiền qua cửa sổ”, không biết cân nhắc trước sau nên cuối cùng rơi vào cảnh khánh kiệt, bế tắc. Từ câu chuyện ấy, ta liên tưởng đến thực trạng tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay – một vấn đề đáng lo ngại trong đời sống hiện đại.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo sở thích nhất thời mà không có kế hoạch cụ thể. Nhiều bạn trẻ hiện nay sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua điện thoại đời mới, quần áo hàng hiệu, mỹ phẩm đắt tiền hay những món đồ không thật sự cần thiết chỉ để thể hiện bản thân. Có người thu nhập còn thấp nhưng vẫn vay tiền, dùng thẻ tín dụng hoặc mua trả góp để thỏa mãn nhu cầu trước mắt. Điều đó khiến việc chi tiêu trở nên mất cân đối và dễ dẫn đến nợ nần.

Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lí thích hưởng thụ, muốn sống theo xu hướng “có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu”, ngại tiết kiệm và thiếu suy nghĩ cho tương lai. Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng tác động mạnh khi liên tục quảng bá lối sống xa hoa, hình ảnh sang chảnh, khiến nhiều người trẻ muốn chạy theo để không bị tụt lại. Ngoài ra, sự phát triển của mua sắm trực tuyến, thanh toán điện tử, vay tiêu dùng nhanh khiến việc tiêu tiền trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Chỉ với vài cú chạm màn hình, người ta có thể mua món đồ vượt ngoài khả năng chi trả mà không kịp cân nhắc.

Hậu quả của thói quen này rất rõ ràng. Trước hết, người trẻ dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính, cuối tháng không còn tiền sinh hoạt, phải vay mượn bạn bè hoặc gia đình. Nghiêm trọng hơn là áp lực nợ nần kéo dài, ảnh hưởng đến học tập, công việc và tinh thần. Khi quen với lối sống tiêu xài phung phí, con người dễ hình thành tính thực dụng, coi trọng vật chất hơn giá trị bản thân. Nhiều mối quan hệ cũng bị ảnh hưởng vì sĩ diện, ganh đua, hơn thua về tiền bạc. Xa hơn nữa, nếu không biết quản lí tài chính từ sớm, người trẻ sẽ khó xây dựng tương lai ổn định.

Tuy nhiên, không phải mọi bạn trẻ đều như vậy. Nhiều người đã biết chi tiêu hợp lí, tự lập tài chính từ sớm, tiết kiệm để đầu tư cho học tập và phát triển bản thân. Họ hiểu rằng giá trị con người không nằm ở món đồ đang sở hữu mà ở năng lực, nhân cách và tri thức. Đây là lối sống tích cực cần được lan tỏa.

Để khắc phục tình trạng tiêu xài thiếu kiểm soát, mỗi người trẻ cần học cách quản lí tiền bạc. Hãy lập kế hoạch chi tiêu hằng tháng, phân biệt rõ nhu cầu cần thiết và mong muốn nhất thời. Nên ưu tiên đầu tư cho sức khỏe, học tập, kỹ năng thay vì chạy theo hình thức bên ngoài. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kiến thức tài chính cá nhân cho thanh thiếu niên từ sớm. Đồng thời, mỗi người phải biết nói không với tâm lí sĩ diện và áp lực so sánh trên mạng xã hội.

Câu chuyện của Thông Thu là lời cảnh tỉnh sâu sắc: chi tiêu thiếu suy nghĩ có thể đẩy con người vào bi kịch. Trong cuộc sống hiện đại, biết kiếm tiền là quan trọng, nhưng biết tiêu tiền đúng cách còn quan trọng hơn. Người trẻ cần sống tỉnh táo, cân bằng và có trách nhiệm với tương lai của chính mình.

Câu 1.

Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch nói (văn bản kịch).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức đối thoại giữa các nhân vật, kết hợp với một số lời độc thoại và chỉ dẫn sân khấu.

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu: (bước vào, ngồi xuống, run run, ngập ngừng, khóc, uống chén thuốc…)

Vai trò:

Giúp người đọc hình dung hành động, cử chỉ, tâm trạng của nhân vật.

Làm nổi bật diễn biến câu chuyện và mâu thuẫn kịch.

Tăng tính sinh động, hấp dẫn cho văn bản.

Câu 4.

Trong hồi thứ Hai và hồi thứ Ba, tâm lí thầy Thông Thu có nhiều thay đổi. Ban đầu, thầy rơi vào trạng thái đau khổ, bế tắc vì cuộc sống khó khăn, danh dự bị tổn thương. Sau đó, thầy ngày càng tuyệt vọng, chán nản, mất niềm tin vào cuộc đời. Cuối cùng, thầy quyết định tìm đến cái chết bằng chén thuốc độc. Điều đó cho thấy bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Vì dù cuộc sống có khó khăn đến đâu, con người vẫn cần giữ hi vọng và tìm cách vượt qua. Cái chết không giải quyết được vấn đề mà chỉ để lại đau khổ cho người thân. Tuy nhiên, em cũng cảm thông với nỗi đau và sự bế tắc của thầy trong hoàn cảnh xã hội lúc bấy giờ. Qua đó, em thấy cần biết trân trọng cuộc sống và mạnh mẽ trước nghịch cảnh.

Câu 1: (đoạn văn ~200 chữ)

Trong văn bản ở phần Đọc hiểu, tác giả đã làm nổi bật thực trạng đáng buồn trong xã hội hiện đại: sự thờ ơ, vô cảm giữa con người với con người. Thông qua việc đưa ra hàng loạt những trường hợp con người bị biến thành “mồi người” trên mạng xã hội, tác giả đã sử dụng biện pháp liệt kê nhằm nhấn mạnh mức độ phổ biến và nghiêm trọng của vấn đề này. Những chiêu trò câu tương tác vô trách nhiệm không chỉ gây tổn thương cho nạn nhân mà còn phản ánh sự xuống cấp về đạo đức của một bộ phận người dùng mạng. Bên cạnh đó, văn bản còn cho thấy sự thiếu đồng cảm, khi nhiều người sẵn sàng đứng ngoài, thậm chí lợi dụng nỗi đau của người khác để trục lợi. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp sâu sắc: con người cần sống có trách nhiệm hơn, biết yêu thương, sẻ chia và tôn trọng lẫn nhau, đặc biệt trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ như hiện nay.

Câu 2: (bài văn ~600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, khi cuộc sống ngày càng phát triển, con người lại có xu hướng trở nên thờ ơ, vô cảm trước những vấn đề xung quanh. Đây là một thực trạng đáng lo ngại, ảnh hưởng trực tiếp đến các mối quan hệ và giá trị đạo đức của con người.

Thờ ơ, vô cảm là trạng thái con người không quan tâm, không rung động trước nỗi đau, niềm vui hay khó khăn của người khác. Biểu hiện của nó rất dễ nhận thấy trong đời sống: thấy người gặp nạn nhưng không giúp đỡ, chứng kiến bất công nhưng im lặng, hay thậm chí lợi dụng hoàn cảnh của người khác để trục lợi. Đặc biệt, trên mạng xã hội, nhiều người sẵn sàng chia sẻ, bình luận những thông tin tiêu cực, sai lệch chỉ để “câu like”, “câu view” mà không quan tâm đến hậu quả.

Nguyên nhân của sự vô cảm đến từ nhiều phía. Trước hết là do lối sống ích kỉ, chỉ biết đến bản thân mình. Bên cạnh đó, áp lực cuộc sống khiến con người trở nên lạnh lùng, ít quan tâm đến người khác. Ngoài ra, sự phát triển của công nghệ cũng góp phần khiến con người dần xa cách, giao tiếp qua màn hình nhiều hơn là ngoài đời thực, từ đó làm giảm sự gắn kết và đồng cảm.

Hậu quả của sự thờ ơ, vô cảm là vô cùng nghiêm trọng. Nó làm cho xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu tình người, khiến những giá trị tốt đẹp dần mai một. Một xã hội mà con người không biết yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau sẽ khó có thể phát triển bền vững. Không chỉ vậy, sự vô cảm còn làm suy giảm đạo đức cá nhân, khiến con người trở nên ích kỉ, vô trách nhiệm.

Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều tấm gương sống đẹp, sẵn sàng giúp đỡ người khác trong lúc khó khăn. Những hành động nhỏ như giúp người bị tai nạn, quyên góp cho người nghèo hay đơn giản là một lời hỏi thăm cũng đủ làm ấm lòng người khác. Điều đó cho thấy rằng lòng nhân ái vẫn luôn tồn tại và cần được lan tỏa.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người cần tự ý thức thay đổi bản thân, sống có trách nhiệm và biết quan tâm đến người xung quanh. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục đạo đức, lòng nhân ái cho thế hệ trẻ. Đồng thời, cần sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, không tiếp tay cho những hành vi tiêu cực.

Tóm lại, sự thờ ơ, vô cảm là một vấn đề đáng báo động trong xã hội hiện nay. Mỗi chúng ta cần biết yêu thương, sẻ chia để góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn, nơi con người sống gần gũi và gắn bó với nhau.

Câu 1.

Thể loại: Truyện ngắn.

Câu 2.

Đề tài: Mối quan hệ giữa người với người trong cuộc sống hiện đại.

Câu 3.

– Biện pháp tu từ liệt kê được thể hiện qua việc tác giả đưa ra những trường hợp con người đã từng rơi hoặc sợ bị rơi vào cảnh làm "mồi người" – một công cụ câu tương tác trên mạng xã hội bởi các trang báo lá cải đưa tin không chính thống.

– Tác dụng: Thể hiện rõ nét sự khốn đốn của những người dân nghèo khi bị vạ lây bởi những chiêu trò câu tương tác, những âm mưu đầy vị kỉ của những cá nhân, tổ chức trên mạng xã hội.

Câu 4.

HS bày tỏ suy nghĩ của bản thân và có lí giải hợp lí. Ví dụ:

– Tình trạng người dân hôi của khi một ai đó gặp nạn trên đường là một tình trạng đã xuất hiện khá lâu và cho đến thời điểm hiện nay nó vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Đây là một hành vi rất xấu, gây ảnh hưởng đến hình ảnh người Việt Nam trên trường quốc tế nói chung và ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người Việt Nam nói riêng.

– Tình trạng này cho thấy con người Việt Nam đang dần trở nên xa cách, thiếu sự đồng cảm, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Điều này đòi hỏi chúng ta phải nhìn nhận lại và thay đổi.

Câu 5.

– HS tự rút ra bài học cho bản thân và có lí giải hợp lí.

– Một số bài học có thể được rút ra từ văn bản:

Cần học cách đồng cảm, yêu thương, sẻ chia với mọi người xung quanh.

Không nên để mạng xã hội, thiết bị điện tử chi phối chúng ta trong cuộc sống.

Câu 1. Thể loại: Văn bản thuộc thể loại Tản văn (hoặc tùy bút).

Câu 2. Đề tài: Văn bản viết về đề tài sự vô cảm và đạo đức của con người trong xã hội hiện đại, đặc biệt là sự chi phối của mạng xã hội làm rạn nứt các mối quan hệ và suy giảm tình người.

Câu 3. Tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê:

- Các hình ảnh liệt kê: Tin nồi nước luộc có pin đèn, tin nước dùng chuột cống, tin chè bưởi có thuốc rầy...

- Tác dụng: * Về nội dung: Nhấn mạnh sự tràn lan của những tin đồn ác ý, tin giả (fake news) trên mạng xã hội và báo chí lá cải. Nó cho thấy sức công phá khủng khiếp của những thông tin sai lệch này có thể trực tiếp hủy hoại sinh kế, danh dự và công sức của những người lao động nghèo.

+ Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức thuyết phục và tính chân thực cho lập luận, giúp người đọc hình dung rõ nét sự bất an trong một xã hội mà niềm tin giữa người với người trở nên xa xỉ.

Câu 4. Suy nghĩ về thực trạng đạo đức con người qua hai câu văn: Hai câu văn gợi lên một thực trạng đau xót về sự lên ngôi của lòng tham và sự vô cảm:

- Con người quá chú trọng vào vật chất trước mắt (giấy bạc bay, bia lăn lóc) mà quên đi nỗi đau, sự mất mát của đồng loại (không thấy nạn nhân).

- Đạo đức đang bị băng hoại khi cái tôi cá nhân và sự tư lợi lấn át lòng trắc ẩn. "Thấy vật mà không thấy người" là biểu hiện cao nhất của sự lạnh lùng, khi con người đối xử với nhau như những vật thể vô tri thay vì những tâm hồn cần được sẻ chia và bảo vệ.

Câu 5. Bài học rút ra từ văn bản: Từ văn bản, chúng ta có thể rút ra những bài học sâu sắc:

- Sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm: Phải biết tỉnh táo trước thông tin, không tiếp tay cho những tin đồn ác ý và không biến nỗi đau của người khác thành phương tiện "câu view".

-Giữ gìn sự thấu cảm: Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cần đặt "tình người" lên trên hết. Đừng để các thiết bị thông minh hay những lợi ích nhỏ nhen che mờ đi lòng trắc ẩn.

- Trân trọng những giá trị thực: Đừng để những "bức tường vô hình" của định kiến, bầy đàn hay công nghệ ngăn cách sự kết nối chân thành giữa người với người.

Câu 1:

Văn bản “Giữa người với người” đã phản ánh một thực trạng đáng lo ngại trong xã hội hiện đại: sự thờ ơ, vô cảm của con người trước nỗi đau của đồng loại, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội. Tác giả đưa ra nhiều tình huống tiêu biểu như người bác sĩ thay vì cứu người lại chụp ảnh, hay những tin đồn thất thiệt khiến người vô tội bị tổn hại danh dự, để làm nổi bật sự lệch lạc trong nhận thức và hành vi. Hình ảnh “mồi câu” được sử dụng như một ẩn dụ sâu sắc, chỉ những thông tin giật gân, câu view khiến con người bị cuốn theo và đánh mất lòng trắc ẩn. Đặc biệt, biện pháp liệt kê hàng loạt những hoàn cảnh đau đớn như tai nạn, bạo hành, bệnh tật… đã nhấn mạnh sự đa dạng và phổ biến của nỗi khổ trong cuộc sống, từ đó làm nổi bật thái độ vô cảm đáng phê phán của con người. Qua đó, văn bản không chỉ lên án lối sống lạnh lùng, ích kỷ mà còn gửi gắm thông điệp mỗi người cần sống nhân ái, có trách nhiệm hơn, biết quan tâm và giúp đỡ người khác để xã hội trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 2:

Trong xã hội hiện đại, khi công nghệ ngày càng phát triển và con người có nhiều cơ hội kết nối với nhau hơn, thì một nghịch lý lại xuất hiện: con người dường như ngày càng trở nên thờ ơ và vô cảm. Đây không chỉ là một hiện tượng cá biệt mà đã trở thành vấn đề đáng lo ngại, ảnh hưởng trực tiếp đến đạo đức và giá trị sống của xã hội.

Thờ ơ, vô cảm là trạng thái con người dửng dưng trước nỗi đau, khó khăn hay bất hạnh của người khác. Họ có thể nhìn thấy những hoàn cảnh đáng thương, những tai nạn hay bất công xảy ra xung quanh nhưng lại không có hành động giúp đỡ, thậm chí coi đó là chuyện không liên quan đến mình. Trong thời đại mạng xã hội, sự vô cảm còn biểu hiện rõ rệt hơn khi nhiều người sẵn sàng quay video, chụp ảnh những tình huống đau lòng để đăng tải lên mạng nhằm thu hút sự chú ý, thay vì ra tay giúp đỡ nạn nhân. Những hành động ấy không chỉ thiếu tình người mà còn góp phần làm tổn thương sâu sắc đến những người đang gặp nạn.

Nguyên nhân của sự thờ ơ và vô cảm xuất phát từ nhiều phía. Trước hết, nhịp sống nhanh và áp lực cuộc sống khiến con người chỉ quan tâm đến bản thân, ít để ý đến những gì diễn ra xung quanh. Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội khiến con người quen với việc “xem” hơn là “hành động”, lâu dần hình thành thói quen đứng ngoài cuộc. Ngoài ra, lối sống cá nhân, ích kỷ, đặt lợi ích riêng lên trên tất cả cũng góp phần làm suy giảm lòng nhân ái trong mỗi người.

Hậu quả của sự vô cảm là vô cùng nghiêm trọng. Nó làm cho các mối quan hệ giữa con người với con người trở nên lạnh lẽo, xa cách. Một xã hội mà ai cũng thờ ơ sẽ không còn sự sẻ chia, giúp đỡ, khiến những người yếu thế càng trở nên cô đơn và tuyệt vọng. Nguy hiểm hơn, sự vô cảm còn làm suy thoái đạo đức, khiến con người đánh mất những giá trị tốt đẹp vốn có như lòng trắc ẩn, sự yêu thương và tinh thần trách nhiệm.

Tuy nhiên, trong xã hội vẫn còn rất nhiều tấm gương sống đẹp, sẵn sàng giúp đỡ người khác mà không cần báo đáp. Chính những con người ấy đã góp phần lan tỏa tình yêu thương, làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn. Điều đó cho thấy, sự vô cảm không phải là điều tất yếu, mà hoàn toàn có thể thay đổi nếu mỗi người biết quan tâm và sống có trách nhiệm hơn.

Để hạn chế sự thờ ơ, vô cảm, mỗi chúng ta cần rèn luyện lòng nhân ái, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu và sẻ chia. Đồng thời, cần sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, không chạy theo những giá trị ảo mà quên đi ý nghĩa thực sự của cuộc sống. Khi mỗi người biết quan tâm, giúp đỡ nhau dù chỉ là những hành động nhỏ, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn.

Tóm lại, sự thờ ơ và vô cảm là một căn bệnh đáng lo ngại trong xã hội hiện đại. Mỗi người cần ý thức được vai trò của mình trong việc xây dựng một cộng đồng nhân ái, nơi con người sống với nhau bằng sự yêu thương và trách nhiệm. Chỉ khi đó, cuộc sống mới thực sự có ý nghĩa và đáng sống hơn.