Đoạn trích trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long là một lát cắt đầy bi kịch, phản chiếu sự rạn nứt của gia đình tiểu tư sản thành thị Việt Nam đầu thế kỷ XX. Vũ Đình Long đã khéo léo xây dựng xung đột kịch tập trung vào nhân vật Thông Thu – một kẻ ăn chơi sa đọa dẫn đến cảnh nợ nần chồng chất, đẩy gia đình vào hố sâu tuyệt vọng. Ngôn ngữ kịch giàu tính hành động và biểu cảm, khắc họa rõ nét tâm trạng bế tắc, hối hận muộn màng nhưng cũng đầy yếu đuối của nhân vật. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống hưởng thụ, thiếu trách nhiệm mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về sự xuống cấp đạo đức trong xã hội giao thời. "Chén thuốc độc" vừa là bi kịch cá nhân, vừa là bức tranh thu nhỏ của một tầng lớp đang suy tàn dưới sức mạnh của đồng tiền.

• Chủ quan: Tâm lý sính ngoại, muốn khẳng định bản thân qua vật chất và sự thiếu hụt kỹ năng quản lý tài chính cá nhân.
• Khách quan: Sự bùng nổ của mạng xã hội, các chiến dịch marketing đánh vào tâm lý người dùng và sự phổ biến của các hình thức "mua trước trả sau", tín dụng đen.

• Thể loại của văn bản: Bi kịch.

• Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (Nhân vật nói với chính mình để bộc lộ nội tâm giằng xé, bế tắc).

• Lời chỉ dẫn sân khấu: (Ví dụ: Thầy Thông Thu một mình bước ra, vẻ mặt hốc hác, mắt lờ đờ..., Cầm chén thuốc lên tay, run rẩy...).
• Vai trò: Giúp người đọc/người xem hình dung rõ hơn về hành động, ngoại hình và trạng thái tâm lý cực đoan của nhân vật; đồng thời hỗ trợ việc dàn dựng cảnh diễn trên sân khấu thêm sinh động và chân thực.

• Diễn biến tâm lý thầy Thông Thu: Từ sự lo âu, dằn vặt vì nợ nần và sự phá sản của gia đình đến trạng thái tuyệt vọng, bế tắc tột độ. Trong hồi thứ Hai và Ba, tâm lý nhân vật chuyển biến mạnh mẽ sang ý định tự sát như một cách duy nhất để giải thoát khỏi thực tại nghiệt ngã và bảo vệ chút danh dự cuối cùng (tu mi nam tử).

• Gợi ý trả lời:
• • Quan điểm: Không đồng tình.
  • Lý do: Cái chết không phải là cách giải quyết vấn đề mà chỉ là sự trốn chạy trách nhiệm với gia đình và bản thân. Thay vì tìm cái chết, nhân vật nên đối mặt với sự thật, tìm cách khắc phục hậu quả và làm lại cuộc đời. Hành động tự sát thể hiện sự yếu đuối và bế tắc trước nghịch cảnh thay vì tinh thần "tu mi nam tử" đúng nghĩa.

câu 1

là một hình ảnh đau xót về số phận bi đát của người trí thức nghèo, vừa tiêu biểu cho tầng lớp bị xã hội bất công vùi dập, vừa mang trong mình sự cam chịu, yếu đuối. Thứ thiếu ý chí, hoài bão, thụ động trước hoàn cảnh, chỉ biết chấp nhận "sống mòn" mà không dám đấu tranh. Tuy nhiên, trong sâu thẳm, Thứ vẫn giữ được tình thương với gia đình, đó là ngọn lửa le lói duy nhất, gợi lên sự xót thương và đồng cảm nơi người đọc, đồng thời là lời lên án mạnh mẽ của Nam Cao đối với xã hội bóc lột, tàn bạo. 

câu 2

Mở bài: Giới thiệu khái quát về vấn đề nghị luận: Vai trò của ước mơ với con người, đặc biệt là với tuổi trẻ – Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.

b. Thân bài

b1. Giải thích: (1) Ước mơ: những mong muốn, khao khát thường là về những điều tốt đẹp trong cuộc sống mà con người hi vọng sẽ đạt được. (2) Già đi: trong câu nói này, cụm từ “già đi” thứ nhất chỉ tuổi tác khi con người đã cao tuổi – đây là quy luật của tạo hoá không ai tránh được; còn cụm từ “già đi” thứ hai chỉ sự ngừng lại, chậm lại, không còn muốn phấn đấu, nỗ lực. (3) Nội dung của câu nói và mỗi quan hệ với vấn đề nghị luận: Câu nói khẳng định vai trò của ước mơ trong đời sống của con người – ước mơ sẽ giúp tạo nên động lực sống, đặc biệt sức trẻ cho tâm hồn con người ở mọi lứa tuổi. Đặc biệt, ước mơ có vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ. Nhắc tới tuổi trẻ không thể không nhắc tới ước mơ; ước mơ là điểm tựa không thể thiếu để tuổi trẻ phát huy hết nội lực và sống xứng đáng với danh hiệu “thanh xuân” đẹp đẽ.

b2. Khẳng định vai trò của ước mơ đối với tuổi trẻ và sử dụng lí lẽ, bằng chứng để phân tích, chứng minh

(1) Ước mơ thường là những điều tốt đẹp không dễ dàng đạt được; cần phấn đấu, nỗ lực hết sức mới có thể biến ước mơ thành hiện thực; vì vậy, nếu có ước mợ, chúng ta sẽ có mục tiêu xác định, có động lực phấn đấu mạnh mẽ; thậm chí có thể vượt lên mọi nghịch cảnh để đạt được những kì tích không thể ngờ tới. (2) Tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất của đời người khi ta có nền tảng tốt nhất về sức khoẻ thể chất và tinh thần, dồi dào tiềm năng phát triển; vì vậy, cần có mục tiêu xác định, cần có động lực sống mạnh mẽ để kích hoạt hết tiềm năng của bản thân và có những cống hiến quý báu cho xã hội. (3) Tuổi trẻ cũng là giai đoạn con người cần rèn luyện, trải qua những khó khăn, thử thách để trưởng thành; trong khi đó, ước mơ là những điều tốt đẹp nhưng cần phải nỗ lực phấn đấu mới đạt được. Vì vậy, ước mơ cũng chính là cơ hội được thử thách của tuổi trẻ, vẫy gọi tuổi trẻ bước ra khỏi vùng “an toàn” và giới hạn của bản thân để chinh phục thế giới. (4) Chứng minh, làm rõ ý kiến bằng các bằng chứng: + Từ Nguyễn Tất Thành – một chàng trai ra đi với hai bàn tay trắng, vượt qua muôn nghìn khó khăn thử thách – cho tới một Hồ Chí Minh vĩ đại có thể giúp thay đổi cả vận mệnh dân tộc chỉ có thể là một mơ ước cháy bỏng đã từng được chia sẻ một cách giản dị mà chân thực: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.”; + Từ một cậu bé khuyết tật – nạn nhân của chất độc da cam – ở tuổi 17 trở thành một hoạ sĩ, tự mở một phòng tranh cho mình, nuôi sống bản thân qua những bức tranh tự vẽ bằng miệng và trở thành nhân vật chính được nữ đạo diễn Courtney Marsh tái hiện trong bộ phim tài liệu “Châu, beyond the lines” lọt vào “top” 5 phim tài liệu xuất sắc nhất Oscar lần thứ 88 (2016) chỉ có thể là sức mạnh nghị lực cất cánh từ ước mơ, khát vọng cháy bỏng như anh từng tuyên bố: “Em sẽ theo đuổi ước mơ của mình và biến nó thành hiện thực để chứng minh cho mọi người thấy là em làm được.”; + Những gương mặt tuổi trẻ đã trưởng thành, gặt hái được những thành công nhờ theo đuổi ước mơ của mình và tiếp tục truyền cảm hứng cho hành trình theo đuổi ước mơ của nhiều bạn trẻ khác như: Hậu vệ Đoàn Văn Hậu – gương mặt tài năng quen thuộc của bóng đá Việt Nam với chia sẻ: “Từ bé, tôi đã mang trong mình ước mơ được tận hưởng niềm đam mê cùng trái bóng tròn. Trải qua nhiều thử thách, cuối cùng tôi cũng đã hiện thực hoá được giấc mơ của mình. Hãy cứ theo đuổi ước mơ, thành công sẽ theo đuổi bạn.”; hay chàng trai người Việt mang tên Nguyễn Đình Song Thanh (27 tuổi) đã dành 6 năm theo đuổi ước mơ nghiên cứu khoa học trên đất Mỹ và Nhật, vừa tốt nghiệp Thạc sĩ Y sinh học về tế bào gốc tại Đại học Tsukuba, Nhật Bản. Hiện tại, chàng trai đang chuẩn bị hồ sơ học lên Tiến sĩ. Bên cạnh việc học, Song Thanh còn thường xuyên chia sẻ các bài viết về trải nghiệm du học, văn hoá lịch sử Nhật Bản lên trang cá nhân và nhận tư vấn giúp nhiều sinh viên có ước mơ du học,..).

b3. Bình luận, liên hệ

(1) Cần phân biệt ước mơ tốt đẹp với những điều viển vông, xa vời. (2) Cần không ngừng ước mơ và nuôi dưỡng những ước mơ tốt đẹp để có mục đích và động lực sống. (3) Cần có kế hoạch và dám hành động, bền bỉ để biến ước mơ thành hiện thực.

c. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của việc làm chủ cuộc đời mình với những ước mơ đẹp đẽ nhằm phát triển hết nội lực của bản thân và đóng góp giá trị cho xã hội.

câu 1

là một hình ảnh đau xót về số phận bi đát của người trí thức nghèo, vừa tiêu biểu cho tầng lớp bị xã hội bất công vùi dập, vừa mang trong mình sự cam chịu, yếu đuối. Thứ thiếu ý chí, hoài bão, thụ động trước hoàn cảnh, chỉ biết chấp nhận "sống mòn" mà không dám đấu tranh. Tuy nhiên, trong sâu thẳm, Thứ vẫn giữ được tình thương với gia đình, đó là ngọn lửa le lói duy nhất, gợi lên sự xót thương và đồng cảm nơi người đọc, đồng thời là lời lên án mạnh mẽ của Nam Cao đối với xã hội bóc lột, tàn bạo. 

câu 2

Mở bài: Giới thiệu khái quát về vấn đề nghị luận: Vai trò của ước mơ với con người, đặc biệt là với tuổi trẻ – Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.

b. Thân bài

b1. Giải thích: (1) Ước mơ: những mong muốn, khao khát thường là về những điều tốt đẹp trong cuộc sống mà con người hi vọng sẽ đạt được. (2) Già đi: trong câu nói này, cụm từ “già đi” thứ nhất chỉ tuổi tác khi con người đã cao tuổi – đây là quy luật của tạo hoá không ai tránh được; còn cụm từ “già đi” thứ hai chỉ sự ngừng lại, chậm lại, không còn muốn phấn đấu, nỗ lực. (3) Nội dung của câu nói và mỗi quan hệ với vấn đề nghị luận: Câu nói khẳng định vai trò của ước mơ trong đời sống của con người – ước mơ sẽ giúp tạo nên động lực sống, đặc biệt sức trẻ cho tâm hồn con người ở mọi lứa tuổi. Đặc biệt, ước mơ có vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ. Nhắc tới tuổi trẻ không thể không nhắc tới ước mơ; ước mơ là điểm tựa không thể thiếu để tuổi trẻ phát huy hết nội lực và sống xứng đáng với danh hiệu “thanh xuân” đẹp đẽ.

b2. Khẳng định vai trò của ước mơ đối với tuổi trẻ và sử dụng lí lẽ, bằng chứng để phân tích, chứng minh

(1) Ước mơ thường là những điều tốt đẹp không dễ dàng đạt được; cần phấn đấu, nỗ lực hết sức mới có thể biến ước mơ thành hiện thực; vì vậy, nếu có ước mợ, chúng ta sẽ có mục tiêu xác định, có động lực phấn đấu mạnh mẽ; thậm chí có thể vượt lên mọi nghịch cảnh để đạt được những kì tích không thể ngờ tới. (2) Tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất của đời người khi ta có nền tảng tốt nhất về sức khoẻ thể chất và tinh thần, dồi dào tiềm năng phát triển; vì vậy, cần có mục tiêu xác định, cần có động lực sống mạnh mẽ để kích hoạt hết tiềm năng của bản thân và có những cống hiến quý báu cho xã hội. (3) Tuổi trẻ cũng là giai đoạn con người cần rèn luyện, trải qua những khó khăn, thử thách để trưởng thành; trong khi đó, ước mơ là những điều tốt đẹp nhưng cần phải nỗ lực phấn đấu mới đạt được. Vì vậy, ước mơ cũng chính là cơ hội được thử thách của tuổi trẻ, vẫy gọi tuổi trẻ bước ra khỏi vùng “an toàn” và giới hạn của bản thân để chinh phục thế giới. (4) Chứng minh, làm rõ ý kiến bằng các bằng chứng: + Từ Nguyễn Tất Thành – một chàng trai ra đi với hai bàn tay trắng, vượt qua muôn nghìn khó khăn thử thách – cho tới một Hồ Chí Minh vĩ đại có thể giúp thay đổi cả vận mệnh dân tộc chỉ có thể là một mơ ước cháy bỏng đã từng được chia sẻ một cách giản dị mà chân thực: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.”; + Từ một cậu bé khuyết tật – nạn nhân của chất độc da cam – ở tuổi 17 trở thành một hoạ sĩ, tự mở một phòng tranh cho mình, nuôi sống bản thân qua những bức tranh tự vẽ bằng miệng và trở thành nhân vật chính được nữ đạo diễn Courtney Marsh tái hiện trong bộ phim tài liệu “Châu, beyond the lines” lọt vào “top” 5 phim tài liệu xuất sắc nhất Oscar lần thứ 88 (2016) chỉ có thể là sức mạnh nghị lực cất cánh từ ước mơ, khát vọng cháy bỏng như anh từng tuyên bố: “Em sẽ theo đuổi ước mơ của mình và biến nó thành hiện thực để chứng minh cho mọi người thấy là em làm được.”; + Những gương mặt tuổi trẻ đã trưởng thành, gặt hái được những thành công nhờ theo đuổi ước mơ của mình và tiếp tục truyền cảm hứng cho hành trình theo đuổi ước mơ của nhiều bạn trẻ khác như: Hậu vệ Đoàn Văn Hậu – gương mặt tài năng quen thuộc của bóng đá Việt Nam với chia sẻ: “Từ bé, tôi đã mang trong mình ước mơ được tận hưởng niềm đam mê cùng trái bóng tròn. Trải qua nhiều thử thách, cuối cùng tôi cũng đã hiện thực hoá được giấc mơ của mình. Hãy cứ theo đuổi ước mơ, thành công sẽ theo đuổi bạn.”; hay chàng trai người Việt mang tên Nguyễn Đình Song Thanh (27 tuổi) đã dành 6 năm theo đuổi ước mơ nghiên cứu khoa học trên đất Mỹ và Nhật, vừa tốt nghiệp Thạc sĩ Y sinh học về tế bào gốc tại Đại học Tsukuba, Nhật Bản. Hiện tại, chàng trai đang chuẩn bị hồ sơ học lên Tiến sĩ. Bên cạnh việc học, Song Thanh còn thường xuyên chia sẻ các bài viết về trải nghiệm du học, văn hoá lịch sử Nhật Bản lên trang cá nhân và nhận tư vấn giúp nhiều sinh viên có ước mơ du học,..).

b3. Bình luận, liên hệ

(1) Cần phân biệt ước mơ tốt đẹp với những điều viển vông, xa vời. (2) Cần không ngừng ước mơ và nuôi dưỡng những ước mơ tốt đẹp để có mục đích và động lực sống. (3) Cần có kế hoạch và dám hành động, bền bỉ để biến ước mơ thành hiện thực.

c. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của việc làm chủ cuộc đời mình với những ước mơ đẹp đẽ nhằm phát triển hết nội lực của bản thân và đóng góp giá trị cho xã hội.