Thông điệp ý nghĩa nhất từ " Tống biệt hành" là sự hy sinh lớn lao cho lý tưởng, khát vọng lớn lao đòi hỏi sự dứt khoát, quyết liệt, chấp nhận chia ly và nỗi buồn sâu sắc, thậm chí là sự "vô hình", thể hiện qua câu: "Mẹ thà coi như chiếc lá bay, / Chị thà coi như là hạt bụi, / Em thà coi như hơi rượu say". Lý do vì nó lột tả sự giằng xé nội tâm, sự dũng cảm chấp nhận sự nghiệt ngã của hoàn cảnh để theo đuổi chí lớn, cho thấy tình yêu lớn hơn cả gia đình, và ẩn chứa nỗi buồn vô bờ bến, sự cô đơn tột cùng của người ra đi và cả người ở lại.

“tiếng sóng” tượng trưng cho nỗi buồn li biệt, xao xuyến, sâu lắng và không ngừng dâng trào trong lòng người tiễn và cả người ra đi, dù hoàn cảnh không có sông nước, tạo nên không khí bi tráng, cổ kính và cảm xúc quyến luyến vĩnh hằng. Đó là tiếng lòng của sự chia xa, của «chí lớn» đối lập với tình cảm gia đình, là nỗi nhớ thương da diết được hình tượng hóa thành những con sóng vỗ mãi không thôi, thể hiện sự lãng mạn và tâm trạng thanh niên Việt Nam thời tiền cách mạng.

Trong hai câu thơ "Bóng chiều không thắm, không vàng vọt, / Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?", Thâm Tâm phá vỡ quy tắc ngôn ngữ bằng cách dùng hình ảnh 

hoàng hôn để tả cái buồn, sự chia ly (phá vỡ quy tắc về nghĩa) và đảo trật tự từ ngữ "mắt trong" (phá vỡ cấu trúc thông thường), tạo tác dụng: diễn tả tâm trạng u uẩn, man mác buồn của người đưa tiễn, làm nỗi buồn thêm sâu sắc, gợi cảm giác bi thương lan tỏa, đồng thời nhấn mạnh vẻ đẹp trong sáng, tinh khôi của đôi mắt đối lập với nỗi buồn mênh mang. Tương tự, câu thơ "Đưa người, ta không đưa qua sông, / Sao có tiếng sóng ở trong lòng?" dùng hình ảnh "tiếng sóng" - vốn thuộc về ngoại cảnh - để chỉ cảm xúc nội tâm, cho thấy sự tương giao, hòa quyện giữa ngoại cảnh và nội tâm, khiến nỗi buồn không chỉ ở trong lòng mà còn lan tỏa, tạo nên âm hưởng bi tráng, xao động lòng người trong buổi chia tay.

không gian chia tay là một khung cảnh tiễn đưa đầy màu sắc chiều tà, ẩn hiện giữa thực tại và mộng tưởng, từ "bóng chiều" không thắm không vàng vọt "đầy hoàng hôn trong mắt trong", con đường nhỏ, đến hình ảnh người ra đi - "li khách" mang chí lớn, để lại gia đình (mẹ già, chị, em) với những hình ảnh biểu tượng: "chiếc lá bay", "hạt bụi", "hơi rượu say", tạo nên không gian vừa bi tráng vừa thâm trầm, cô đúc cảm xúc chia ly. Thời gian được gợi tả qua khoảnh khắc chia ly, từ chiều hôm trước (mùa hạ, sen nở) đến sáng hôm sau (trời chưa mùa thu, tươi lắm thay), qua đó diễn tả sự trăn trở, dứt khoát của người đi và nỗi buồn da diết, sâu lắng của kẻ ở lại.

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “ ta “