Ngô Mai Phương
Giới thiệu về bản thân
Cách triển khai quan điểm “chữ bầu lên nhà thơ”:
- Giải thích khái niệm: Tác giả mượn ý kiến của Ét-mông Gia-bét để khẳng định không có “chức danh nhà thơ” vĩnh viễn; mỗi bài thơ là một lần nhà thơ phải “ứng cử” trước chữ.
- Lí giải bản chất: Giá trị của nhà thơ không do danh tiếng hay thiên phú quyết định mà do nội lực của chữ trong từng tác phẩm; chữ trong thơ có “hoá trị” riêng, đòi hỏi lao động nghiêm cẩn.
- So sánh – đối chiếu: Phê phán ảo tưởng tài năng bẩm sinh, cảm hứng bốc đồng; đối lập với hình ảnh nhà thơ lao động bền bỉ, “một nắng hai sương” trên “cánh đồng giấy”.
- Dẫn chứng thuyết phục: Nêu các trường hợp điển hình (Vích-to Huy-gô) để cho thấy ngay cả thiên tài cũng có lúc không được “chữ” thừa nhận.
- Mở rộng – khái quát: Khẳng định con đường thơ là số phận riêng của mỗi người, nhưng điểm chung là phải cúc cung tận tụy với chữ, biến ngôn ngữ chung thành ngôn ngữ nghệ thuật độc đáo.
→ Quan điểm được triển khai logic, từ giải thích đến chứng minh và khái quát, làm nổi bật vai trò tối thượng của chữ trong việc “bầu chọn” nhà thơ.
Lí lẽ và dẫn chứng trong phần 2:
Lí lẽ:
- Công phu lao động nghệ thuật không chỉ có ở văn xuôi mà thơ ca cũng đòi hỏi sự rèn luyện nghiêm khắc, bền bỉ.
- Cảm hứng bốc đồng, thiên phú chỉ mang tính nhất thời, không thể tạo nên giá trị lâu dài.
- Thơ không phải “đánh quả”, không có sự may mắn suốt đời; nhà thơ phải liên tục lao động với chữ.
- Giá trị của nhà thơ không đo bằng tuổi tác sinh học mà bằng “nội lực của chữ”; mỗi bài thơ là một lần “được chữ bầu lên”.
Dẫn chứng:
- Tôn-xtôi sửa chữa nhiều lần Chiến tranh và hoà bình, Phlô-be cân chữ như bốc thuốc.
- Nêu gương các nhà thơ lớn: Lý Bạch, Gớt, Ta-go… vẫn sáng tạo sung sức khi về già.
- Trích dẫn Pi-cát-xô: “Người ta cần rất nhiều thời gian để trở nên trẻ.”
- Nhận xét về Vích-to Huy-gô: không phải lúc nào thiên tài cũng được “chữ” thừa nhận.
Nhận xét:
- Lập luận chặt chẽ, giàu tính phản biện, kết hợp lí lẽ sắc bén với dẫn chứng tiêu biểu, có sức thuyết phục cao.
- Thể hiện quan niệm tiến bộ và nghiêm cẩn về lao động thơ ca, đề cao bản lĩnh, trách nhiệm và sự tận hiến của nhà thơ đối với chữ.
- Em hiểu “nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ” có nghĩa là khẳng định thơ ca không phải kết quả của cảm hứng nhất thời hay “ơn trời” ban phát, mà là thành quả của lao động nghệ thuật bền bỉ, cẩn thận và đầy hi sinh của nhà thơ với chữ.
- Thứ nhất, hình ảnh “một nắng hai sương”, “lực điền trên cánh đồng giấy” ví nhà thơ như người nông dân cần mẫn. Làm thơ là một quá trình lao động vất vả: cày xới ngôn ngữ, cân nhắc từng chữ, từng âm, từng độ vang nghĩa để chữ đạt đến “ý tại ngôn ngoại”.
- Thứ hai, “đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ” nhấn mạnh giá trị của chữ trong thơ không nằm ở số lượng hay sự bốc đồng, mà ở công phu tích lũy nội lực. Mỗi câu thơ hay là kết tinh của trải nghiệm sống, rèn luyện lâu dài và trách nhiệm cao với ngôn ngữ.
- Thứ ba, quan niệm này bác bỏ định kiến về “thiên phú”, “thần đồng”, đồng thời đề cao những nhà thơ trưởng thành chậm mà bền, luôn được “chữ bầu lên” bằng chính sức lao động sáng tạo không ngừng.
- Tác giả "rất ghét" cái định kiến quái gở: các nhà thơ Việt Nam thường chín sớm nên cũng tàn lụi sớm.
- Tác giả "không mê" những nhà thơ thần đồng.
- Tác giả "ưa" những nhà thơ một nắng hai sương, lầm lũi, lực điền trên cánh đồng giấy, đổi bát mồ hôi lấy từng hạt chữ.